blog

Blog – Groots Biophilic

Techniek

Door Daan Bruggink – We lezen en zien er in ons vakgebied genoeg over: gezonde gebouwen, gezonde werkomgeving, gezond binnenmilieu, gezonde materialen… Logisch natuurlijk, we bouwen immers voor de mens dus het is eerder verbazingwekkend dat de relatie tussen ons mensen en de gebouwde omgeving niet eerder veel meer aandacht heeft gekregen. Vermoedelijk is die aandacht opgeslokt door proberen het energieverbruik naar nul te brengen, wat niet altijd een positief effect heeft gehad op de gebruikers.

Blog – Groots Biophilic

Laten we voorop stellen dat een gebouw niet gezond kan zijn, maar dat alleen mensen gezond kunnen zijn. We weten ook dat stress-gerelateerde ziektes steeds meer voorkomen en volgens de WHO in 2020 een van de meest voorkomende ziektes wereldwijd zullen zijn, dan zou je als architect toch eens na moeten denken hoe je dat moet ontwerpen.

Laten we eens kijken waar wij als architecten van kunnen leren. De meest duurzame gebouwen, gecertificeerd door BREEAM, LEED en/of WELL.

The Edge, Amsterdam, BREEAM 98,4% en Geelen Counterflow, Haelen, BREEAM 99.94% The Edge, Amsterdam, BREEAM 98,4% en Geelen Counterflow, Haelen, BREEAM 99.94%

 

Siemens, München Duitsland, LEED platinum en Transavia, Schiphol, LEED platinum Siemens, München Duitsland, LEED platinum en Transavia, Schiphol, LEED platinum One Carter Lane, Londen, Wellcertified Gold en Sceneo, Bezons Frankrijk, Wellcertified Gold One Carter Lane, Londen, Wellcertified Gold en Sceneo, Bezons Frankrijk, Wellcertified Gold

Grote complimenten voor de scores, echter zien we dat is één ding gemeen hebben, ze zijn, zonder uitzondering, technische gebouwen. Bij Geelen Counterflow zien we wel natuurlijke materialen en veel groen, echter bij de meesten krijg je net zo’n kunstmatig gevoel als in een gemiddeld ziekenhuis…

Mmmmm, ergens voel je en daar hoef je niet eens architect voor te zijn, dat dit niet het soort gebouwen zullen zijn waar we ons allemaal heerlijk, stressloos en natuurlijk in gaan voelen. Als we bedenken dat we gemiddeld 90% van onze tijd in deze kunstmatige omgeving bevinden, terwijl we voor 99% natuurlijk gecodeerd zijn, geeft dat extra te denken.

Eigenlijk is het niet eens zo moeilijk, we moeten eenvoudigweg dichter bij onze natuurlijke codering komen, meer biophilia integreren. Er zijn heel veel onderzoeken die aantonen dat een natuurlijkere en betere werkomgeving mensen beter laat functioneren en presteren: meer groen, beter licht, meer bewegen, beter eten, allemaal niet nieuw.

Onderzoek CBRE met Universiteit Twente Onderzoek CBRE met Universiteit Twente

Eens, eens, klopt allemaal, maar hoe integreer je nu die natuur in je ontwerp. Juist, biophilic architectuur! Reeds eerder heb ik er een blog aan gewijd, maar het is mooi te zien dat de tijd er rijp voor is en en het een geweldig ontwerp-tool voor de architect maakt.

Het is allemaal niet zo ingewikkeld, denk als de natuur. Twee eenvoudige uitgangspunten:

  • Biophilic richt zich op de natuurlijke aspecten die bijgedragen hebben aan onze evolutie, om onze gezondheid en productiviteit te verbeteren om de sterkste te zijn en te overleven. Het gaat niet om de ijzige polen of de diepzee en de technieken die de (micro-)organismen daar ontwikkeld hebben, dat is irrelevant. Wel uitermate interessant voor bv de biomimetica, maar hebben ons niet geholpen in de ‘survival of the fittest.’
  • Ander uitgangspunt is dat de natuur een algehele leefomgeving vormt en niet een enkele of geïsoleerde object. Biophilic architectuur is alles omvattend. Een ecosysteem presteert op een niveau dat hoger is dan de som van de afzonderlijke delen. Het ontwerpen van slechts één object, mogelijk zelfs van voorbijgaande aard, in een kunstmatige omgeving zal heel weinig positieve invloed op de gezondheid en de prestaties van de mensen.

Frank Loydd Wright, meester in biophilic architectuur: Johnson Wax Building: hoogte en ruimte maar toch beschutting, boomsuggestie, daglicht, georganiseerde chaos Frank Loydd Wright, meester in biophilic architectuur: Johnson Wax Building: hoogte en ruimte maar toch beschutting, boomsuggestie, daglicht, georganiseerde chaos

Dat wetende worden we concreter en kan je directe ervaring met natuurlijke elementen integreren: meer daglicht (en een meer circadiaanse verlichting), natuurlijke frisse lucht, horen en zien van water, groen en planten uiteraard, maar ook dieren als het kan, zicht op je omliggende landschap en wat voor weer het is. Tenslotte is vuur ook een element in dit rijtje, maar mogelijk wat lastiger in je kantoor…

Het bovenstaande kunnen ook niet architecten invullen natuurlijk, al zijn het wel punten die je in je ontwerp mee zou moeten nemen. De volgende natuurlijke elementen zijn minder direct en vergen wel degelijk een ontwerpersachtergrond om het goed te integreren: natuurlijke materialen, kleuren en vormen, dat kan ook suggestief en met beelden. Gebruik deze elementen in overvloed zoals de natuur. Zoek naar natuurlijke geometrie en laat het verouderen van gebouwen en materialen gewoon zien.

Dan zijn we er natuurlijk nog niet, zo makkelijk is de natuur ook niet. De laatste, maar zeker de belangrijkste natuurlijke elementen, vinden we in hoe we de natuur beleven: complex, maar georganiseerd; grootse vergezichten en tegelijk beschut; alle onderdelen vormen samen een geheel; heldere overgangen en overgangsruimte; heldere routemarkering en vrije bewegingsruimte en tenslotte de culturele en ecologische plaats verbondenheid.

Is onze generatie architecten dan de eerste die daar mee aan de slag moet? Nee, natuurlijk niet, bijna alle grootse architecten, waren juist meesters in het beheersen van biophilic architectuur: Frank Loydd Wright, Gaudi, Saarinen, Gehry, noem maar op. Zelfs Phillip Johnson. Alhoewel zijn gebouwen, bijna zonder uitzondering, ontworpen zijn met rechtlijnige vormen van de International Style, kijkt na een heel leven architectuur anders naar architectuur! Bekijk de documentaire over Johnson: Diary of an Eccentric Architect, maar eens. Mooi en goed om te zien.

Da Monsta, het laatste gebouwtje van de Internationale Stijl architect Philip Johnson. Alles behalve internationale Stijl, maar wel zeer bijzondere Biophilic architectuur! Da Monsta, het laatste gebouwtje van de Internationale Stijl architect Philip Johnson. Alles behalve internationale Stijl, maar wel zeer bijzondere Biophilic architectuur!

Je zou het zelfs kunnen omdraaien: je kan alleen een grootse architect worden als je het biophilic architectuur omarmt en doorgrondt!

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels