nieuws

Aanbesteden: de discussie zwelt aan

Geen categorie

Aanbesteden in de bouwwereld blijft een heikel punt. De artikelen van Rudy Uytenhaak in De Architect en De Volkskrant leidden tot een serie vragen van Tweede Kamerlid Eric Smaling aan de ministers Kamp en Blok van EZ en BZK. Kamp antwoordde vorige week. Samengevat stelde hij dat de aanbestedingsregels adequaat zijn. Bij problemen kunnen opdrachtnemers naar de Commissie van Aanbestedingsexperts of de rechter stappen. We vroegen Cilly Jansen van Architectuur Lokaal om een reactie.

Aanbesteden: de discussie zwelt aan

Door Sander Woertman

In de vragen van SP Tweede Kamerlid Smaling wordt een aantal malen geopperd dat een onafhankelijke organisatie de taak toebedeeld moet krijgen om de gang van zaken rond aanbestedingen te monitoren, met aanvullende bevoegdheden tot bijvoorbeeld het opleggen van sancties. Architectuur Lokaal wordt met naam genoemd. Deze stichting houdt zich al jaren bezig met het professionaliseren van opdrachtgeverschap en aanbesteden van architectuur. Directeur Cilly Jansen, die zich met een ingezonden brief in De Volkskrant mengde in de discussie die Rudy Uytenhaak entameerde, reageert per telefoon op de antwoorden van minister Kamp.

Politiek moet ingrijpen

“De antwoorden van de minister vind ik niet verrassend”, zegt Jansen. “Hij zegt in feite dat alles wettelijk goed geregeld is. Formeel is dat ook zo als je naar de juridische procedures kijkt. Maar de manier waarop in de bouwpraktijk met de regelgeving wordt omgegaan is een ander verhaal. Daar zitten veel problemen. Kamp vindt dat de markt die problemen zelf moet oplossen. Maar wanneer de markt dat niet voor elkaar krijgt en er blijvend sprake is van structurele misstanden, zou de politiek moeten ingrijpen.”

Architectuur geen reguliere sector

“Kamp ziet geen reden om voor de architectuursector meer actie te ondernemen omdat architectuur een reguliere sector zou zijn. Maar dat is niet zo, het rijk maakt specifiek beleid voor architectuur . Als je kan constateren dat de doelen van architectuurbeleid onder de noemer ‘Werken aan ontwerpkracht’ en beleid voor de topsector creatieve industrie stranden in een problematische aanbestedingspraktijk, mag je actie van het rijk verwachten. Het kan een deel van de oplossing zijn wanneer de verschillende departementen integraler zouden werken. De gemeente Rotterdam heeft het architectuurbeleid verankerd in het inkoopbeleid. Dat werkt goed en iedereen is er blij mee. Daar zou het rijk een voorbeeld aan kunnen nemen.”

Vrijwillige certificering

Smaling vraagt of er een instantie moet komen die sancties kan opleggen. “Het is altijd een dilemma hoe ver je moet gaan met het organiseren van handhaving. Het lijkt mij wenselijker om te blijven werken aan vrijwillige certificering, dat draagt bij aan professionalisering van al die aanbestedende diensten. Het Steunpunt Architectuuropdrachten van Architectuur Lokaal schreef van 2008 tot 2013 dagelijks brieven aan elke aanbestedende dienst die een opdracht publiceerde. Daarin legden we uit hoe een aanbestedingsprocedure aan het begin van de rit kon worden verbeterd en die brieven zetten we online op www.ontwerpwedstrijden.nl. Vaak leidde dat ertoe dat de aanbesteders contact met ons opnamen om te overleggen wat ze konden aanpassen in hun uitvraag. Dat is een prettige, en vooral heel zinvolle manier van werken. De opdrachtgever nam dan zelf verantwoordelijkheid en dat droeg bij aan professionalisering van het opdrachtgeverschap.”

Gemiddelde kwaliteit van aanbesteding gedaald

“Veel opdrachtgevers zijn incidentele aanbesteders. Ze zijn niet alleen onervaren, ze verschijnen pas op de radar zodra ze een opdracht publiceren. Helaas is er vanaf 2013 geen budget meer om aan het begin van de procedures op maat bij te kunnen sturen. Sinds we geen brieven meer kunnen schrijven zien we in de monitoring van het Steunpunt dat het gemiddelde niveau van een aanbestedingsleidraad aanzienlijk is gedaald. De partijen waarmee we in het verleden contact hadden doen het redelijk, maar de vele nieuwe, kleine adviesbureaus leveren veel problemen op. Die bureaus passen soms zelfs de verkeerde wet toe en stellen belachelijke eisen.”

Stug volhouden

“Het gaat bij aanbesteden vooral om het bieden van continuïteit. Alleen zo kun je een mentaliteitsverandering bewerkstelligen. In de loop der jaren komen we kleine stappen vooruit. Bij de eerste EU Aanbestedingendag die we in 2008 organiseerden stonden architecten en adviseurs nog lijnrecht tegenover elkaar. Tegenwoordig communiceren ze en begrijpen ze elkaar beter. Dat doet veel voor goed opdrachtgeverschap. Soms is het gewoon een kwestie van stug volhouden, maar dat kunnen we niet alleen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels