Cradle to cradle congres roept op tot samenwerking

De nieuwe kantoorstoel Reply van Steelcase. Foto website Steelcase

Architecten en ontwerpers dienen elkaar op te zoeken en samen de ontdekkingsreis naar duurzaam ontwerpen aan te gaan. Deze oproep deed Michael Braungart op het Cradle to cradle congres van kantoormeubelenfabrikant Steelcase, gisteren gehouden op de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Dit keer stelde Steelcase aan de orde hoe Cradle to cradle een succesvolle bedrijfsstrategie kan zijn en hoe dit kan worden geintegreerd in het ontwerp van gebouwen en interieurs.

Dat ‘afval is voedsel’ de basis is van de Cradle-to-cradle (C2C) filosofie, is genoegzaam bekend. Hoe je er als architect of ontwerper vervolgens handen en voeten aan geeft, blijft een zoektocht. Na de presentatie van C2C-bedenker Michael Braungart volgen diverse vragen uit de zaal over wat ‘goede’ of ‘slechte’ materialen zijn en of er een database is waarin materialen en producten staan met een C2C-certificaat. Braungart waarschuwt voor het blindelings volgen van een lijst en voor het focussen op chemie, hij benadrukt dat C2C allereerst oproept tot ander gedrag en ander design. “Stop met het berekenen van de energiebelasting van materialen, vorm eerst een gemeenschap. Leg contacten met andere architecten, doe samen onderzoek. Nederlanders zijn goed in polderen, in het uitnodigen en samenbrengen van mensen, doe dat dan ook. Onderwijs elkaar!”

Nieuwe fouten maken

Tweede spreker Thomas Rau, bekend van zijn Oneplanetarchitecture-filosofie, valt Braungart hierin bij. Volgens hem is de duurzame materialendatabase die SenterNovem tien jaar geleden opstelde, nu weer ingehaald door de actualiteit. Beter is het je te richten op de gebruiker: “Een ontwerp met liefde en respect voor de gebruikers is een duurzaam ontwerp.”
Rau prees daarom het initiatief van telecommunicatiebedrijf Vodafone, dat een zo duurzaam mogelijk hoofdkantoor in Amsterdam heeft willen realiseren en het resultaat presenteerde op dit congres. “Zij begonnen vanuit de wens een prettige plek voor de werknemers te maken en dat is wat telt. Er zijn elementen in het ontwerp waar ik mijn vraagtekens bij zet. Maar zij hebben het wel geprobeerd en daar horen fouten bij. Laten we nieuwe fouten maken en geen oude.”

Sociale verantwoordelijkheid

Serena Borghero van Steelcase onderschreef het pleidooi van Rau. In het ontwerp van de nieuwe kantoorstoel Reply staat, net als in de andere meubelen van de fabrikant, het comfort van de gebruiker centraal. Onderzoeken wijzen uit dat de luchtkwaliteit in kantoren, huizen en scholen slechter is dan de buitenlucht in grote steden. Materialen en producten met schadelijke stoffen als pvc dragen hieraan bij. Borghero vertelde dat Steelcase het gebruik hiervan in haar meubelen vermijdt en het mogelijk wil maken materialen en onderdelen als grondstof voor nieuwe stoelen te gebruiken. Ook bestaan de stoelen uit aparte onderdelen, die te repareren of te vervangen zijn, zodat de producten langer meegaan. De stoelen worden bij de klant pas geassembleerd, waardoor er op verpakkingsmateriaal en transportkosten wordt bezuinigd en daarmee op CO2-uitstoot. Volgens Steelcase waarborgt de adoptie van de C2C-filosofie de toekomst van het bedrijf, omdat “je niet door kan gaan op de oude weg en een sociale verantwoordelijkheid hebt.”

C2C-leerstoel

Spreker Dick Thesingh, die uitlegde hoe Venlo zichzelf als C2C-regio op de kaart wil zetten, onthulde dat Braungart een C2C-leerstoel zal bekleden van de Universiteit Twente en dat er een C2C-designopleiding zal starten in Venlo. Deze zal worden gehuisvest op het terrein waar het evenement Floriade zal plaatsvinden.
De ambities van Venlo maken volgens Braungart eens te meer duidelijk dat Nederland “een sleutelrol speelt in de C2C-revolutie ”. Hij benadrukte dat ons bedrijfsleven trots moet zijn op hun ingenieurs, ontwerpers en technici, omdat zij de ja of nee-beslissingen nemen die leiden tot producten met een gesloten kringloop. Zijn Powerpointpresentatie toonde een groeiende lijst Nederlandse bedrijven die bezig zijn een C2C-certificering te behalen, zoals Schüco, DSM, Xerox, Océ, AkzoNobel, Heidelberg Cement en Ahrend. Maar we zijn er nog niet, waarschuwt Braungart. De Nederlandse regering moet meer duidelijke regels maken die bijvoorbeeld het gebruik van PVC of andere schadelijke stoffen in producten en gebouwen op termijn verbieden.