Energieneutraal monument in Driebergen

Het eerste energieneutrale monument van Nederland staat in Driebergen. Fotograaf Cornbread Works

Deze monumentale villa is door Zecc Architecten niet alleen gerestaureerd en uitgebreid, maar ook energieneutraal gemaakt. OPAi heeft hier het energieconcept voor ontwikkeld. Het is een vooruitstrevend project, waarbij de combinatie tussen energieneutraliteit en monumentaliteit een grote uitdaging was. Omdat dit in de toekomst steeds vaker zal voorkomen, is dit project een voorbeeld voor volgende.

Omkeerbare toevoegingen

Omdat de tijd in de villa als het ware heeft stil gestaan, zijn alle originele elementen nog aanwezig. Bij de realisatie van nieuwe installaties en bouwkundige toevoegingen is rekening gehouden met de omkeerbaarheid, zodat het huis teruggebracht kan worden in de oorspronkelijke staat. De toevoegingen zijn door Zecc Architecten afleesbaar gemaakt door de materialisatie en de detaillering, waardoor er een historische gelaagdheid is ontstaan. 

Energetisch concept

OPAi (One Planet Architecture institute) heeft het energetisch concept bedacht. Door middel van een warmtepomp, een buffervat en grondcollectiren wordt de aardwarmte benut voor de verwarming van het huis. Via vloer- en wandverwarming wordt het huis verwarmd en met een warmtepompboiler wordt warm tapwater gemaakt.

De elektriciteit die nodig is voor de warmtepomp wordt verkregen via PV-zonnepanelen op het dak van het hoofdhuis en de nieuwe aanbouw. Op zonnige dagen wordt deze energie teruggeleverd aan het openbare net en op donkere dagen wordt hieruit energie onttrokken. Het geheel is energieneutraal, maar het huis blijft aangesloten op het elektriciteitsnet. Om warmteverliezen te beperken is het huis met duurzame materialen geïsoleerd.

 
Op het achterdak zijn ondanks bezwaren van de monumentencommissie zonnepanelen geplaatst. Fotograaf Cornbread Works

Materialisering

De statige gevels van de villa worden aan de binnenzijde voorzien van rietmatten, leemstuc, wandverwarming en isolerende achterzetbeglazing. Aan de achterzijde is ervoor gekozen om de buitenkant te isoleren en zo de waardevolle monumentale details in het trappenhuis te sparen. De houten kapconstructie is geïsoleerd met vlas.

Met de nieuwe aanbouw is de hoek van het monument opengemaakt en komen oud en nieuw bij elkaar. De nieuwe geïsoleerde achtergevel vormt qua stijl één geheel met de aanbouw, waardoor de villa meerdere gezichten heeft. Overgaand van traditioneel aan de voorzijde naar modern aan de achterzijde. De afwerking van de nieuwe gevels is pleisterwerk met vergrijsde bakstenen uit de gesloopte uitbouw.

 
Door de voorzetbeglazing hier iets groter te maken dan het oude houten kozijn blijft er een stukje metselwerk zichtbaar van de oorspronkelijke gevel. Fotograaf Cornbread Works