Project

ARC18: Theatertoren Pompejus – RO&AD Architecten

Architectuur

Pompejus gaat over zowel sociale als technische innovatie. Bewoners en bedrijven zijn betrokken voor zowel funding als realisatie. Verder is Pompejus volledig gemaakt door middel van ‘file to factory’ productie. En dan ook nog met een mooi en duurzaam gebouw als resultaat.

Pompejus is een theater/uitkijktoren op Fort de Roovere in Halsteren, West-Brabant. De toren kijkt uit over de West Brabantse Waterlinie, de oudste waterlinie van Nederland.

De linie maakt gebruik van hele subtiele hoogteverschillen in het landschap. De lage stukken kunnen worden geïnundeerd, op de hoge werden versterkte steden en forten gebouwd. Deze forten zijn zandforten en stonden met elkaar in verbinding met liniedijken, maar ook visueel waren de forten verbonden. In het huidige landschap kan dat niet meer, vandaar dat het plan kwam om juist hier een uitkijktoren te maken om weer over de West Brabantse Waterlinie heen te kijken.

De hoek van het fort waarop Pompejus staat is gericht naar de vijand. Door de zijkanten van het fort omhoog te spiegelen ontstaat een scherpe vorm die wat voorover leunt boven de gracht. Hierdoor ontstaat aan de binnenkant ruimte voor een informatiecentrum en een openluchttheater voor 225 personen. Vanaf de top kijk je 20 kilometer in het rond en kun je de gehele waterlinie overzien.

De gevel is vormgegeven volgens het principe van het Voronoi-diagram, een wiskundig principe waarbij we de driehoeken van de staalconstructie hebben gebruikt om enerzijds de gevel op te delen in te prefabriceren elementen, en aan de andere kant een extra laag aan
de gevel hebben toegevoegd om de dominantie van de driehoekstructuur te doorbreken.

Om het bouwen voor iedereen behapbaar te maken, hebben we gebruik gemaakt van het ‘file-to-factory’ principe. Voor de bouw zijn geen werktekeningen gemaakt, maar is alleen gewerkt met een 3D model. Dit model is door middel van ‘scripts’ rechtstreeks omgezet in
een Tekla-model voor de staalfabrikant en in machinetaal voor de CNC freesmachines van de timmerfabriek. Hierdoor ontstonden er een soort Ikea-Billykastpakketten waarin alle elementen gecodeerd werden aangeleverd.

Om dit project voor elkaar te krijgen is er in Bergen op Zoom een de gemeenschap gegroeid die mee heeft gewerkt aan de totstandkoming van Pompejus. Zo is crowdfunding ingezet om particulieren te binden, hebben bedrijven onderdelen van de bouw gesponsord zoals
transport of hout, hebben scholen stagiaires geleverd, maar zijn ook organisaties die Pompejus en fort de Roovere in de toekomst willen gaan gebruiken actief geweest om de totstandkoming mogelijk te maken. Doel hiervan was om Pompejus ‘onze toren’ te maken en
hiermee te verbinden met de inwoners van de omgeving. Dit is geslaagd niet alleen omdat de toren gebouwd is, maar vooral omdat er al een hele organisatie klaar staat die de toren en het fort de komende jaren gaat programmeren en beheren.

Foto's

Ontwerp en realisatie

  • Adres Ligneweg 3
  • Plaats Halsteren
  • Projecttitel Theatertoren Pompejus
  • Projectarchitect(en) Ad Kil, Ro Koster, Martin van Overveld
  • Adviseur constructie Adviesbureau Lūning, Velp
  • Aannemer Bergbouw, De Kok Bouwgroep, Bergen op Zoom; De Nijs Soffers, Hoogerheide
  • Toeleveranciers VKP, Goes ; Verhagen Schijndel, Accoya, Arnhem
  • Bruto vloeroppervlakte (m2) 130
  • Netto vloeroppervlakte (m2) 120
  • Programma Uitkijktoren, openluchtheater, informatiecentrum voor de West Brabantse Waterlinie
  • Voorlopig ontwerp 07-2010
  • Definitief ontwerp 08-2012
  • Aanvang bouw 08-2017
  • Oplevering 03-2018
  • Bouwsom inclusief installaties (€) 1200000
  • Bouwsom exclusief installaties (€) 1200000
  • Opdrachtgever Gemeente Bergen op Zoom
  • Ontwerpbureau RO&AD Architecten

Locatie

Reageer op dit artikel