blog

Blog – Zoektocht naar mogelijkheden: RICHARD HUTTEN – ZIT!/SIT!

Interieur

Door Harm Tilman – De tentoonstelling RICHARD HUTTEN – ZIT!/SIT! bevat naast de stoelen die ontwerper Richard Hutten de afgelopen 25 jaar zelf ontwierp, zijn verzameling met meer dan honderd zitmeubels van vooral tijdgenoten. De tentoonstelling werpt niet alleen een bijzonder licht op het werk van een van de meest begaafde stoelontwerpers van dit moment, maar laat ook zien dat de mogelijkheden van het ontwerp de laatste jaren sterk zijn gegroeid.

Het is moeilijk een goede stoel te ontwerpen. Volgens Daniel Libeskind, afgelopen weekeinde in de Volkskrant, is het zelfs moeilijker een stoel te ontwerpen dan een stad. “Een stoel moet iedereen aanspreken en functioneel zijn, maar ook mooi zijn. Elk detail moet kloppen. Het is de complexiteit van een gebouw, die is samengebald in een voorwerp dat je moet kunnen oppakken en waarop je prettig moet kunnen zitten.”

Richard-Hutten_Zit_Sit_Opening2_2107

Experimenteren en uitproberen

De Rotterdamse ontwerper Richard Hutten weet dit. Hoewel het gemakkelijk lijkt, is het maken van een goede stoel volgens hem zeer gecompliceerd. Vaak gaan er jaren over heen. Soms lukt het een stoel te maken die relevant is, veel vaker niet. Experiment en uitproberen zijn in de ogen van Hutten dan ook onlosmakelijk verbonden met het ontwerpen van stoelen. In het Gemeentemuseum Den Haag werd afgelopen vrijdag een tentoonstelling over zijn stoelen geopend, onder de titel ‘RICHARD HUTTEN ZIT!/SIT!’

Richard-Hutten_Zit_Sit_Richard-bij-opening_0655

Richard Hutten

Hutten als ontwerper

Behalve van stoelen, is Hutten ontwerper van meubels, karpetten, lampen, kandelaren, en nog veel meer. Hij werkt voor merken als Artifort, Gispen, Moooi, Moroso, Muji en Offect Zijn bekendste ontwerp is wellicht de Domoor, internationaal bekend als Dombo. Ook ontwierp hij met MVRDV de Why Factory in Delft, een oranje auditorium waarin en omheen ruimtes zijn gemaakt voor lezingen en tentoonstellingen. Hutten won er in 2009 de LAi prijs mee, de prijs die dit blad destijds met Lensvelt organiseerde.

Richard Hutten Zit Sit Sexy relaxy

Plezier in het maken

In Den Haag zijn echter alleen de stoelen te zien, niet het andere werk dat hij de afgelopen 25 jaar heeft gemaakt. Het zegt iets over het belang dat Hutten hecht aan het ontwerpen van stoelen. Hutten heeft zijn plezier in het maken van stoelen nooit onder stoelen of banken gestoken, maar RICHARD HUTTEN ZIT!/SIT! Is wel de meest krachtige manifestatie daarvan. Zijn wens de ultieme stoel te willen maken paart zich aan het besef dat dit hem wel nooit zal lukken.

Ontwerpen van stoelen

In een interview met Toon Lauwen in het blad Wonderful Things omschrijft Hutten het ontwerpen van stoelen als “een oefening qua constructie, balans, comfort en maatverhoudingen.” Het zijn precies deze aspecten die zijn stoelen onderscheiden. Maar van belang is dat ze zich altijd bezig houden met de wereld om hen heen.

Tafelstoel

De eerste stoel waarmee hij bekendheid verwierf is de Tafelstoel uit 1991. Hutten vertelt met deze stoel, op de tentoonstelling gebombardeerd tot “iconisch voorbeeld van Dutch design”, niet onverdeeld gelukkig te zijn. “Het is erg conceptueel, meer een kunstwerk dan een stoel. Als je erop gaat zitten dondert de rugleuning om. Maar het is ook de propeller die mijn carrière heeft aangezwengeld. Bovendien vertelt het een sterk verhaal over vorm, functie en constructie, waar ik nog altijd vierkant achter sta.”

Richard-Hutten_Zit_Sit_Muybridge Stoel

Muybridge stoel

Muybridge stoel

Een prominente plek in de zaal met eigen werk wordt ingenomen door de stoelen die een gelaagde opbouw kennen. De Muybridge stoel uit 2007 is een hommage aan de Engelse fotograaf Eadweard Muybridge (1830-1904) die de bewegingen van mensen en dieren fotografeerde. Hutten fotografeerde zichzelf van een zittende naar een staande houding. Deze foto’s zijn vertaald in verticale lagen van MDF, die chronologisch aan elkaar zijn geplakt. Het is Hutten ten voeten uit.

Richard-Hutten_Zit_Sit_Berlage Stoel

Richard Hutten – Berlagestoel

Berlagestoel

Hutten ontwierp een viertal museum stoelen. Deze zijn vaak geïnspireerd door werk uit het desbetreffende museum. Zo ontwierp hij in 2004 een serie Berlage stoelen die zijn geïnspireerd op een salonstoel ontworpen door HP Berlage. De nooit uitgevoerde stoelen voor het Stedelijk Museum Amsterdam verwijzen naar de constructivistische kunstwerken in de museumcollectie.

Richard-Hutten_Zit_Sit_Kuipstoelen

Richard Hutten – Kuipstoelen

Kuipstoel

Legendarisch zijn wat mij betreft zijn kuipstoelen. Deze stoelen op onderstellen van draadstaal hebben extreme dunne, maar zeer comfortabele zitschalen. Hutten maakte hiervoor gebruik van een zeer buigzaam 3D fineer dat in Duitsland is ontwikkeld. Vergelijkbaar hiermee zijn de AVL stoelen die hij tien jaar geleden voor Lensvelt ontwierp en zijn bekleed met vilt.

Conceptueel werk

Hoe conceptueel ook, op alle stoelen kun je uiteindelijk wel zitten. En bovendien erg goed. Zijn stoelen gaan niet uit van een vorm of contour. Toch beantwoorden ze aan het beeld dat je van een stoel hebt. Het is het ultieme bewijs dat Hutten dit aspect van zijn metier beheerst.

Richard-Hutten_Zit_Sit_Jerszy Seymour Amateur Masters

Jerszy Seymour – Amateur Masters

Verzamelaar van stoelen

Naast Huttens eigen ontwerpen, zijn in een tweede zaal de zitobjecten te zien die hij in de loop van de jaren heeft verzameld. Opvallend is de plek die het werk van de Poolse ontwerper Jerszey Seymour in deze zaal inneemt. Zijn Muff Daddy Chair, Enterprise Chair en Easy Chair vormen het hart van dit deel van de tentoonstelling.

Richard-Hutten_Zit_Sit_Hella-Jongerius_Kasese-klapstoel_2163

Hella Jongerius – Kasese klapstoel

Droog

Minstens zo opvallend zijn de meubels van ontwerpers die net als Hutten deel uitmaakten van de zogenoemde Droog generatie. Het gaat hierbij om werk van onder meer Marcel Wanders, Maarten Baas en Hella Jongerius. Hutten heeft dit werk veelal verworven door het te ruilen met zijn collega’s.

Richard-Hutten_Zit_Sit_Wanders-Knotted-Chair-IMG_2071

Marcel Wanders – Knotted Chair

Praktische verzameling

Huttens verzameling is een praktische verzameling van een gretige ontwerper die iets met deze stoelen heeft. Het gaat daarbij om zaken als materiaal, techniek, afmetingen en traditie. Maar ook vertellen deze stoelen het nodige over zijn fascinaties, ambities en voorkeuren.

Richard-Hutten_Zit_Sit_Opening2_2107

Foto gemaakt door Anton Corbijn van de grote drie van het Nederlandse ontwerp met hun eerste project

Ontwerper als kunstenaar

Door te laten zien waar hij zijn traditie vandaan haalt, neemt hij nadrukkelijk afstand van de notie dat een ontwerper een geniale kunstenaar is. Op een dit jaar door Anton Corbijn gemaakte foto zijn de grote drie van het Nederlandse ontwerp samengebracht in een setting met hun eerste project. Het werk van Wanders en Baas is bovendien een prominent onderdeel van de tentoonstelling. Daar valt Hutten niet genoeg voor te prijzen.

Richard-Hutten_Zit_Sit_Boeken-stoel_IMG_2041

Richard Hutten – Boekenstoel

Beweging en rusteloosheid

Hutten is een ontwerper die de grenzen van zijn vak probeert te verleggen en voortdurend op zoek is naar nieuwe mogelijkheden. Zijn werk raakt je op een directe manier, niet voor niets vergelijkt Hutten het ontwerpen met een spel. Voor hem is het ontwerpen een inclusieve activiteit. Zijn werken omarmen het leven en koesteren de beweging en rusteloosheid die daar eigen aan zijn. Het maakt hem tot een van de beste stoelontwerpers van dit moment.

RICHARD HUTTEN – ZIT!/SIT! is tot en met 19 augustus te zien in het Gemeentemuseum Den Haag.

 

Reageer op dit artikel