artikel

Ieder detail telt in Sportcentrum Rozenburg door Koen van Velsen

Techniek

Sportcentrum Rozenburg ligt aan de belangrijkste toegangsweg van Rozenburg, een dorp op een eiland in het Botlekgebied ten westen van Rotterdam. Koen van Velsen architecten won de Europese aanbesteding voor zowel het gebouw als het landschap, en liet deze twee nauw samenwerken. Aan elk detail lijkt evenveel aandacht besteed, waarmee een harmonieus en rustig geheel ontstaat.

tekst Willem Wopereis

Een openbaar sportcentrum met een zwembad associeer je al snel met grote volumes, lichte stalen constructies, Trespa-scheidingswanden en lange, donkere gangen. Het solide gebouw door Koen van Velsen architecten geeft wat dat betreft niet meteen zijn functie prijs. Zorgvuldig gepositioneerd in de omgeving, vult het gebouw het landschap aan en vice versa.

Foto René de Wit

Alzijdig

Het dichtbegroeide terrein is ontdaan van lage begroeiing, bestaande bomen zijn opgeschoren en aangevuld met zestig nieuwe bomen, zodat een toegankelijk, parkachtig gebied ontstaat. Centraal hierin staat het sportcentrum, alzijdig georiënteerd en opgebouwd uit verschillende, rechthoekige volumes. Elke zijde heeft een eigen gezicht dat wordt gekarakteriseerd door een bouwdeel dat uit de eenlaagse basis steekt. Door de lage hoeken en de compacte plattegrond blijft de massiviteit van het geheel beperkt.

Steen ontwikkeld

Van Velsen zocht naar “een schutkleur om het gebouw als vanzelfsprekend in de omgeving op te laten gaan.” In samenwerking met Daas Baksteen Zeddam is voor het Sportcentrum daarom een speciale strengperssteen ontwikkeld. Deze is geëngobeerd, een glazuurtechniek waarbij oxiden voor het bakken aan de stenen worden toegevoegd en zo worden ingebakken in het materiaal. Doordat slechts een bakgang nodig is, is deze productie relatief goedkoop. Om de juiste kleurtoon te bereiken zijn verschillende monsters gemaakt, resulterend in een grijsgroen getinte steen met een lichte glans.

Foto René de Wit

Metselwerkverband

Volgens Van Velsen doen dilataties vaak afbreuk aan de massiviteit een gebouw en is naar manieren gezocht om deze zo min mogelijk opvallend te maken. De toepassing van twee typen stenen bood uitkomst. Afwisselend is een laag dikformaat en een laag waalformaat stenen gemetseld, met in de laatste een schijnvoeg. Hoewel een eenvoudig, halfsteens verband is gebruikt, lijken de stootvoegen over de complete hoogte door te lopen en vallen de dilataties weg in dit patroon.

Foto René de Wit

Contact met omgeving

Vanuit het interieur is er constant contact met de omgeving. Patio’s, daklichten en open gevelvlakken bieden zicht op het omliggende groen en de lucht. Omdat het metselwerk binnen is doorgezet, bieden deze uitzichten een aangenaam tegenwicht aan het relatief donkere interieur. Door de steenachtige materialen straalt het gebouw een aangename rust uit, een sfeer die je eerder verwacht in een badhuis of spa dan in een openbaar zwembad.

Sportcentrum Rozenburg fragment sportzaal

Vast meubilair

Met ingebouwd meubilair zijn verschillende plekken gecreëerd. Bij de kleedkamers van het zwembad komt dit tot een hoogtepunt. Een in de gevel ingebouwde bank en een langgerekt wastafelmeubel zijn opgenomen in de wand. Aan het beton is pigment en toeslag toegevoegd om aan te sluiten op de kleur van de steen.


Sportcentrum Rozenburg fragment zwembad

Bekijk de tekeningen hier in detail

Materialiteit

De gepolijste bovenzijden leggen andere kwaliteiten van het beton bloot dan de ruwere zijkanten. Ofschoon uit geprefabriceerde elementen opgebouwd, lijken ze op het eerste gezicht in het werk gestort, mede door de ruwe bekistingsstructuur die door kunststof matten in de mallen in de oppervlakten is gebracht. Ook het hoekraam met Accoya-houten kozijnen past in het palet vanwege de semitransparante, groene olie die de nerfstructuur zichtbaar laat.

Foto René de Wit

Zoektocht naar kleur

Op een aantal plekken zijn felle kleurvlakken aangebracht op de grijsgroene basis. In het interieur zorgen deze voor oriëntatie, zo zijn de toiletten aan te wijzen door naar de gele muur te verwijzen. Zijn zoektocht naar kleur draait volgens Van Velsen niet om decoratie, maar om “middelen om de ervaring van ruimte te vormen of betekenis te geven, en zo plekken te creëren.” De kleurvlakken op de gevels, gemaakt van geglazuurde stenen, zijn bedacht als onderdeel van het landschap.

Foto René de Wit

Tinten resoneren

De tinten resoneren op bepaalde tijden met de bloei van de beplanting in de directe omgeving, zoals het paarse vlak met de bloesem van de palonia. Aan de hoge gevel van de sportzaal aan de zuidzijde zoekt een groot blauw vlak aansluiting op de lucht. Omdat hier geen raam gemaakt kon worden dat het gebouw op plintniveau met de omgeving verbindt, is een vlak uitgevoerd in gepolijst, roestvast staal dat de omgeving krachtig weerspiegelt.

Foto René de Wit

Ontspannen details

Van Velsen benadrukt dat het veel energie kost om een gedetailleerd gebouw er uiteindelijk ontspannen uit te laten zien, en dat het de bedoeling was dat het gebouw het zou winnen van de details. Die ontspannenheid is voelbaar en wordt door de een geassocieerd met een crematorium en door de ander met een luxe zwemresort. Maar het gaat volgens hem uiteindelijk om de reacties over een aantal jaar. De aandacht voor elk detail en vanzelfsprekendheid waarmee het gebouw een plek inneemt en nieuwe plekken creëert, duiden erop dat Sportcentrum Rozenburg de tand des tijds goed zal weerstaan.

 

Foto's

Reageer op dit artikel