nieuws

Stedelijke veerkracht op het Rokin: Thinking City case #2

Geen categorie

De Summer School Thinking City werd dit jaar voor de tweede keer georganiseerd. Twee weken lang werkten 55 deelnemers uit 40 landen aan vraagstukken voor de stad Amsterdam, in samenwerking met lokale betrokkenen. Aan de hand van zes cases werd de veerkracht van de stad onderzocht, en de mogelijkheid om voorbij veerkracht te gaan. Op onze site doen de deelnemers verslag van de uitkomsten. Vandaag: ‘Intervening Rokin’.

In juli werd het gesprek van de dag op het Rokin heel even bepaald door de Summer School Thinking City: “Waarom zou je een gesprek met een onbekende beginnen?” Gedurende twee weken werd naast verkenning van het gebied, door verschillende excursies en gesprekken met betrokkenen, de ruimte in gebruik genomen en getest. In hoeverre kan een simpele ruimtelijke interventie menselijk gedrag beïnvloeden en aanleiding zijn voor al dan niet tijdelijk ander gebruik?

De Rode Loper

Het Rokin ondergaat een grote transformatie. Onder deze bekende winkelstraat in het hart van Amsterdam wordt al jaren gebouwd aan de Noord-Zuid lijn. Daarnaast wordt de publieke ruimte bovengronds heringericht – de zogenaamde ‘Rode Loper’. In opdracht van de gemeente is hiervoor een masterplan ontwikkeld, wat ervoor moet zorgen dat zowel bewoners als bezoekers zich thuis voelen in deze aantrekkelijke, groene, opgeruimde ruimte, met een divers aanbod aan winkels. Zorgt dit plan echter wel voor voldoende diversiteit? Ontstaat er geen monocultuur aan winkelruimte, met slechts diversiteit in de te consumeren goederen?

 

Kunst in de publieke ruimte

Naast gesprekken met de gemeente, betrokken architecten en de winkelvereniging, ontmoet de groep kunstenaars, curatoren en historici. Jeroen Boomgaard (professor Kunst en Publieke Ruimte aan de Rietveld Academie en hoofd van de Master Artistic Research aan de Universiteit van Amsterdam) geeft aan wat volgens hem de rol van kunst in de publieke ruimte zou kunnen en moeten zijn. Succesvolle kunst zet aan tot verwondering, breekt de routine en initieert debat. Het huidige beleid van de gemeente is er volgens hem echter op gericht om dubbelzinnigheid en controverse uit te sluiten. Aan kunstenaars wordt gevraagd om binnen een helder kader te werken. De publieke ruimte wordt ontdaan van alles wat anders, vreemd of ‘onsmakelijk’ is.

Actieplan

In een gesprek met Arna Mackic, junior projectleider Studio RAAAF, wordt duidelijk hoe de specifieke karakteristieken van de bestaande situatie aanleiding kunnen bieden voor een tegenvoorstel. Als alternatief voor het masterplan, wat volgens de groep een vrij generiek ontwerp bevat, stellen ze een plan voor waarin diversiteit aan gebruik wordt gestimuleerd, door het creëren van een meer gevarieerd ruimtelijk ontwerp. Naast de noord-zuid verbinding, waarlangs de Rode Loper is ontworpen, ziet de groep veel potentie in de steegjes, die in oost-west richting het Rokin met de Kalverstraat verbinden. Van een volledig andere schaal, bieden deze ruimtes een andere ervaring en mogelijkheden. Ook het gebruik van leegstaande verdiepingen boven de winkelpanden, wat in veel winkelgebieden een probleem is, zou voor interessante ruimtelijke connecties en een meer diverse programmatische invulling kunnen zorgen. Maar het actieplan is niet alleen ruimtelijk. Acties zijn gekoppeld aan tijd en kunnen richting geven aan een ontwikkeling zonder deze bij voorbaat vast te leggen.

  

Ontwerp en gedrag

Met de eerste actie wordt direct gestart. Geïnspireerd door de Taiwanees-Amerikaanse artiest Candy Chang wordt gezocht naar een manier om mensen uit hun routine te halen en hun persoonlijke aspiraties publiekelijk te laten delen. Ook een gesprek met kunstenares Roosmarijn Vergouw geeft veel ideeën over de mogelijkheid om met ontwerpinterventies menselijk gedrag te beïnvloeden. Met tape en twee stoelen wordt ruimte geboden voor een gesprek, een mogelijkheid waar veel mensen op ingaan. Voor het diversifiëren van het gebruik van deze consumptiegeoriënteerde publieke ruimte, kan deze tijdelijke, kleinschalige interventie ideeën bieden voor de toekomst.

Voor de eindpresentatie werd een video gemaakt, die hier te bekijken is.

Case study info:

  • Team: Theo Deutinger (td architects), Nathan de Groot (urbanist), Roel van Herpt (strategist), Maarten Kanters, Giulio Margheri
  • Stakeholder: Pauline Buurma (Winkelvereniging Rokin)
  • Deelnemers: Ju Cheon, Julia Diringer, Nafsika Efklidou, Milos Gubic, Jorge Izquierdo, Thomas Kaye, Claire Lubell, Nicola Mullenger, Minh Nghiem, Filippo Scarduelli, Kelly Zhang
  • Experts: Stephen Hodes (tourism consultancy LAgroup), Boukje Witten (Bureau voor gebiedscommunicatie), Marten Wassmann (Benthem Crouwel Architecten), Jeroen Boomgaard (professor Kunst en Publieke Ruimte aan de Rietveld Academie en hoofd van de Master Artistic Research aan de Universiteit van Amsterdam), Huib Haye van der Werf (atrt curator), Jerzy Gawronski (Archeoloog), Véronique Baar (QKunst), Jet Vermaning (QKunst), Arna Mackic (RAAAF), Roosmarijn Vergouw (artist), Frederik Vermeesch (Rijnboutt), Mark Minkjan (Failed Architecture), Radna Rumping (Tussen-Ruimte)

Summer School Thinking City werd mede mogelijk gemaakt door de Academie van Bouwkunst Amsterdam, Arcam, Pakhuis de Zwijger en StadsSalon. Het programma wordt gesponsord door GIRA, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, Van Eesteren-Fluck Van Lohuizen Stichting en Stichting DOEN.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels