nieuws

Ketensamenwerking versus productontwikkeling

Geen categorie

Als je optimaal gebruik wilt maken van wat mogelijk is in de bouwenvelop, kom je er niet onderuit om met andere bouwpartijen samen te werken. Dat zei directeur Albert Zegelaar tijdens de VKG Architectuurdag die gisteren in Kunstmin in Dordrecht werd gehouden. Thema van de VKG Architectuurdag die werd gemodereerd door Harm Tilman, hoofdredacteur van de Architect, was renovatie en duurzaamheid. Rond dit thema pitchten naast Zegelaar architect Reimar von Meding en gebiedsontwikkelaar Nicole de Vrij. Aansluitend gingen zij met het massaal opgekomen publiek in debat.

Ketensamenwerking versus productontwikkeling

Foto’s Anne Hamers

De bestaande woonvoorraad die in Nederland een flinke omvang heeft, is sterk verouderd, zowel technisch, als energetisch en fysiek. Het renoveren en verduurzamen van deze woningen is een belangrijke opgave die echter moeilijk van de grond komt. Iedereen wil het, maar de voordelen zijn lang niet duidelijk, aldus moderator Tilman. Centraal thema op de VKG Architectuurdag is de vraag op welke manier de verduurzaming kan slagen, wat obstakels zijn in de praktijk en welke bijdrage architecten, opdrachtgevers en toeleveranciers kunnen leveren.

Onder leiding van moderator Harm Tilman (de Architect) debatteerden experts over de vraag hoe de verduurzaming van de woningvoorraad kan worden losgetrokken. 

Verduurzaming voorraad

Grootschalige verduurzaming van de woningvoorraad kan alleen worden bereikt door middel van ketensamenwerking Nicole de Vrij, werkzaam bij woningcorporatie De Sleutels, vertelt hoe ze de corporatie dit proces toepast om een deel van de verouderde woningvoorraad in kort tijdsbestek te renoveren. Energetische verbetering is daarbij een speerpunt.

Ketensamenwerking

De Vrij ziet in haar dagelijkse praktijk de voordelen van ketensamenwerking: Minder inzet van mankracht, kortere doorlooptijd van projecten, oplevering conform planning, optimale integratie van de kennis van aannemer, co-makers en bewoners, en tussentijdse evaluaties die het proces verbeteren. Ketensamenwerking heeft ook een positieve invloed op het draagvlak onder bewoners. Dit is niet te onderschatten, aldus De Vrij, want zonder draagvlak kun je niet starten.

Nicole de Vrij (De Sleutels) ziet ketensamenwerking als voorwaarde voor grootschalige en duurzame woningverbetering

Zorgvuldig proces met realistische ambities

Voordat De Vrij begon had Tilman het publiek gevraagd waar ze waarde aan hechten tijdens een bouwproject. Nadat via een smartphone-app de stemmen waren geteld, bleek dat de aanwezigen in het eindresultaat vooral waarde hechten aan kwaliteit boven andere zaken als kosten, proces of draagvlak. Tilman wees erop dat in de praktijk juist de kosten dominant zijn. Ook De Vrij nuanceerde deze uitslag. De voorbeelden die ze aandroeg spreken van een zorgvuldig proces waarbij bewoners en bouwpartijen nauw samenwerken om een goed eindresultaat neer te zetten met realistische ambities.

Duurzaamheid altijd in relatie tot kosten

Duurzaamheid is niet sexy, opende architect Reimar von Meding, partner van KAW, zijn pitch. Mensen baseren hun keuzes niet op de mate van duurzaamheid. Ze kijken vooral naar de kosten. Daarmee biedt duurzaamheid wel de mogelijkheid om ruimte te creëren voor vernieuwing in de bouwsector. Want door verduurzaming centraal te stellen kun je bijvoorbeeld anders omgaan met de kosten van een bouwproject. Je ziet direct wat een bouwproduct voor effect heeft op het kostenplaatje. Wie hier vervolgens geen actie aan verbindt, is een dief van zijn eigen portemonnee.

Duurzaamheid maakt het volgens Reimar von Meding (KAW) mogelijk in de bouwsector ruimte te creëren voor vernieuwing.

Bouwproducten uit de schappen

Deze stelling ligt aan de basis van de supermarkt voor duurzame bouwproducten die Von Meding enkele jaren geleden mede oprichtte. Reimarkt is een plek waar eigenaars van woningen producten kopen die hun woningen verduurzamen. Von Meding zelf schat in dat KAW op dit moment grofweg 35% van hun woningen voorziet van kant en klare bouwproducten.

Woning als mobiele telefoon

Dit decennium gaan we volgens Von Meding beleven dat het verdienmodel van een woning hetzelfde wordt als die van een mobiele telefoon. Een gratis woning dus, waarbij de aanbieder verdient aan de afname van diensten die aan het wonen gerelateerd zijn. Bijvoorbeeld op het gebied van zorg, mobiliteit, of energielevering. Uit de door Tilman gehouden peiling bleek dat het publiek in de zaal de nodige kansen zag.

Ketensamenwerking of productontwikkeling?

Terwijl De Vrij een procesbenadering voorstaat, bleek Von Meding een uitgesproken aanhanger van de productbenadering. Ontmoeten beide methoden elkaar, wilde Tilman weten. Bij De Vrij staat de gebruiker centraal. Maar zei ze, traditioneel aanbesteden werkt niet meer, ga van je visie daarom direct naar je werkvoorbereiding. Von Meding stelde daar tegenover dat in deze benadering de gebruiker pas laat in het proces aan de orde komt. Volgens hem wordt dit ondervangen in de productbenadering.

Albert Zegelaar hield een pleidooi voor een integraal keurmerk om kwaliteit te meten

Keurmerk voor integrale kwaliteit

Terug naar het thema samenwerking. Albert Zegelaar zette in zijn pitch het publiek weer met beide voeten op de grond. De sector die hij vertegenwoordigt, heeft de bouwcrisis pas in 2014 achter zich gelaten. De cijfers voor 2015 zijn goed, en die van 2016 nog beter. Dit baart Zegelaar zorgen. Want het grootste gevaar schuilt erin dat fabrikanten de draad oppakken van voor de crisis. Terwijl de wereld dankzij, of juist ondanks, de crisis is veranderd. Een van de speerpunten van VKG is dan ook het ontwikkelen van een keurmerk voor integrale kwaliteit.

Recycling in de keten

Op het gebied van recycling is de VKG al een heel eind op weg. Een groot aantal partijen die rond de keten van kunststof kozijnen cirkelen, hebben zich hieraan verbonden, met als resultaat dat bijna 100% van de geproduceerde kozijnen onder dit VKG keurmerk gegarandeerd worden gerecycleerd en de kringloop weer binnenkomen als gelijkwaardig kunststof product.

Martien van Goor lichtte zijn ontwerp voor Kunstmin in Dordrecht toe.

Schoonheid voor altijd

Afsluitend moet worden vermeld dat bouwen toch altijd een zaak van het hart is. Na alle verhalen over bouwkwaliteit, procesbeheersing, duurzaamheid en ketensamenwerking bleek tijdens de laatste peiling van Tilman aan de zaal, dat alle aanwezigen, waarvan ruim 30% werkzaam is in de branche van productleveranciers, vooral waarde hecht aan schoonheid, vrij vertaald als goede architectuur.

VKG Architectuurprijs

Na afsluiting van het debat over Architectuur en renovatie ging Tilman over naar de uitreiking van de VKG Architectuurprijs. Na de toelichting van juryvoorzitter Gerben van Dijk op het juryproces en de werkwijze van de jury, overhandigde Albert Zegelaar in de categorie nieuwbouw de prijs aan de Zwarte Hond voor het appartementengebouw Typhoon. De renovatieprijs ging naar het project Stanleylaan 1 door biq architecten. Eerder op de middag had architect Martien van Goor de minstens zo kundige renovatie van Kunstmin toegelicht. Daarmee was de cirkel rond.

Alle winnaars van de VKG Architectuurprijs, op het podium verenigd met Albert Zegelaar (VKG) en Harm Tilman (de Architect)

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels