nieuws

Houtskelet kaswoning voor en door architect en constructeur

Geen categorie

Architect Thomas Dill en constructeur Gerald Lindner bouwen op het Amsterdamse zelfbouwterrein Buiksloterham aan hun eigen dubbele kaswoning. Met een slim energieconcept en een bijzonder houtskelet is de woning straks energieneutraal en heeft hij aangename tussenklimaten tussen de kas en de binnenschil.

Houtskelet kaswoning voor en door architect en constructeur

Op de kop van een straatje bouwen Dill en Lindner samen met GdH Bouw in Weesp een 15 meter hoge, 13 meter brede dubbele woning onder een kas.Het huis sluit aan op de zeven meter brede achtergelegen bouw. De kas dus ook. “Het is de eerste echte stads-kaswoning in Nederland”, vertelt Dill, van origine een Zwitser, die veel zin heeft in het verschil tussen zomer en winter dat een kaswoning oplevert. In de tussenruimte is het acht maanden per jaar minstens 18 graden Celsius, zonder wind of regen. “In Nederlandse tuinen is het 100 uur per jaar tussen de 20 en 26 graden, zonder regen”, vertelt Dill. “Het grootste deel van die tijd zijn mensen op vakantie. In een kas heb je 800 uur aangenaam weer. In de lente, zomer en herfst gaan de ramen en deuren open. In de winter trek je je terug in je binnenwoning. Het is meer leven met de seizoenen, zoals we dat traditioneel gewend zijn. De woning heeft meerdere lagen, die je intuïtief open en dicht kan doen. Veel natuurlijker dan de ‘dikke jas’ van isolatie die de meeste woningen tegenwoordig standaard aan krijgen om aan de EPC normen te voldoen.”

Gebruikersgedrag 

Uit onderzoek van Olivia Guerra Santin van de TU Delft blijkt dat woningen met een EPC lager dan 0,8 niet automatisch minder energie vragen. Dat heeft te maken met gebruikersgedrag. De woningen zijn zó zuinig, dat de gebruiker zich perfect moet gedragen om nog winst te behalen. En dat doen de meeste gebruikers niet. In de kaswoning is dat ook niet nodig, omdat hij zo is ontworpen dat hij vanzelf energiezuinig gedrag uitlokt.

Akoestiek 

Wat wel spannend wordt, is om met twee gezinnen één kas te delen. Lindner en Dill kennen elkaar door en door en ontberen bovendien beide het geld om elk een eigen kaswoning te realiseren. De oplossing is dan ook mede uit nood geboren – maar tevens een interessant experiment. Want wat als de kinderen schreeuwen in de kas?

“De kas is natuurlijk van hard materiaal. Dat compenseren we door de zachte binnengevels. We hebben een houtskelet dat wordt ingevuld met Metal Stud wanden, aan de buitenzijde afgewerkt met Steico houtvezelplaten en zonweringsdoek. Volgens de berekeningen leidt dat tot een goede akoestiek. Maar het helpt wel dat we elkaar heel goed kennen.”

Houtskelet 

Tot nu toe staat het houtskelet. “Het zijn net satéprikkertjes met plankjes erop”, vertelt Lindner enthousiast. “Dat kunnen we nog allemaal verschuiven. Heel simpel.”

  

Spanstaven 

Het skelet bestaat uit gelamineerde kolommen met spanstaven erin, 16 centimeter dikke vloeren van kruislings gelamineerd hout (clt), planken en stalen windverbanden, alles rustend op – en af en toe trekkend aan – een betonnen fundering. De spanstaven en windverbanden komen uit het standaard assortiment van Hakron. “Kwalitatief heel mooi spul en heel goedkoop”, vindt Lindner. “Ik denk dat ze niet eens weten waar we het voor gebruiken.”

  

Lindner koos voor deze oplossing, omdat hij, ontwerpend volgens de houtnorm, al snel zestien schroeven per knoop nodig had om de trek te kunnen opvangen. “Een schroef kost een euro, dus tel uit je verlies. En dan nog het gedoe. Ik heb gelukkig ook ervaring met beton, dus ik dacht ineens aan bekistingstechnieken. Dat materiaal heeft in één klap een paar zorgen weggevaagd.” De centerstaven zijn op elke verdieping met een momentsleutel vastgetrokken en voorzien van een las koppelmoer, waaraan de volgende staaf weer kon worden bevestigd.

  

Letland

Het hout komt uit Letland. “Het is ongelofelijk hoeveel moeite het kostte om aan constructief hout te komen”, vertelt Lindner, die tevens parttime doceert is aan de TU Eindhoven. “Eerst wilden we Kerto-hout gebruiken, maar dat was veel te duur. Vervolgens vond elke leverancier van clt ons project te klein. Ik heb alle leveranciers in Nederland, België en vlak over de grens in Duitsland aangeschreven en kreeg uitsluitend afwijzingen, als ik al een reactie kreeg. Uiteindelijk wilden we al overstappen op houtskeletbouw, wat onwenselijk was vanwege de grotere vloerdikte, maar toen kregen we ineens mail uit Letland: ‘Wij beginnen in april een fabriek in kruislings gelaagd hout. Wilt u bij ons bestellen?’

  

“We zijn meteen in het vliegtuig gestapt om te zien of die fabriek daadwerkelijk bestond. En dat was zo. Ze hadden net de eerste proefpaneeltjes gemaakt en waren bezig met de certificering. En we konden ze in de ogen kijken. Dat gaf ons voldoende vertrouwen om 40.000 euro op hun rekening te storten. Maar daarna vond ik het toch wel even spannend. Zou het hout komen? En zou het goed zijn? En ja hoor, het kwam en het was prima in orde. Exact op de juiste maat, mooie kwaliteit Lets hout en voor een mooie prijs per vierkante meter. Misschien hebben ze ons wel een stevige korting gegeven, omdat we hun allereerste klant zijn, maar dat is minder dan de helft van wat je in Nederland betaalt.”

 

Het skelet wordt straks ingevuld met binnengevels van Metal Stud, aan de binnenzijde afgewerkt met Fermacell-platen en aan de buitenzijde met Homatherm-houtvezelplaat. In de spouw komt cellulose-isolatie. “Het is heel aantrekkelijk om dampopen te bouwen in een kas. Aangezien de kas de wind tegenhoudt en zonne-energie vangt, heb je veel minder kans op bevriezing van waterdamp in je gevel. En een dampopen woning is veel gezonder en vraagt minder installaties.”

  

Om aan de eisen van de brandweer te voldoen, integreren ze een woning-sprinklerinstallatie.

Kas 

De kas fungeert als een jas die warmte vasthoudt in de winter. Om ervoor te zorgen dat hij dat in de zomer niet doet, kan ruim een derde van het dak open, evenals veel grote vlakken in de gevel. “We hebben het zo ontworpen dat je een zonneschoorsteeneffect kunt bewerkstelligen”, aldus Lindner. “Dus dan zit je binnen en voel je een briesje.” Om te voorkomen dat de binnenwoning opwarmt, moet de bewoner deze bij extreem warme zomerdagen (als het warmer wordt dan 30 graden) wel afsluiten.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels