nieuws

Twintig jaar Stadhuis Den Haag – De huiskamer van de stad

Geen categorie

Deze maand is het twintig jaar geleden dat koningin Beatrix het Haagse Stadhuis opende. Het gebouw met het imposante atrium, naar ontwerp van Richard Meier, wordt gezien als de huiskamer van de stad.Het geeft de binnenstad een centrum en verbindt de openbare ruimtes met elkaar. Het Stadhuis bevindt zich in een tumultueuze omgeving. Buiten is begonnen met de sloop van het Danstheater van Rem Koolhaas om plaats te maken voor het nieuwe OCC.

Twintig jaar Stadhuis Den Haag – De huiskamer van de stad

Tekst: Marieke Giele

Onlangs vond in het atrium van het Stadhuis het Actueel Den Haag Debat plaats, waarbij werd teruggeblikt en vooruitgekeken naar de plannen voor dit gebied. Casper Postma, hoofdredacteur van Den Haag Centraal, trapt de avond af met een geschiedenis over de totstandkoming van het Stadhuis. In de jaren zeventig en tachtig hebben vele stedebouwers hun hoofd gebroken over dit kale gebied in de binnenstad van Den Haag. Het grote busstation voelde onprettig aan en grote delen rondom het Centraal Station lagen braak.

Politieke ruzie

Voor het nieuwe Stadhuis is het nu een vanzelfsprekende plek, maar de komst daarvan had heel wat voeten in de aarde. Den Haag zette aanvankelijk in op nieuwbouw bij het bestaande stadhuis aan het Burgemeester de Monchyplein. Maar Adri Duijvesteijn vroeg zich destijds af: “Is het mogelijk om met het investeringsbedrag van 180 miljoen gulden een voor de stad betere oplossing te krijgen?”

Deze eenvoudige vraag, voortgekomen uit de wens dat het stadhuis zich beter zou presenteren aan de stad, leidde uiteindelijk tot de voor het centrum van Den Haag cruciale ingreep. De prijsvraag die vervolgens werd uitgeschreven, leidde tot een fel debat in de gemeenteraad en onder de inwoners van Den Haag. Sommigen waren voorstander van het ontwerp van Rem Koolhaas, anderen van het ontwerp van Richard Meier.

Dit leidde uiteindelijk tot een ideologische ruzie binnen de PvdA en het aftreden van de betrokken wethouders Duivesteijn en Van Otterloo. Adri Duivesteijn, als belangrijkste voorvechter van het plan van Meier kreeg wel zijn zin. En volgens Hertzberger heeft dat geleid tot een geweldig resultaat. “Ruzie maken is niet belangrijk, het gaat om datgene wat eruit komt”, aldus de architect van het aan de overkant gelegen Theater aan het Spui en de nieuwbouw OCC.

Ingenieuze verbindingen

Alle aanwezigen zijn het erover eens dat het een gouden greep was om het stadhuis hier neer te zetten. Het gebouw werkt als een verbindend scharnier voor de stad, wat de herontwikkeling van het gebied heeft aangezwengeld. “Tegelijkertijd verbindt de architectuur op een moderne manier de huidige tijd met het verleden,” vertelt Duivesteijn. Precies datgene wat hij destijds voor ogen had.

Matthijs de Boer (MdBS) looft de werking van het atrium als een overdekt plein waar allerlei verschillende evenementen plaatsvinden. Doordat de ‘witte kathedraal’ vrij toegankelijk is voor het publiek, kunnen voetgangers het atrium op een informele wijze gebruiken tijdens hun route door de stad. Op deze manier faciliteert het publieke interieur de ontmoeting tussen de mensen in de stad.


Nollikaart van het Spuikwartier in Den Haag, door Matthijs de Boer.

Dankzij de witte kleur lijkt het gebouw heel eenduidig, maar het huisvest diverse functies als een publiek atrium, een raadszaal en de kantoren van de ambtenaren. Meier is er op ingenieuze wijze in geslaagd deze programmaonderdelen aan elkaar te schakelen. “Enerzijds is het de huiskamer van de stad, anderzijds is het de werkplek van heel veel ambtenaren,” aldus Rijk Rietveld, die destijds als projectarchitect aan het stadhuis werkte.

Voor de toekomst is het van belang om deze kwaliteiten door te trekken naar het aangrenzende Spuiplein. Met de bouw van het OCC zijn Coenen/Hertzberger begonnen aan deze opgave. Dit moet het gehele Spuikwartier uiteindelijk omtoveren tot een bruisend centrum van Den Haag.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels