nieuws

Ontwerpers over het nieuwe skatepark op Westblaak.

Geen categorie

Het skatepark op Westblaak was in de eerste jaren na de opening opzienbarend vanwege de prominente ligging in de binnenstad. Toen de levensduur van de ramps, quarterpipes en tabletops was verlopen, begon het moeizame proces om tot een nieuw ontwerp te komen. Het nieuwe park opent binnenkort. Het resultaat mag er zijn: geen standaard oplossingen, maar een skatepark op maat dat goed geïntegreerd is in de stedelijke omgeving.

Ontwerpers over het nieuwe skatepark op Westblaak.

Door Sander Woertman

Janne Saario en Victor Verhagen, twee fervente skaters die beide betrokken waren bij het ontwerp voor het nieuwe park, zien hun visie over skaten en de stad terug in het skatepark dat straks op Westblaak wordt geopend. Vooruitlopend op de opening besloot ik Janne en Victor te interviewen over de totstandkoming van het ontwerp. Want dat er iets bijzonders gerealiseerd gaat worden op dit stukje niemandsland, ingeklemd tussen de twee weghelften van de drukste verkeersader in de binnenstad, moge duidelijk zijn. De betontrucks reden een paar maanden geleden af en aan om de basis te leggen voor een landschap van bowls, transitions, trappen en rails. De weken daarop schaafden werklui minutieus aan de gekromde vlakken. De aansluitingen met de vlakke vloeren zijn naadloos, het geheel is zo glad als de billen van een baby. Een feest om op te shredden als het zover is!

Moeizaam planningsproces

Dit is niet de plek om de ingewikkelde, en soms frustrerende, besluitvorming rond het nieuwe skatepark op te tekenen. Architect Victor Verhagen, eigenaar van architectenbureau Lagado Architects, was sinds het prille begin betrokken bij de planvorming. Als lid van het expertpanel dat door de gemeente werd samengesteld heeft hij het moeizame planningsproces van dichtbij meegemaakt. Hij kan er genoeg over vertellen, maar richt zich liever op de toekomst.

Losse verzameling objecten

En daarnaast: wat er ook voorgevallen is: het park wat er straks komt, is om trots op te zijn. Voor het ontwerp trok de gemeente onder andere Janne Saario aan: een pro skater uit Finland die als landschapsontwerper een aantal prachtige skateparken op zijn naam heeft staan. In de korte video waarin hij een aantal van zijn ontwerpen laat zien, wordt direct het contrast zichtbaar met het oude Westblaak. Dat was een verzameling losse objecten waar skaters en bmx-ers van links naar rechts konden skaten, van quarter pipe naar quarter pipe, met daartussen een snackmenu bestaande uit rails en banken.

Janne Saario in actie als skater én landschapsarchitect.

Een grote doorn in het oog van de gemeente was het introverte karakter van het skatepark. Twee imposante half pipes sloten vroeger aan weerszijden het park af, waardoor wandelaars of potentiële toeschouwers werden afgeschrikt. Dit moest veranderen, was de boodschap van de gemeente aan het expertpanel tijdens een van de eerste bijeenkomsten.

Het probleem met asfalt en staal

Toch was het eerste ontwerp dat door de gemeente werd gepresenteerd vrijwel identiek aan wat er daarvoor stond, aldus Victor. “Er zouden weer standaard prefab elementen van staal worden geplaatst. Die zijn doorgaans slecht gedetailleerd, waardoor ze snel kapot gaan. Onder invloed van het weer worden ze spekglad of gloeiend heet. Daarnaast kan het staal nooit goed aansluiten op de ondergrond. Vooral niet als dat asfalt is, zoals voorheen. Asfalt vervormt naar verloop van tijd, waardoor er naden ontstaan. Door uitzetting en krimp worden de naden steeds groter, wat niet te doen is met kleine skateboardwieltjes. Na vijf jaar kun je het hele park weer vervangen.

Beton en de stad

Het kostte wat overredingskracht, maar uiteindelijk kon de gemeente worden overgehaald om een park van beton aan te leggen. Janne legt uit wat de voordelen zijn. “Meer grip, meer gevoel met de ondergrond. Een smoothere ride.” Janne en Victor zijn echte street skaters. Vroeger betekende dat dat je liever niet gezien werd in een park. “Die waren voor kinderen. Soms ging je er naartoe om bepaalde tricks te oefenen of je skills wat aan te scherpen, maar het echte werk gebeurde in de stad”, zegt Victor. “Voor mij is de stad een plek vol kwaliteiten. Die ontdek je door er doorheen te skaten. Plekken die de meeste mensen als onprettig ervaren, kunnen voor een skateboarder geweldig zijn. Ik heb door het skaten geleerd heel anders naar de stad te kijken. Dat neem ik mee in mijn ontwerpen.” Janne vult aan: “Skaters halen alles uit de stad wat erin zit. Ze zien de stad als een collage van ruimtes. Skaters zijn ‘treasure hunters’.


Impressie van het park zoals dat er straks uit gaat zien.

Erkenning voor skaters

Zowel Janne als Victor merken dat gemeentes zijn veranderd in hun houding ten opzichte van skaten. Of dat positief of negatief is, daar zijn ze niet uit. Janne: “Skaters waren vroeger als gebruikers van de stad onzichtbaar voor gemeentebesturen. Door de parken zijn ze zichtbaar geworden. Çity officials’ zien hoe goed de parken worden gebruikt. Hierdoor raken ze vertrouwd met de doelgroep.”

Anti-skate

Dit heeft echter een groot nadeel: nu gemeentes inzicht hebben in de wensen van skaters, weten ze ook hoe ze delen van de openbare ruimte anti-skate kunnen inrichten. Ook wordt de aanwezigheid van een park aangegrepen om een skate-verbod op te leggen in de openbare ruimte.

De angst voor skateboarders is echter ongegrond, zeggen zowel Janne als Victor. Het grootste probleem is, dat skaters niet worden betrokken in het ontwerp voor openbare ruimtes. Hierdoor is niet duidelijk wie waar welkom is. Janne kreeg ooit de opdracht om te kijken of een plein skatevrij gemaakt kon worden. Hij weigerde de opdracht en bood aan om een ontwerp te maken waarbij de verkeersstromen en verblijfsgebieden konden worden gecombineerd met skatebare objecten.

Ook Victor kreeg ooit een soortgelijke vraag. Ook hij weigerde. “Het creëert een onvriendelijke sfeer in een gebied. En goede skaters hou je niet zomaar weg door overal stalen profielen met grote knoppen erop te monteren. Skaters houden wel van een uitdaging.” Vorig jaar deed hij samen met Maria Vasiloglou (ook van Lagado) onderzoek naar skaten in de stad, wat uitmondde in een zit/skate-object voor ZigZagCity.


ZitZatCity, 2014. Ontwerp: Lagado Architects. Fotograaf Ossip van Duivenbode.

Halfverdiept skatepark

Terug naar het skatepark op Westblaak. Om tegemoet te komen aan de wens van de gemeente dat het park meer geïntegreerd zou worden met zijn omgeving, werd ervoor gekozen het park halfverdiept aan te leggen. Zo blokkeren de heuvels, de trappartijen en de bowl het zicht niet meer en kunnen toeschouwers de tricks van de skaters, BMX-ers en steppers van dichtbij bekijken. Voetgangerszones aan de twee lange zijden van het skatepark maken het aantrekkelijk om langs het park te lopen.

3 gebruikersgroepen in één park

In het maken van het ontwerp had Janne hulp van ontwerper Marcel Musch. “Marcel is geen skater maar hij heeft een scherp oog voor de stad. Dankzij hem zijn een aantal belangrijke loop- en zichtlijnen in het gebied verwerkt in het plan voor het skatepark. Hierdoor is sluit het park nog beter aan op zijn omgeving.”Het park zelf is ingedeeld in drie zones. Deze zones moeten uiteindelijk een soort hiërarchie aanbrengen in het gebruik. De gemeente wilde het park namelijk geschikt maken voor drie doelgroepen – skaters, BMX-ers en steppers, een vrij ongewoon verzoek. De zones maken dat toch mogelijk. Janne: “De zones zijn niet bedoeld als harde scheiding tussen verschillende soorten gebruik. Het zorgt eerder voor een scheiding tussen beginners en gevorderden. Hoe goed je bent bepaalt waar je kunt skaten. Dat voorkomt ongelukken.”

Victor en Janne dromen beide van een stad waar skaters en andere mensen vreedzaam naast elkaar leven. Een openbare ruimte die ook voor skaters geschikt gemaakt is, is hun ultieme doel. Tot die tijd weten ze de juiste plekken om te skaten in de stad wel te vinden, of dat nou in een park is of een binnenplaats van een kantoorcomplex.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels