nieuws

Stoelendans met Berlage en Dutch Design

Geen categorie

Hendrik Petrus Berlage ontwierp niet alleen de Beurs van Amsterdam, maar ook het interieur en de bijzondere meubelen en objecten die dit interieur bevolken. Het gebouw wordt algemeen gezien als het beginpunt van de moderne architectuur. De tentoonstelling ‘Berlage, Godfather of Dutch Design’, samengesteld door Mariska van der Burgt, laat zien hoe Berlage’s uitgangspunten doorwerken in het Dutch Design van nu. Clairette Gitz ging kijken.

Stoelendans met Berlage en Dutch Design

Door Clairette Gitz

Het souterrain van de Beurs van Berlage vormt het toneel van een stoelendans. De door Janneke Bierman gerestaureerde ruimte wordt ingewijd met de tentoonstelling ‘Berlage Godfather of Dutch Design’. Op deze tentoonstelling is het meubilair te zien dat Berlage voor de Beurs ontwierp. Dit is aangevuld met de decoratieve elementen, waaronder de armaturen die bij het restaureren zijn gevonden.

 

De tentoonstelling ‘Berlage Godfather of Design’ onderzoekt de invloed van Hendruk Petrus Berlage op Dutch Design nu

Daarnaast deelt curator Mariska van der Burgt haar fascinatie voor hedendaagse stoelen. Ze is een associatief spel aangegaan met de thema’s die in de ontwerpen van Berlage een rol spelen. Ook zonder je te verdiepen in deze intentie, vormt de tentoonstelling een boeiende verzameling objecten waaraan van alles te ontdekken valt. Al kijkend probeer ik haar associaties te begrijpen.

Goedkeurende blik van Berlage voor de wulpse stoel van Richard Hutten

De Boomstoel van Friso Kramer

De tentoonstelling roept onder meer de vraag op waarin het ernstige idealisme van Berlage overeenstemt met de wulpse veelkleurige stoel van Richard Hutten. Ze laat zien dat je je deze vraag even goed kunt stellen bij de plastische, uit een stuk hout gehouwen fauteuil van Friso Kramer, die juist heel utilitaire meubels heeft ontworpen.

Bureau van Mendes da Costa, detail

De 3D geprinte Puzzelaarstoel van Joris Laarman

Hagedissen die omhoog kruipen langs een houten buffet, een aap die een kreet slaakt, bloemmotieven en beslagen koperwerk staan tegenover stoelen die zijn gemaakt van puzzelstukken of geperste stof.

De Berlagestoel, een ontwerp van Richard Hutten

Stoel van Berlage met hellende rugleuning en gematte zitting, 1896

Berlage probeerde met behulp van eenvoudige objecten tot massaproductie te komen. Zijn ontwerpen tonen de overgang van ambacht naar machinale productie. Het zijn eenvoudig gemaakte stoelen, maar wel met een gematte zitting. Het meest letterlijk keert dit terug in de hedendaagse Berlagestoel. Het frame hiervan is machinaal vervaardigd, terwijl de banden voor de zitting handwerk zijn.

Behang ontworpen door Studio Job

Een ander thema op de tentoonstelling is “oom Hendrik”. De curator vraagt zich af of Dutch design schatplichtig is aan het streven om ‘schoonheid voor de massa toegankelijk te maken’. Daarbij vormt de natuur een leidraad. De tentoonstelling laat zien dat Dutch Design gebruik maakt van wat de natuur te bieden heeft, maar niet als decoraties die ambachtelijk werden uitgevoerd , maar meer in het ontwikkelen en toepassen van bio-based producten.

De Constructiestoel van Paul Heijnen

Berlage probeerde de houtverbindingen van zijn meubelen te versimpelen en ondergeschikt te maken aan een heldere vorm. Bij veel hedendaagse stoelontwerpers vormt de ‘constructie’ juist een stijlelement die ze zoveel mogelijk willen laten zien. Een goed voorbeeld hiervan is de zogenoemde ‘Constructiestoel” van Paul Heijnen. Andere thema’s die worden aangesneden, hebben betrekking op regels, technologie, structuur, stijl, organisatie en idealisme. Toch werd ik vooral verrast door de manier van kijken van de samensteller. Om je fantasie de vrije loop te laten, is op deze tentoonstelling genoeg materiaal aanwezig.

Tentoonstelling ‘Berlage Godfather of Dutch Design’, Curator Mariska van der Burgt (stichting Zetel), adres: Beurs van Berlage, Damrak 235, Amsterdam, nog te zien t/m 15 mei 2016, 11-17 uur

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels