Winy Maas: ‘De traditionele gevel verdwijnt’

Uit het boek Barba: een flexibele en adaptieve compositie (en dus ook gevel) van een woongebouw. Ook het (groene) dak golft mee met de functies.

artikel

Winy Maas: ‘De traditionele gevel verdwijnt’

Techniek

Op 23 januari is in Rotterdam de Vakbeurs gevel 2018 geopend met een lezing van Winy Maas. Gevels zullen hun traditionele verschijningsvorm verliezen, aldus Maas. De gevel verdwijnt en wordt onzichtbaar, zodra de functionaliteit de verschijningsvorm gaat bepalen.

Door Caroline Kruit

“Gevels zullen hun traditionele verschijningsvorm verliezen”, stelt Winy Maas (MVRDV) aan de vooravond van de vakbeurs GEVEL 2018. Zowel binnen zijn bureau MVRDV als in het onderzoekslaboratorium The Why Factory aan de Technische Universiteit in Delft, is Maas bezig met de uitwerking van de hypothese dat de gewenste flexibiliteit in het gebruik een gebouw en de gebouwschil ervan ‘materiaalloos’ zal maken. “Je kunt zeggen dat de gevel verdwijnt en onzichtbaar wordt, omdat de functionaliteit de verschijningsvorm gaat bepalen”, aldus de architect die voor een nieuwe generatie gebruikers en bewoners het Barbapapahuis tot een beeldende ambitie heeft gemaakt.

Lees ook: de blog van Harm Tilman: Design verandert de wereld. Maar hoe dan?

Barbapapa werd geboren aan het eind van de jaren zestig. Wie in de jaren zeventig is  opgegroeid, kent de kartonnen boekjes, de filmpjes en de namen van alle leden van de Barbapapa-familie. De toen bouwkundig geïnteresseerde kinderen herinneren zich ongetwijfeld de magische bewegingen waarmee Barbapapa de kamers en huizen voor zijn familie maakte. Raampje hier, schoorsteen daar, een prachtige entree voor de precies op maat gemaakte paleisjes. Winy Maas was tien toen het eerste Barbapapaboek werd gepubliceerd.

In 2015 publiceerde hij met de jongste generatie architectuurstudenten een nieuw Barbaboek¹): de eerste resultaten van het onderzoek van The Why Factory naar de flexibele behuizing van woon- en werkfuncties. Met wanden en ruimten die flexibel naar het gewenste gebruik kunnen worden  gezet, gemaakt van een materiaal dat kan worden  gevormd tot ramen en deuren, dichte wanden en  installaties.

“Het is een hypothese, die we aan het uitwerken zijn”, vertelt Maas. “Wat we nu kunnen laten zien, zijn snelle oplossingen, gedachtensprongen en een voorzichtig begin van samenwerking met de industrie om te  kijken naar de mogelijkheden van nanotechnologie in de architectuur.” Onder andere chemieconcern BASF is betrokken bij de ontwikkeling van dit nieuwe,  constructieve materiaal. Samen met het Bucky Lab  op de TU Delft is een filmpje gemaakt waar het concept in beeld wordt gebracht. “Dit onderzoek heeft natuurlijk een materiaalkundige kant”, zo legt Maas uit, “maar ook een niet te onderschatten component als het gaat om automatisering: scripting, robotisering, model- lering en besturing.” Ook daarvoor lopen inmiddels de nodige onderzoeken aan de TU.

Denktank No Facade

Onder leiding van Winy Maas, MVRDV en The Why Factory wordt tijdens GEVEL Denktank No Fracade “Transparent – Responsive – Green” gehouden. In multidisciplinaire teams wordt gewerkt aan een catalogus van ideeën voor de gevel van de toekomst. De workshop start op dinsdag 23 januari om 12:00 uur, na de opening door keynote spreker Winy Maas.

Na afloop van de workshop zullen alle ideeën worden gebundeld in een digitale publicatie, die via de websites van de beurs, MVRDV en DAX wordt gedeeld. De Denktank No Facade is een initiatief van MVRDV en DAX Creative Company, in samenwerking met Jaarbeurs en The Why Factory.

Ondoorzichtig transparant

Het is niet de enige hypothese waarmee Maas zich richt op toekomstige oplossingen voor de gevel. Hij ziet nog twee andere, ingrijpende veranderingen voor de gebouwschil. “Ten eerste zal de zoektocht naar transparantie resulteren in volledig glazen gevels met geïntegreerde functies en sensoren, waarmee aspecten als lichtinval, doorzicht en klimatisering door de  gebruikers van de gebouwen zijn te reguleren”, zo stelt hij. Ook hier blijkt materiaaltechnologisch onderzoek de aanjager van de ontwikkeling. De gevel van Chanel in de PC Hooftstraat, die deels gemaakt van glazen bakstenen, zou zonder dat academisch onderzoek nooit zijn gerealiseerd.

Maas spreekt van een tendens: “We zijn op weg naar een transparante samenleving, waarbij we zelf op elk moment kunnen bepalen wat ons uitzicht is en door wie we worden gezien.” Hij verwijst naar het werk van kunstenaar Olafur Eliasson en zijn  studies naar de eigenschappen van insectenogen.  “Het is goed mogelijk om intimiteit en nuance aan te brengen in een ruimte met een volledig glazen gevel”, zo stelt Maas. Bijvoorbeeld door folies of heel kleine lamellen in het glas te plaatsen: “De hoek waarmee je naar een vlak met een dergelijke bewerking kijkt, is bepalend voor de mate van doorzicht. Dat is een interessant gegeven om mee te experimenteren.”

Gevel 2018 - De gevel verdwijnt Winy Maas

Project Hypergreen. Het internationale onderzoeksprogramma The Green Dip staat nog in de startblokken, maar voor de Floriade in Almere in 2022 zijn de eerste ideeën al wel getekend: ook de binnenkant van daken kan groen!

The Green Dip

De derde ontwikkeling waardoor de gevel ‘onzichtbaar’ wordt, heeft te maken met de vergroening van de  stedelijke omgeving. Maas: “We zijn zowel binnen ons bureau als op de universiteit bezig met onderzoek naar levend groen in het interieur én het volledige exterieur – dak, gevel en openbare ruimte. De Floriade 2022 in Almere, waarvoor MVRDV het masterplan  ontwerpt, zal volledig worden gehuld in een tapijt van groeiend en bloeiend groen. De eerste boom op het terrein is onlangs geplant.

“Groene gevels kunnen heel poëtisch zijn”, vertelt Maas enthousiast. “Wat is nu mooier als je in een hotel logeert, het raam opent en de geur van jasmijn naar binnen komt?” De tuinarchitect Maas is uitgedaagd door deze opgave. “Met het onderzoek The Green Dip zijn we bezig om de praktische en budgettaire aspecten van het volledig vergroenen van gebouwen wereldwijd, met veel universiteiten over de gehele wereld, in kaartte brengen. Elk gebouw krijgt een ander soort beplanting”, vertelt hij. En niet alleen in Almere; ook andere plannen van MVRDV hebben in toenemende mate groenelementen die beeldbepalend zijn. “Alles gaat met potjes, natuurlijk. De gevels bestaan uit plantenbakken, van klein naar groter.”

Winy Maas_Luxury-of-the-North-Gevel 2018 - De gevel verdwijnt

De transparante samenleving: een door studenten ontwikkeld concept in het kader van een ontwerpstudio in de The Why Factory onder de titel ‘The Luxury of the North’.

Verzamelde denkkracht

Op dinsdag 23 januari 2018 opent Winy Maas de vakbeurs GEVEL met de opening keynote ‘De gevel verdwijnt!’ Zelf moet hij er wel om lachen: “Het gevelloze gebouw: veranderbaar, onzichtbaar of geheel gehuld in het groen. Een mooi toekomstbeeld.” Hij hoopt de aanwezigen op de beursvloer ideeën of gedachten aan te reiken voor hun eigen vakgebied en projecten. “Tijdens een evenement als GEVEL zijn veel ideeën, ervaring en kennis aanwezig op één plek: de energie van zo’n bijeenkomst is heel belangrijk om dit soort ontwikkelingen en de techniek verder te brengen.”

Vakbeurs GEVEL 2018

Vakbeurs GEVEL 2018 is van 23 januari tot en met  25 januari in Ahoy Rotterdam. Winy Maas opent GEVEL 2018 op dinsdag 23 januari om 11:00 in de Arena op de beursvloer met de  keynote ‘De Gevel Verdwijnt!’ Bezoek voor het programma en het laatste nieuws de website: www.gevel-online.nl.

Bron: Cobouw

Resultaten voor ‘Winy Maas’

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels