nieuws

Kijkje in hotelkraan NDSM

Techniek

Op vijftig meter hoogte in een bubbelbad uitkijken over het IJ en Amsterdam, sinds vrijdag kan het bovenin de hijskraan op de NDSM-werf in Amsterdam Noord. Het rijksmonument is afgelopen jaar volledig gedemonteerd en intensief gerestaureerd. Opvallende rode toevoegingen en de oude machinekamer huisvesten drie hotelsuites en een TV-studio. Met een sprong vanaf de top door vrijwillige waaghalzen is vrijdag de opening van deze bijzondere herbestemming ingeluid.

Kijkje in hotelkraan NDSM

Verslag door Willem Wopereis

Voor het symbolische bedrag van één euro verwierf initiatiefnemer Edwin Kornmann Rudi de kraan. Zijn visie om er een hotel in te realiseren bleek ingewikkelder dan gedacht. Want hoe maak je van een industrieel bouwwerk een ‘gebouw’ waarin geslapen kan worden? Aan welke eisen moet je voldoen en hoe bereken je de constructie voor de toevoegingen aan zo’n bijzondere installatie? Daarbij moest het plan door de welstand en Monumentenzorg worden geloodst. Door de inzet van diverse specialisten is het gelukt.

 

Aannemer met vakmanschap

Dat dit 280 ton zware gevaarte niet door een standaard aannemer kon worden aangepakt moge duidelijk zijn. De handdruk van Jelle Talsma was net zo krachtig als zijn vakmanschap. Op zijn scheepswerf in Friesland is de kraan gerestaureerd en zijn de ‘kamers’ aan elkaar gelast. Dit is zichtbaar in de uitvoering van de detaillering, die in zijn grofheid aansluit bij het industriële karakter. De verbindingen van leuningen en borstweringen doen direct aan scheepsbouw denken.

De constructieve doorrekening van de nieuwe toevoegingen aan de monumentale kraan bleek ook geen eitje. Wim de Pagter van VDNDP Bouwingenieurs vertelt dat ze het plan op basis van een succesfee hebben uitgewerkt; aan hen de taak een bouwvergunning mogelijk te maken. Daarnaast is een kraanbouwspecialist ingeschakeld, plus een constructeur via de gemeente.

  

Het architectonisch concept is ontwikkeld door IAA architecten. Op basis hiervan is het plan door de welstand en monumentenzorg gekomen. Terwijl we het gevaarte langs de vluchttrappen aan de buitenzijde beklimmen, legt architect Harry Abels uit dat je je bij projecten als deze als beeldhouwer door het proces moet bewegen. Zijn bureau is pas later bij het plan betrokken, toen er al een sterke visie lag van de initiatiefnemer. Ook was hem de stevige handdruk van de scheepsbouwer niet ontgaan. De stijl van de toevoegingen is dan ook relatief ruw en rechttoe rechtaan.

De uitbreiding is vormgegeven als een plastiek gevormd rond het staketsel van de kraan. De geschiedenis van de plek, waar ooit de Nederlandse Dok en Scheepsbouw Maatschappij zat, is terug te zien in de nautische vormgeving: gelaste staalplaten, balken en kolommen, patrijspoorten en grote luiken voor ramen met in staal gezet glas. De industriële detaillering, waarvan de schoonheid schuilt in eenvoud en functionaliteit, is aan scheepsbouw ontleend. De beeldtaal refereert aan de folly’s van Bernard Tschumi en contrasteert qua kleur duidelijk met het bestaande, waardoor de toevoegingen goed herkenbaar zijn. Het rood dat ook terug te vinden is in moderne schepen, geeft karakter aan de kraan en maakt hem in de wijde omgeving zichtbaar.

Fotografie: Done. by Tjeerd Derkink

Bijzondere suites

Zowel nationaal als internationaal trekt het project veel bekijks. De bijzondere suites kosten tussen de 400 en 600 euro per nacht, toch zijn ze voor de eerste maanden al volgeboekt. Elke suite is een box van ongeveer 5x5x5 meter. In samenwerking met Edward van Vliet en Heidi Much zijn de uitgangspunten voor de interieurs bepaald, wat leidde tot een specifiek thema voor elke box: ‘mystic’, ‘secret’ of ‘free spirit’. Door het gebruik van een entresol zijn ze ruim van opzet. Voor de ramen zitten grote luiken die van van binnenuit worden geopend. De intieme kamers worden zo in een handomdraai getransformeerd tot lichte ruimtes met een panoramisch uitzicht.

Restauratiefonds

Het symbolische aankoopbedrag van één euro valt in het niet bij de restauratiekosten, die de 2 miljoen overstegen. Initiatiefnemer Edwin Kornmann Rudi had twee jaar nodig om de gemeente, benodigde ondernemers en financiers achter zijn plan te krijgen. Het Restauratiefonds stond garant; via een nieuwe hypotheekconstructie kon voor het bijzondere monument tegen een lage rente de financiering worden geregeld. Toch bleek het een grote uitdaging om het plan binnen het beoogde budget te realiseren, onder andere door nieuwe brandveiligheidseisen.

Maar de droom is uitgekomen. De kraan staat met vier poten stevig op de grond in het opkomende gebied, waar na MTV ook de Hema en Red Bull neerstreken. Jaarlijks worden op het NDSM-terrein zo’n 70 evenementen georganiseerd. Naast ateliers en galeries komen er binnenkort de eerste permanente woningen. Zonder schaamte steekt het opvallende Faralda Kraanhotel zijn kop boven het maaiveld uit, en zet zo de NDSM-werf duidelijk op de kaart.

Het proces is zorgvuldig in beeld gebracht. Klik op de afbeelding hieronder voor een time-lapse van de ontmanteling van de kraan, of bekijk de foto’s van de scheepswerf.

 

Actie abonnement de Architect

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels