nieuws

Gezondheid in de stad: Thinking City case #3

Geen categorie

De Summer School Thinking City werd dit jaar voor de tweede keer georganiseerd. Twee weken lang werkten 55 deelnemers uit 40 landen aan vraagstukken voor de stad Amsterdam, in samenwerking met lokale betrokkenen. Aan de hand van zes cases werd de veerkracht van de stad onderzocht, en de mogelijkheid om voorbij veerkracht te gaan. Op onze site doen de deelnemers verslag van de uitkomsten. Vandaag: ‘Staging Health in cities’.

Onze levensverwachting neemt sinds halverwege de 19e eeuw lineair toe, met ¼ jaar per jaar. Dit betekent echter niet dat ons leven in goede gezondheid steeds langer wordt. Recent onderzoek laat volgens Jaap Goudsmit (global head Janssen Prevention Center) zien dat het moment waarop men ziek wordt ondanks de langere levensduur gelijk blijft. Een conclusie die zowel gaat over onze kwaliteit van leven als over de betaalbaarheid van ons zorgstelsel.

Volgens Koen Harmsen van Achmea wordt gemiddeld 23,5% van het bruto inkomen van een Nederlands gezin aan zorg besteed. Steeds meer aandacht gaat daarom uit naar ziektepreventie en promotie van gezond leven.


Deelnemers aan de case study werken aan het tijdschrift ‘Blooming’.

Van Sarphati tot Sarphati Instituut

In de 19e en vroeg 20e eeuw waren volksgezondheid en stedenbouw nauw met elkaar verbonden. In de bestrijding van infectieziekten als cholera, werkten de disciplines samen aan het verbeteren van de infrastructuur en hygiënische omstandigheden in steden. In Amsterdam heeft Samuel Sarphati (1813-1866) een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling en innovatie in de stad, onder andere op het gebied van volksgezondheid. Hij stichtte de eerste meel- broodfabriek en initieerde een systeem voor afvaltransport en -verwerking.

In zijn geest is dit jaar het Sarphati Instituut opgericht – een onderzoeksinstituut waarin de overheid, de wetenschap en het bedrijfsleven zich gezamenlijk richten op een van de belangrijkste hedendaagse epidemieën: overgewicht, obesitas en daaraan gerelateerde chronische ziekten. Sinds de tijd van Sarphati is een groot aantal nieuwe partijen bij de volksgezondheid en stadsontwikkeling betrokken geraakt – onderzoeksinstituten, gemeentelijke diensten, (farmaceutische) bedrijven, zorgverzekeraars, digital health accelerators, start-ups en vele anderen – maar in hoeverre werken zij samen en ontstaan er goede businessmodellen voor preventie in de stad?

Gezonde stad

Veel onderzoek wordt ook gedaan naar de invloed van stedelijke ruimte op hoeveelheid lichaamsbeweging en voedingspatronen – gedrag dat van grote invloed is op het ontstaan van welvaartsziekten. Onder gezondheidsinfrastructuur worden echter nog steeds alleen de zorgfaciliteiten gerekend. Zouden speelplaatsen en hardlooproutes hier niet ook onder kunnen vallen, en snackloze straten, groentetuinen, dansfestivals, ..?

Het onderwerp gezondheid staat hoog op de agenda van veel steden, en wordt op veel verschillende manieren benaderd. Een aantal steden richt zich met name op de inrichting van de ruimte – groene daken, watertappunten, goede looproutes, zichtbaarheid trappen. Daarnaast wordt onder andere in de VS geëxperimenteerd met open data, waarin informatie over bijvoorbeeld luchtkwaliteit of voedselveiligheid voor alle bewoners toegankelijk is.

In Japan is ziektepreventie in zoverre geïndividualiseerd dat een grote nadruk is komen te liggen op gezondheidsproducten in huis. Via bijvoorbeeld een ‘intelligent toilet’ kunnen gegevens van gebruikers direct worden doorgegeven aan de arts.

Digital Health

Sensoren in de omgeving, op je smartphone, wearables of zelfs in je lichaam, worden door velen gezien als de toekomst van de ‘personal health’. Alleen al in de groep bleek een groot aantal health apps te worden gebruikt. Op dit moment zijn het met name fitness apps, ontwikkeld voor en slechts getest op het correct verzamelen van data, zoals het aantal uitgevoerde bewegingen. Veel wearables meten daarnaast ook bloeddruk, hartslag, lichaamstemperatuur en het aantal te meten variabelen groeit snel. Wanneer aan deze data ook een medische interpretatie kan worden gegeven en daarmee diagnoses kunnen worden gesteld, wordt dan mogelijk iedereen zijn eigen dokter?

Ook data uit de omgeving worden in sommige gevallen al meegenomen in digitale toepassingen – de eerder genoemde luchtkwaliteit en lokale problemen met voedselveiligheid, maar ook ruimtelijke karakteristieken zoals de aanwezigheid van overdekte looproutes. Ligt in het koppelen van deze data mogelijk een nieuwe vorm van samenwerking tussen medici en ruimtelijk ontwerpers en planners?

Lifestyle

Met of zonder gebruik van digitale technologie, een gezonde leefstijl zit in veel persoonlijke, dagelijkse handelingen. Wat eet en drink je, hoeveel beweeg je, waar en met wie breng je je tijd door? Veel van de discussies die nu vooral in de academische wereld, de politiek en het bedrijfsleven plaatsvinden, raken een veel bredere doelgroep.

De summer school groep presenteert daarom de eerste editie van blooming, een lifestyle magazine – met gezondheidsinfrastructuur, bestaande en nieuwe typologieën; het comfort van op maat geprinte schoenen; voedselvrije routes in de stad; Het Vondelpark ‘Rij- en Wandelpark’; nieuwe stakeholders in Amsterdam; Google, Amazon, Apple en de wereld van gezondheid; dansen op Morning Gloryville; en meer. Het hele tijdschrift is online te lezen. Binnenkort volgt de volgende editie: blooming junior.

Case study info:

  • Team: Jaap Goudsmit (Janssen Prevention Center), Sanne van den Breemer (The Berlage), Janna Bystrykh (OMA/AMO)
  • Deelnemers: Kathy Gibbs, Anahit Hovhannisyan, Patrick Lie, Sofia Minasian, Saboohi Sarshar, Julia Ubeda, Akshara Verma, Wilson Wong, Lisa Zimmermann
  • Experts: Simon Mathijssen (Rockstart), Emile Spek (AMC), Zef Hemel (Wibautchair UvA, Amsterdam Economic Board), Arnoud Verhoeff (GGD, Sarphati Institute), Jos Gadet (chief urban planner, Amsterdam Municipality), Alvaro Valera Sosa (researcher, TU Berlin), Koen Harms (Achmea Zorg Gezondheid), Maarten den Braber (accelerator Rockstart).

 

Summer School Thinking City werd mede mogelijk gemaakt door de Academie van Bouwkunst Amsterdam, Arcam, Pakhuis de Zwijger en StadsSalon. Het programma wordt gesponsord door GIRA, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, Van Eesteren-Fluck Van Lohuizen Stichting en Stichting DOEN.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels