blog

Object Rotterdam: bomen dagen de architectuur uit

Interieur

Afgelopen week was in Las Palmas OBJECT Rotterdam te zien, een beurs voor eigentijds design met zowel unieke als in oplage gemaakte objecten, gecombineerd met mode en architectuur. Op deze dit jaar voor de eerste maal door Anne van der Zwaag samengestelde expositie maakten naast galeries ook ontwerpers hun opwachting. Interessant is verder, dat op OBJECT de grenzen tussen de verschillende disciplines driftig worden overschreden. Het leidde tot een levendige en ruimtelijke beurs waar ook aandacht was voor de werkprocessen.
<object width=”610″ height=”443″><param name=”movie” value=”http://www.youtube.com/v/dDhNMSW7_mc?version=3&amp;hl=nl_NL”></param><param name=”allowFullScreen” value=”true”></param><param name=”allowscriptaccess” value=”always”></param><embed src=”http://www.youtube.com/v/dDhNMSW7_mc?version=3&amp;hl=nl_NL” type=”application/x-shockwave-flash” width=”610″ height=”443″ allowscriptaccess=”always” allowfullscreen=”true”></embed></object><br><br><iframe src=”http://player.vimeo.com/video/36618021?title=0&amp;byline=0&amp;portrait=0″ width=”610″ height=”225″ frameborder=”0″ webkitAllowFullScreen mozallowfullscreen allowFullScreen></iframe><p><a href=”http://vimeo.com/36618021″>Rotterdam designprijs – interviews during Object Rotterdam (in Dutch)</a> from <a href=”http://vimeo.com/premsela”>Premsela, The Netherlands Inst.</a> on <a href=”http://vimeo.com”>Vimeo</a>.</p>

Object Rotterdam: bomen dagen de architectuur uit

Voortwoekerende lampen

Ofschoon OBJECT een vrij kleine beurs is, waren er veel interessante dingen te zien. Hoogtepunten waren wat mij betreft de presentatie van het Sanberg instituut waar met de komst van Jurgen Bey een nieuwe wind is gaan waaien. Ook bijzonder is het Light Forest van Ontwerpduo, een verlichtingssysteem dat vanuit één punt begint en vervolgens de hele ruimte overwoekert en mede vormgeeft, zoals de plant dat doet met het kasteel in het sprookje van Doornroosje. Sterk vind ik ook de lamp die Jo Meesters voor Leolux ontwierp.

Het project Temporary Trees van Raw Color & MKGK, gemaakt in opdracht van MU Eindhoven, bestaat uit forse lichtbeelden waarin gekleurde stukken papier, ballonnen en translucente sjaals de bladeren van verschillende bomen voorstellen. Zo ontstaat het beeld van een wilg door een vliegergordijn los te laten en dat van een eik met behulp van een lap stof. Ook was een filmpje te zien waarin een persoon gekleurde papiertjes of bladeren in de lucht gooit, waarvan de kleuren met de seizoenen veranderen en langzaam op de grond terecht komen.

Bomen worden vaak beschouwd als objecten die gemakkelijk zijn aan te planten, maar even gemakkelijk kunnen worden gekapt. Voor Raw Color en MKGK (de studio van Maarten Kolk & Guus Kusters) zijn bomen echter geen statische maar dynamische entiteiten. Ze veranderen voortdurend van vorm en ze bepalen hoe we licht, schaduw, wind en de wisselingen van de seizoenen beleven. De projecties en de films vertegenwoordigen het leven, de dynamiek en de transformatie van de bomen.

Kun je bomen zien?

Om meerdere redenen doet dit denken aan de grote olieverfschilderijen die de Britse schilder David Hockney van bomen maakt. Hockney’ s schilderijen van ‘The Tunnel’ behoren zeker tot de mooiste die ik ooit heb gezien. Een karrenspoor loopt het veld in en is aan beide zijden begroeid met bomen en bos. Een alledaags Engels landschap, niets spectaculairs, iets wat geen toerist zal aantrekken. Alleen als je hard en ingespannen kijkt, laten we zeggen op de manier zoals Hans Aarsman wekelijks in de Volkskrant naar foto’s kijkt, dan gaat het leven.

Hockney heeft The Tunnel verschillende keren geschilderd. Eerst in de herfst en vervolgens nog verschillende malen in de daaropvolgende maanden. Wat van de versie in juni opvalt, is de geweldige overdaad van de natuur in vergelijking met de maanden daarvoor. De bomen zijn het echte onderwerp van zijn schilderijen. In de zomer groeien ze uit tot bladermassa’s en lijken de takken te bezwijken onder hun gewicht. Pas als je deze bomen tekent, begin je ze te zien. Zou je een foto nemen dan kijk je vast lang niet zo intensief en doet het je waarschijnlijk veel minder.

Hockney zelf zegt daarover: “Bomen zijn de grootste manifestaties van de voor ons waarneembare kracht van het leven. Net zoals bij ons, zijn geen twee bomen dezelfde. We zij allemaal een beetje verschillend van binnen en zien er ook van buiten anders uit. Dat valt eerder op in de winter dan in de zomer. Bomen zijn niet gemakkelijk te tekenen, al helemaal niet als er bladeren aan staan. Als je er niet op het juiste moment bent is het moeilijk de vormen en volumes te zien. Rond het middaguur is dat bijvoorbeeld onmogelijk. ” (29)

Bomen en architectuur

Overeenkomst tussen beide projecten lijkt me dat de bomen niet zozeer worden afgebeeld of gereproduceerd, maar worden geschilderd. Fotografie en schilderkunst beginnen elkaar op dit punt te naderen. Hun gemeenschappelijke basis ligt in het tekenen, dat wil zeggen in een manier van kijken.

Bomen zijn typische voorbeelden van ingenieurskunst. Het zijn constructies die in de zomer een enorm gewicht aan bladeren torsen en de krachten van regen en wind weerstaan. Architecten bouwen grote gebouwen zoals kathedralen en wolkenkrabbers, maar deze zijn uit zichzelf niet in staat te groeien. Bomen worden zo groot als kathedralen en wolkenkrabbers en zijn tegelijkertijd volledig functioneel. Wanneer een boom groeit, veranderen de druk- en trekkrachten voortdurend, een boom moet deze ieder moment kunnen verwerken. Bomen markeren landschappen maar vangen ook licht en ruimte. Bomen vormen daarmee een uitdaging voor architectuur.

Info

Object Rotterdam was van 9 tot en met 12 februari 2012 te bezoeken in Las Palmas, Wilhelminakade, Rotterdam www.objectrotterdam.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels