nieuws

Spuiforum/OCC: “Alsof het Rietveldhuis wordt gesloopt”

Geen categorie

Ook Hans van Beek, oprichter van Atelier PRO en betrokken inwoner van Den Haag, klom in de pen om zijn analyse van het winnende plan voor het Spuiforum/OCC met ons te delen. Zijn belangrijkste kritiekpunt betreft de sloop van het NDT, een belangrijk jeugdwerk van Rem Koolhaas. Wat wil je ook, aldus Van Beek, als de jury van de prijs bestaat uit de belangrijkste voorvechters van nieuwbouw. Van Beek stipt ook pluspunten aan: “Wat betreft de stedelijke inpassing zijn we wel degelijk opgeschoten.”

Spuiforum/OCC: “Alsof het Rietveldhuis wordt gesloopt”

Tekst: Hans van Beek

Het Spuiforumplan heet nu het Onderwijs, Cultuur Cluster (OCC). De naam is in ieder geval geen verbetering. Je begeeft je op glad ijs als je na een paar jaar argumenteren en actievoeren tegen het onzalige Spuiforumplan je waagt aan een reactie op de plannen voor het OCC. Het Spuiforumplan, zoals verwoord in het DOOIEVAAR-manifest dat in 2012 massaal werd onderschreven, was:

  1.  Het verkeerde plan
  2. Op het verkeerde moment
  3. Op de verkeerde plek

Gebouwen slopen die 25 jaar geleden nog met veel enthousiasme koninklijk geopend werden, blijft een vreemde zaak. In dat verband blijft het jammer dat er ook nu geen plan voorligt waarin het NDT is geïntegreerd. Tegen beter weten in hoopten we op een winnend voorstel van een team dat met alle inzet en creativiteit gewerkt had aan een hergebruikte variant. Tegen beter weten in, want als je bonuspunten geeft op het opnieuw gebruiken van het NDT maar tegelijkertijd de pleitbezorgers van integrale nieuwbouw als belangrijkste klankbord c.q. jury aanstelt wordt het wel erg moeilijk voor de ontwerpers om die lijn te kiezen. Je wilt immers niet verliezen.

 

Inspirerend stuk architectuur slopen

Het blijft teleurstellend dat er zelfs geen poging wordt getoond en geen afweging wordt gemaakt voor hergebruik van het Danstheater. Het heeft niet alleen een fantastische zaal, maar ook representatief voor een optimistisch tijdsbeeld waarin voor weinig geld het onmogelijke werd gedaan. Het valt me tegen dat Jo Coenen c.s. – die toch niet bekend staan als slopers – die discussie niet zijn aangegaan en nu bijdragen aan de sloop van een zeer bruikbaar en inspirerend stuk architectuur- en stadsgeschiedenis.

Pijn in het hart

Coenens toelichting begon met “er zal flink gesloopt worden in het Spuikwartier”. Het kwam over als een triomfantelijke constatering in plaats van een conclusie die helaas getrokken moet worden na zorgvuldige afweging. Het lijkt er nog steeds op dat het NDT moet sneuvelen omdat de muziekzaal ook house party’s moet kunnen faciliteren met de bijbehorende geluidsproducties. In plaats van zich af te vragen of zo’n combinatie wel tot een goede ambiance voor symfonische muziek zal leiden, wordt geconstateerd dat het NDT zeer kostbaar aangepast zal moeten worden. In mijn ogen blijft het een gemiste kans dat een alom geprezen jeugdwerk van een van onze grote hedendaagse architecten wordt gesloopt en nog zonder pijn in het hart ook.

Het voelt alsof het Rietveld Schröderhuis alsnog gesloopt wordt zonder dat echt uitgelegd wordt waarvoor dat nodig is.

 

Zijn we dan niets opgeschoten met dit plan?

Gelukkig zijn er ten opzichte van het oorspronkelijke plan van Neutelings-Rietdijk wel degelijk nadrukkelijke verbeteringen; zo is bijvoorbeeld afgezien van de rampzalige, risicovolle dure stapeling van de zalen. Ook lijkt het moment voor zo’n ingreep minder absurd dan in 2012, toen op het moment dat het Spuiforum werd gelanceerd tegelijkertijd de hele cultuursector de wacht werd aangezegd. De zorg over de afnemende bezoekersaantallen voor concerten is echter nog steeds nadrukkelijk aan de orde. Zogenaamde multifunctionele zalen helpen daarbij niet, karaktervolle ambiance wel. De getoonde beelden overtuigen wat dat betreft niet echt.

Wat betreft de stedelijke inpassing van het complex zijn we wel degelijk opgeschoten: Het Spuiforum was op het Spuiplein gepland en concurreerde direct met de monumentale Spuikerk. Het voorliggende plan doet een stap terug waardoor de kerk ruimte houdt en het Spuiplein als manifestatieplein voor de stad behouden blijft. Wat dat betreft is het nieuwe plan dus een verademing.

Ten slotte

Bij een informatiebijeenkomst destijds, ruim voordat de discussie over het Spuiforum speelde, waar de voorgenomen prijsvraag voor nieuwe huisvesting voor de cultuurgebouwen werd toegelicht, stelde ik dat welk plan je ook voor de muziekzalen zou maken, het in ieder geval een bijdrage zou moeten leveren aan een duidelijker plein en een betere openbare ruimte. Dat het Neutelings-plan dat niet deed begint zelfs bij blinde volgers ervan door te dringen. Dat het Coenen c.s.-plan daarin beter scoort is evident. Dat het Geurtsen-Geuze-plan stedenbouwkundig nadrukkelijk beter scoort maakt nieuwsgierig en toont het hoge “paard achter de wagen” gehalte van de gekozen procedure.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels