Aartsbisschoppelijk kunstmuseum in Keulen door Peter Zumthor

Zumthor heeft de restanten van de kerk compromisloos opgenomen in zijn ontwerp. Foto Hélène Binet

Reeds in zijn vroege werk toont Peter Zumthor op een overtuigende wijze dat de kracht van een gebouw ligt in de beheersing van licht gecombineerd met traditionele materialen. Zijn thermaalbad in het Zwitserse Vals is hiervan een van de beste voorbeelden. Ook in het nieuwe Kolumba museum in Keulen toont Zumthor zich een meester in het ensceneren van een bijna religieuze ervaring door licht en architectuur.

Van de laatgotische Heilige Kolumba kerk was na de Tweede Wereldoorlog enkel een kapel met een Mariabeeld overeind. Onder de ruïne van de kerk zijn bouwrestanten gevonden uit de Romeinse tijd. Voor de inwoners werd het een bijzondere plaats van gebed, hoop en geloof in een betere toekomst. In 1949 voegde de Duitse kerkbouwer Gottfried Böhm nog een kleine sacramentskapel toe. In 1990 werd door het bisdom van Keulen besloten om op deze plek een museum te bouwen voor haar collectie vroegchristelijke kunst. Naast topstukken uit eeuwen christelijke kunst bestaat de verzameling ook uit werken van hedendaagse kunstenaars zoals Joseph Beuys, Jannis Kounellis, Eduardo Chillida, Jozef Albers, Rebecca Horn, Andy Warhol en Richard Serra. De wisselwerking tussen de collectie en het gebouw ontworpen door Peter Zumthor heeft geresulteerd in een aangrijpende presentatie met een authentieke religieuze ervaring. Gebouw en inhoud prikkelen de bezoeker na te denken over de essentie van zijn bestaan. Het is geen plaats om kunst te consumeren maar om kunst te laten binnendringen in de ziel en het bewustzijn van de mens.

Het volledige artikel verscheen eerder in de Architect, nummer 12, 2007, p68-73.