nieuws

Zwitsers stationsplein, Nederlandse stedenbouw

Geen categorie

De Nederlander Han Van de Wetering won met zijn stedenbouwkundig bureau en twee Zwitserse partijen de prijsvraag voor het inrichten van het stationsplein van Fribourg. De inbreng van Nederlandse stedenbouwkundige expertise viel in de smaak van de jury, die de inpassing in de stedelijke omgeving roemde. Bijzonder aan het plan is de aanpak van het busstation, dat niet centraal en monofunctioneel, maar verspreid en compact in het gebied is geïntegreerd.

Zwitsers stationsplein, Nederlandse stedenbouw

Het station van Fribourg is een centraal openbaar vervoersknooppunt in één van de sterkst groeiende stedelijke regio’s van Zwitserland. Als scharnier tussen binnenstad en vier omliggende stadswijken heeft het een belangrijke verbindende functie. Voor de integrale opwaardering van het stationsplein en de aangrenzende openbare ruimtes werd door de stad Fribourg in 2015 een prijsvraag uitgeschreven. Het Nederlands-Zwitserse team Hager Landschaftsarchitekten – Van de Wetering Atelier für Städtebau – Basler Hofmann Ingenieure kwam daarbij als winnaar uit de bus.

Versterken bestaande stadsstructuur

Han Van de Wetering is erg trots op het winnen van de opdracht. Zijn bureau hield zich binnen het ontwerpteam bezig met het verduidelijken van het ruimtelijk ensemble tussen het oude en bestaande stationsgebouw, de inbedding van nieuwe ontwikkelingen westelijk van het station en het verbeteren van de herkenbaarheid van de toegangsstraten. De materialisatie, inrichting en beplanting volgen deze logica. Het ontwerp ondersteunt en versterkt de bestaande stadsstructuur, wat door de jury als zeer positief beoordeeld werd.

 

Nederlandse stedenbouwkundige kennis

Volgens Van de Wetering draagt het winnende plan een aantal specifieke kenmerken van het Nederlandse stedenbouwkundige denken. “Het denken in stadsruimtes en het herkennen van bestaande stedelijke kwaliteiten ontbreekt bij veel Zwitserse en buitenlandse architecten. Ik zie dat als iets typisch Nederlands. De vraag hoe men zich oriënteert in de stad en hoe een aangename stedelijke ruimte ontstaat waar men zich veilig en prettig voelt, zijn voor mij, als Nederlandse stedenbouwkundige, belangrijker als bijvoorbeeld de verwezenlijking van een architectonisch icoon. Deze houding werd overigens door het hele team gedragen”.

Integraal ontwerpproces

Het integrale ontwerpproces zorgde ervoor dat de kennis van de verschillende deelnemers in het ontwerpteam optimaal terugkomen in het uiteindelijk plan. Het creëren van een grote samenhangende ruimte tussen het voormalige en huidige stationsgebouw stond centraal. Dankzij de integrale stedenbouwkundige benadering zijn niet alleen de vele nieuwe ontwikkelingen beter in het stationsgebied geïntegreerd, maar ontstaan ook nieuwe ruimtelijke relaties tussen de omliggende stadswijken.

 

Bussen ingebed in stadsstructuur

Wie denkt aan busstations die aantakken op treinstations, ziet grote monofunctionele pleinen voor zich. Dit was iets wat het ontwerpteam koste wat kost wilde vermijden. In plaats van een groot busstation worden in het ontwerp de tien stedelijke bus- en trolleybuslijnen in een dynamisch systeem gebundeld en de haltes in de stedenbouwkundige structuur van de stationsomgeving ingebed. Daarmee kan het stationsplein ruimtelijk vrijgespeeld worden. Van de Wetering: “Door een monofunctioneel busknooppunt te ontwerpen wordt waardevolle, representatieve openbare ruimte gevuld met verkeersruimte en verkeersinstallaties (wachthuisjes, displays, verhoogde instapkanten etc.). Dit wilden we in ons ontwerp verhinderen. Tegelijkertijd wilden we dat de bushaltes vanuit het station goed zichtbaar en direct bereikbaar zijn. De bussen zijn daarom op het stationsplein compact langs de twee toegangsstraten geordend, die het stationsplein aan de zuidkant ruimtelijk definiëren. Daardoor zijn de bushaltes geen onafhankelijke structuur, maar ingebed in de stadsruimte.”

Vertaling naar Nederlandse steden

Interessant is de vraag of de ontwerpaanpak voor Fribourg kan worden vertaald naar andere (Nederlandse) steden. Van de Wetering meent dat het plan daar zeker aanknopingspunten voor biedt. “Bij het ontwerp van stationspleinen moeten ruimtelijke kwaliteiten en de stedenbouwkundige rol weer meer op de voorgrond staan. Verkeer moet in dienst staan van de stedenbouw en niet andersom. We denken dat de ontwerpideeën die in ons plan voor Fribourg zitten, vooral ook voor Nederlandse steden interessant zouden kunnen zijn, waar veel stationspleinen gevuld zijn met volledig overgedimensioneerde busstations. Er rijden in Fribourg in het spitsuur 96 bussen per uur over het stationsplein, per richting hebben we daar slechts drie haltes voor nodig. Met het vrijmaken van stationspleinen kunnen stations weer integraal onderdeel van de stad worden.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels