nieuws

Verslag Projectbezoek Wijnhavenkwartier & Nieuwe Haagse Passage

Techniek

Op 7 juni organiseerden de Architect en Mosa een projectbezoek aan twee gebouwen in Den Haag. De focus lag op de gevels van het door Geurst & Schulze Architecten getransformeerde Wijnhavenkwartier en de Nieuwe Passage door Bernard Tschumi Architects. Hoewel de gevels zeer verschillend ogen, zijn ze beide gemaakt van tegels.

Verslag Projectbezoek Wijnhavenkwartier & Nieuwe Haagse Passage

Hoofdredacteur Harm Tilman opende het volgeboekte bezoek. “Het ontwerpen en maken gingen bij het Wijnhavenkwartier hand in hand. Maar wat doen deden de verschillende partijen precies en hoe hebben ze samengewerkt?”, vroeg hij zich af. Bernard Tschumi werkte aan een gevel geïnspireerd op een Hollandse wolken lucht, maar hoe bouw je zo’n expressieve gevel?


Jeroen Geurst

Hagenaar Jeroen Geurst is met zijn bureau Geurst & Schulze Architecten vanaf het begin van het project betrokken geweest bij de transformatie van het Wijnhavenkwartier. Hij maakte van een “horizontaal en uitermate autistisch gebouw dat zich niets aantrok van de omgeving een zwaar gebouw dat de omliggende stedelijke ruimte beter markeert.” Het gebouw is tot op het bot uitgekleed. Op basis van het constructieve stramien is de nieuwe gevel ontworpen. Om de verticaliteit te benadrukken zijn op de verdiepingen verticale banen toegevoegd.

De binnenschil van prefab houtskeletbouwelementen is binnen een paar weken aan de constructie bevestigd. Om het gebouw visueel zwaar te maken is gekozen voor een steenachtig materiaal. Dit moest echter zeer licht zijn omdat de constructie niet veel kon dragen. In samenwerking met Mosa is een tegel ontwikkeld om dit effect te bereiken.

Iemand uit het publiek vroeg zich af of Geurst diepere negges had willen maken. Hoewel de architect dit zelf graag had gewild, was dit financieel niet mogelijk. Ontwikkelende aannemer Heijmans had de neggen het liefst minder diep. “In New York heb ik toen negges bestudeerd en gezien dat je met natuursteen veel dunnere negges kunnen maken met een sterk effect. Waarschijnlijk omdat het materiaal veel strakker is dan baksteen.”

Video interview over Wijnhavenkwartier met Jeroen Geurst in het Digimagazine


José Maase

Onderscheid door design

José Maase werkt als ontwerper bij Mosa, dat sinds 1883 in Maastricht tegels ontwikkeld en produceert. Het bedrijf onderscheidt zich met design en werkt met eigen ontwerpers voor om tegels te maken voor vloeren, wanden en gevels. Naast ontwerpers heeft Mosa twee bouwkundigen en diverse productontwikkelaars in dienst. Met dit team komen in dialoog met architecten nieuwe producten tot stand. Voor het Wijnhavenkwartier zijn tegels van 60×120 centimeter ontwikkeld met een nieuwe kleur en structuur.

In het ontwerpproces voor het Wijnhavenkwartier hebben diverse tests geleid tot het eindresultaat. “Ik heb eerst proberen te begrijpen hoe de tegels worden gemaakt, om te weten aan welke knoppen je kunt draaien. Je moet uitgaan van een bepaalde basis en daarop voortbouwen. Ik heb voortgebouwd op de techniek van flakes die ik begreep zoals je vroeger vla mengde. Je neemt chocoladevla en vanillevla en laat die door elkaar vloeien, daar gooi je hagelslag en vlokken doorheen”, aldus Jeroen Geurst.

In dit geval bestaat de vla uit verschillende kleisoorten met natuurlijke pigmenten, en zijn de vlokken kleine gekleurde korrels die je daaraan toevoegt. Eerst werd de tegel roze, dat bleken kleine korrels in de mix te zijn. Toen die eruit gehaald zijn werd het eerste grote monster bijna beton. Toen is weer meer kleur toegevoegd. “Je moet een paar keer misschieten om te bereiken wat je wel wilt.” Het aluminium ophangsysteem van de gevels is zichtbaar in de naden. Dat had de architect graag zwart gehad. Maar volgens hem zijn de economie en concessies onderdeel van het bouwproces, zeker in crisistijd. De verwachting is dat dit aluminium in de loop der tijd minder zichtbaar aanwezig is.


Sven Drooghmans

Stippenpatroon

Voor de Nieuwe Passage in Den Haag bedacht Bernard Tschumi een gevel van witte tegels met een stippenpatroon. Sven Drooghmans eigenaar van Drooghmans Geveltechnieken werd in eerste instantie niet geselecteerd. Toen de gevelbouwer in een latere fase toch weer is benaderd, stond hij voor een grote uitdaging. Het plan lag er, maar moest binnen zeer korte tijd worden gerealiseerd. Deze korte voorbereidingstijd was volgens Drooghmans de grootste uitdaging.

Waar in het Wijnhavenkwartier compleet beklede gevelelementen zijn geplaatst, zijn de tegels in de gevel van de Nieuwe Passage stuk voor stuk op de bouw gemonteerd. Door elke tegel te nummeren en deze op volgorde naar de bouwplaats te brengen, kon dit snel worden uitgevoerd. “De tegels zijn in de fabriek van haken voorzien en op de bouwplaats op de achterconstructie bevestigd. Ze zijn mechanisch gemonteerd en niet verlijmd. De tegels rond de ‘cloud windows’ zijn met een waterstraal precies op maat uitgesneden.”

Rondleiding

Na de lezingen was het tijd de gevels in het echt te bewonderen. Het verschil tussen beide gebouwen leek haast niet groter te kunnen zijn. Dit was voor de borrel een goede bodem om over de veelzijdigheid van tegels te spreken.

Dit projectbezoek kwam tot stand in samenwerking met Mosa

 

Verder lezen? Bekijk het digimagazine over gevels

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels