artikel

Uitnodiging tot kennisdeling – Campus Den Haag, Universiteit Leiden door Geurst & Schulze architecten en Studio Leon Thier

Interieur Premium

Een deel van de Haagse campus van de Leidse universiteit is sinds begin 2017 gevestigd in het voormalige ministerie van Binnenlandse Zaken in Den Haag. In het gebouw ontworpen door Geurst & Schulze architecten, realiseerde Studio Leon Thier met medewerking van StudioLEFT een open studielandschap dat aanzet tot kennisname en -uitwisseling. Dankzij de diverse werkomgevingen waarin gebruikers zich een plek kunnen toe-eigenen, bruist het gebouw van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat.

Tekst Kim Hoefnagels
Beeld Peter de Ruig

Woensdagochtend 9.00 uur. In de Campus Den Haag van de Universiteit Leiden waar onder meer Bestuurskunde en Securitiy Studies kunnen worden gestudeerd, hebben de eerste vroege vogels zich al gemeld. Groepjes studenten werken samen aan ronde, houten tafels met opengeklapte laptops of in afzondering in een van de comfortabele, kleurrijke studienissen. Eén student voelt zich zo op zijn gemak, dat hij zijn schoenen uittrekt, achter een bureau plaatsneemt en geconcentreerd aan het studeren slaat.

Waar traditioneel de universiteitsbibliotheek de enige aangewezen studieplek is, hebben studenten en docenten in de nieuwste vestiging van de Leidse Universiteit keus uit een scala van mogelijkheden. Ze kunnen aan de slag in de brasserie, de studielounge, het restaurant, de binnentuin, maar ook in de gangen die veeleer verblijfs- dan verkeersruimten zijn. Aan de ronde tafels en statafels met uitzicht op de centrale binnentuin wordt druk overlegd. In de dieper gelegen ruimten waar de bureaus in rijen staan opgesteld, klinkt alleen het zachte getik van toetsenborden. De studenten zien er zelf op toe dat niemand de stilte doorbreekt, vertelt interieurarchitect Floor Thier.

Thier vormt samen met Evelyne Lankhorst het Haagse StudioLEFT, dat medeverantwoordelijk is voor de architectonische inpassing van het 16.663 vierkante meter tellende academisch centrum. Halverwege 2013 won Studio Leon Thier (het bureau van haar vader) met medewerking van StudioLEFT de architectenselectie. Op dat moment waren de voorbereidingen voor de uitvoering van het gebouw al in volle gang. Ze moesten snel om tafel met alle partijen om ervoor te zorgen dat de voorzieningen binnen het casco werden aangepast naar hun ontwerpconcept.

Een tweede uitdaging was om overeenstemming te bereiken met alle betrokken partijen, waaronder de studenten, de docenten, de gemeente en het Universitair facultair bedrijf dat de facilitaire diensten en producten binnen de universiteit levert, zoals restauratieve voorzieningen en AVC-middelen. Dat de architecten erin zijn geslaagd een samenhangend interieur te creëren voor zo’n meerkoppige opdrachtgever, is al een hele prestatie op zich.

Open karakter

Gehuisvest in het voormalige kantoor van Binnenlandse Zaken, ligt de nieuwe campus van de oudste universiteit van Nederland aan een belangrijke route tussen het Centraal Station en de binnenstad van Den Haag. Gezien vanaf de straatzijde zijn de verdiepingshoge glazen puien van Jeroen Geurst de meest in het oog springende transformatie. Ze stellen de begane grond, met onder andere een brasserie en studielounge, open voor de voorbijgangers.

Wat opvalt bij binnenkomst, is dat de ontvangstbalie niet in het middelpunt van de entreehal staat. Bezoekers betreden het gebouw via een grote draaideur en lopen in één rechte lijn door naar een brede, massieve trap die de bestaande parkeergarage op de eerste verdieping overbrugt. Op de tweede verdieping openbaart zich een open studielandschap dat zich in een U-vorm om de centrale binnentuin vouwt. Het is hier een komen en gaan van studenten, docenten en bezoekers die alle ruimte krijgen om een passende plek te vinden waar ze kunnen werken, studeren of elkaar ongedwongen ontmoeten. Vides dragen bij aan het open karakter, evenals lage panoramische vensters en grote balkons. Qua kleur hebben de architecten gekozen voor een ingetogen basis met uitgesproken accenten, van oranjerood tot appeltjesgroen. De verschillende programma’s binnen het gebouw hebben elk een eigen kleurenpalet, maar vormen gecombineerd één uitgebalanceerd geheel.

Tribunetrap

De trap die de parkeergarage op de eerste verdieping overbrugt, heeft naast het bieden van een heldere routing overigens nog een functie: het breedste gedeelte van de getrapte route doet dienst als tribune voor bijeenkomsten en debatten. De ‘zitjes’ van gefineerd bamboe geven een warm tegenwicht ten opzichte van het harde glas in de gevel en de grijze vloertegels. Het materiaal keert terug in wanden en meubels. Een van de fraaiste toepassingen zijn de katheders die speciaal zijn vormgegeven en vervaardigd door een interieurbouwer die is gespecialiseerd in scheepsinterieurs. Het logo van de universiteit is uit het bamboe gefreesd en beschilderd met koperverf. Dezelfde combinatie van materialen is toegepast bij de bamboe receptie en de informatiebalie in de UB, waarin de belettering eveneens is uitgefreesd en met koper ingelegd.

Hoe de architecten over de details van de opdracht hebben nagedacht, is goed zichtbaar in de twee collegezalen. De inklapbare stoelen zijn op maat gemaakt, waardoor de beschikbare ruimte optimaal is benut. De glaspanelen voor de ramen en aan de achterwand zijn afkomstig uit het standaard assortiment van een leverancier uit de glasgevelbouw en in samenwerking met de architecten aangepast om ze beter in te passen. De semitransparante, blauwgekleurde platen dragen bij aan een aangename lichtinval, terwijl de akoestische panelen aan de achterwand zijn bedrukt met een quote ter inspiratie voor de toekomstige academici in de zaal.

Universiteit Leiden - Campus Den Haag Foto Peter de Ruig

In de grote collegezaal wordt daglicht gedempt door gekleurd glas. Fotografie: Peter de Ruig

Free flow

In de ogen van de architecten is het niet altijd gelukt om een balans te vinden tussen hun visie en de eisen van de opdrachtgever. Zo moest een deel van het meubilair van de oude campus worden hergebruikt. De kleuren van de tweedehands stoelen vallen uit de toon bij het zorgvuldig gekozen palet en de stopcontacten zijn nogal grof in de tafels geplaatst. Minder mooi geïntegreerd zijn ook de stroomvoorzieningen in de studielounge op de begane grond: korte paaltjes met aan weerszijden stopcontacten steken her en der onbeholpen uit de grond. Zo zijn ze weliswaar goed vindbaar, maar ligt struikelgevaar op de loer.

Het is een kleine smet op een verder feilloos doorgevoerd concept waarin het flexibele gebruik van de ruimte vooropstaat. ‘Free flow’ noemen de architecten het zelf. Op de begane grond en tweede verdieping wordt dit uitgangspunt ondersteund door originele ontwerpoplossingen, zoals zitelementen die als legoblokken tot een muur kunnen worden gestapeld en daarmee de lesruimte van de gang afschermen. Of het paviljoen voor de drie studieverenigingen op de begane grond. Het speelse houten huisje laat gebruikers alle ruimte om de plek naar eigen inzicht in te richten zonder daarmee een al te zwaar stempel te drukken op de omringende entreehal.

Opvallend is dat de kantoren van de medewerkers, op de vierde en vijfde verdieping, nauwelijks flexplekken hebben. Op eigen verzoek hebben de meeste docenten een eigen bureau. Of de formele setting inderdaad de beoogde concentratie en productiviteit begunstigt, blijft de vraag; het feit wil dat de vertrekken minder bruisen dan die op de lager gelegen verdiepingen. Aan de interieurontwerpers ligt dit niet. Zij hebben de vraag van de opdrachtgever beantwoord met creatieve ontwerpoplossingen en het gebouw getransformeerd tot een prachtige aanwinst voor dit stuk stad.

Campus Den Haag, Universiteit Leiden, Den Haag

Interieur

Opdrachtgever  Vastgoedbedrijf Universiteit Leiden, Leiden
Ontwerp  Studio Leon Thier Architectuur / Interieur m.m.v. StudioLEFT
Projectarchitect  Leon Thier
Interieurarchitecten  Leon Thier, Floor Thier, Evelyne Lankhorst
Medewerkers  Romano van den Dool, Rigobert Nivillac, Okko van der Kam, Irene Hoekstra Otten, Kelly Otter, Andres Anbauen
Ontwerp bewegwijzering  BVL Projects, Haarlem (Bertram van Linge)
Bouwmanagement  F. Dekker, Vastgoed Universiteit Leiden m.m.v. Bremen Bouwadviseurs (Matthijs De Best)
Toezicht  BD&T Bouw Directie & Toezicht bv (Harm Zuidema, Monster)

Architectuur

Opdrachtgever  Heijmans Vastgoed bv Rotterdam
Ontwerp  Geurst & Schulze architecten, Den Haag
Projectarchitecten  Jeroen Geurst, Rens Schulze
Medewerkers  Jan de Haan (projectmanager), Jurrien van Duijkeren, Christiane Wirth, Sjors Verhaar, Frans Bochanen, Paul van Duivenbode, Yee-Wan Lui, Diana Bakker, Alexander Stilting
Projectleider  Peter Keller
Bouwmanagement  Heijmans Vastgoed bv Rotterdam
Aannemer  Heijmans Utiliteits- en Woningbouw bv Rotterdam
Belegger  Syntrus Achmea Real Estate & Finance Amsterdam
Partners  Universiteit Leiden en gemeente Den Haag

Adviseurs

Adviseur constructie  Zonneveld Ingenieurs, Rotterdam
Adviseur installaties  Halmos adviseurs, Den Haag
Adviseur bouwfysica en brandveiligheid  LPB Sight, Nieuwegein
Adviseur akoestiek  LPB Sight, Nieuwegein
Adviseur kroonverlichting  ACT Lightning Design Brussel
Landschapsarchitect  Buro Sant en Co Landschapsarchitectuur, Den Haag
Adviseur horeca  Hospitality Group, Amersfoort
Adviseur werkconcepten  Veldhoen + Company Nederland, Eindhoven
Adviseur bouwkosten  Universiteit Leiden: Bremen Bouwadviseurs, Rotterdam / BBN adviseurs, Houten

Proces

Programma  170 appartementen, 16.663 m2 Universiteit Leiden, 1.500 m2 commerciële ruimten, 2.600 m2 kantoorruimte, 224 parkeerplaatsen
Bruto vloeroppervlakte  50.000 m2
Voorlopig ontwerp  november 2013
Datum definitief ontwerp  maart 2014
Sloop  maart 2014
Aanvang bouw  juni 2014
Oplevering  december 2016
Aanvang interieur  augustus 2016
Oplevering  december 2016
Bouwsom inclusief installaties  € 65.000.000 excl. btw
Bouwsom inclusief installaties  € 78.650.000 incl. btw

Duurzaamheid

Energieprestatie coëfficiënt  EPC hoogbouw 0,67, EPC laagbouw 1,131
GPR-gebouw kantoorfunctie  8,0
GPR-gebouw onderwijs  8,0
Adviseur duurzaamheid  LBP Sight Nieuwegein
Materiaalkeuze  recyclebaar

Foto's

Reageer op dit artikel