nieuws

Frans van Gool overleden

Geen categorie

Afgelopen weekend is op 93-jarige leeftijd Frans van Gool overleden. Van Gool is vooral bekend om zijn uitgebreide kantoren-oeuvre, waaronder de destijds fel omstreden kantoorvilla’s tegenover het Rijksmuseum in Amsterdam en de bewierookte kantoortoren voor Nationale Nederlanden in Den Haag. Maar hij ontwierp ook rijtjeswoningen, winkelcentra, en het geliefde Plan Van Gool in Amsterdam Noord. Hij was van 1986 tot 1988 Rijksbouwmeester. Van Gool stond in 1988 aan de wieg van de Architekten Cie.

Frans van Gool overleden

In het overlijdensbericht in de Volkskrant beschrijft Pi de Bruijn, die in 1978 met Van Gool samenging in het architectenbureau Oyevaar Van Gool De Bruijn Architecten, zijn vriend en voormalig collega als een “oorspronkelijk, onnavolgbaar, poëtisch architect.”

Van Gool-kenner Endry van Velsen schrijft: “Van Gool kan gezien worden als een ‘corporate architect’, hij had grote institutionele opdrachten bij corporaties, ontwikkelaars of gemeenten. Geen publieke opdrachten. Voor kantoren had van Gool een voorliefde, een bekend voorbeeld is zijn duokantoor, bijgenaamd ‘Peper & Zout’, dat rond de oplevering in 1982 grote publieke verontwaardiging opriep. De nieuwbouw, gebouwd op de plek van twee gesloopte villa’s aan de Weteringschans tegenover het Rijksmuseum, werd als confronterend gezien.”

 
De kantoorvilla’s tegenover het Rijksmuseum.

Van Velzen noemt het echter een bijzonder project. “De kantoren van Van Gool hebben generieke programma’s, eigen aan de soort. De kern – een lege plattegrond – is apart van de gevel, als ‘een huid dat over een volume is getrokken’. En in de opbouw zitten diagonale, overhoekse vormen die herinneren aan de erkers van negentiende eeuwse villa’s en waarlangs je kan kijken richting Rijksmuseum. Een derde karakteristiek element aan het gebouw is het patroon-weefsel van de gevel, dat wordt gevormd door de betonnen voegen ter hoogte van de vloeren, en ‘een solo van driehonderd ramen’.”

In de grote monografie die in 2005 bij NAi Uitgevers verscheen, schrijft Bernard Colenbrander over zijn gesprekken met Van Gool: “Hij noemt zich ‘tweede garnituur’; geen avant-garde, geen idealist – niet omdat hij geen talent had, maar omdat hij dat zo eenzijdig heeft ingezet.” Om elders te vervolgen dat Van Gool “een bruikbare pion in het spel van projectontwikkelaars was, die vaak het spoor tussen alle transacties bijster was.” Maar Colenbrander geeft tegelijkertijd aan dat het oeuvre van Van Gool niet de slechtste waren, met enkel onbetwiste parels, zoals bijvoorbeeld zijn buurt in Amsterdam Noord, die tot op de dag van vandaag geliefd is bij bewoners.


Tekening van Plan Van Gool in Amsterdam Noord.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels