nieuws

Stadsklas 1: The medium is the message!

Geen categorie

Wie schrijft die blijft. Dat is het bekende motto van de klassieke media. Anno 2014 is het veranderd in wie besproken wordt, die blijft. De eerste stadsklas van Stroom Den Haag richt zich op communicatie als een onlosmakelijk deel van stedelijke ontwikkeling. Een verslag van een dag met OV-fietsen, stickers en brood van een echte bakker.

Stadsklas 1: The medium is the message!

Door Niek Schoenmakers.

 

Stroom Den Haag is een centrum voor niet-museale beeldende kunst en architectuur in Den Haag, een enigszins onbekende parel. In mei en oktober organiseert het centrum een serie van zes Stadsklassen. In dit programma leren de deelnemers vaardigheden waarin mentaliteit en werkwijze samenkomen. Aan de hand van innovatieve praktijken van kunstenaars, architecten en initiatiefnemers leren de deelnemers onder meer hoe je continuïteit waarborgt, een plek maakt, activistisch agendeert, problemen benut, identiteit ontleedt en een gebiedsonderneming start. De opzet is zoals gezegd learning-by-doing, dus op OV-fiets en in de benen voor een actief programma langs bijzondere locaties. Stadsklas 1: Amsterdam-Noord

 
Mariska van de Berg

Opkomend burgerschap

De dag begint in het paviljoen in de Tolhuistuin, naast het Buiksloterwegveer en recht tegenover het Centraal Station van Amsterdam. Na een introductie van de organisator Francien van Westrenen over de inhoud van de dag, vertelt Mariska van de Berg iets meer over tactisch agenderen. Mariska doet dit aan de hand van enkele voorbeelden uit haar boek Stedelingen Veranderen de Stad. Zij is naast haar werk als onderzoeker en schrijver, ook betrokken bij Urbaniahoeve, een sociaal design-lab voor stadslandbouw. Stedelingen worden steeds actiever in de stad. De vraag ‘Wat mis je in de stad?’wordt steeds vaker gesteld door stedelingen. Zij nemen het initiatief in eigen hand en maken hun eigen stad. Voorbeelden die in de presentatie naar voren komen zijn Hustadt, De Valreep in Amsterdam, Geef om de Jan Eef en de Urbania Hoeve. Wat als belangrijke punten naar voren komt zijn het creëren van draagvlak en zichtbaar zijn. Ook aansluiting met hogere bestuurslagen (top-down) wordt als belangrijk gezien. Een initiatief kan wel bottum-up worden gestart maar zonder hulp van hogere hand is het erg lastig het tot een succesvol resultaat te brengen. Een breed netwerk is daarom erg belangrijk.

 
Met de OV-fiets op pad.

Steden in een vloeibare wereld

Na Mariska spreken Joop de Boer en Jeroen Beekmans van de blog Pop-up City. Zij berichten op hun blog dagelijks over kleine en grote ontwikkelingen in steden over de hele wereld. De presentatie bevat inspirerende voorbeelden van agenderen en campagnevoeren. Centrale vraag bij hun voorbeelden is hoe steden zich positioneren in een vloeibare wereld. Een conclusie die getrokken kan worden is dat het stedelijk ontwerp is gedemocratiseerd. De inwoners zijn zowel consument als producent. Communicatie is essentieel is het maken van een stad, zowel om processen op gang te helpen als bij het bouwen van imago van een stad, city marketing. Deze communicatie vindt plaats in de fysieke wereld maar vooral ook digitaal. Via social media kan eenvoudig worden gecommuniceerd met een grote achterban.

 
Met de pont van Centraal Station naar Amsterdam-Noord

We all love Noord

Na deze twee inspirerende lezingen, volgt het meer actieve deel van de dag, tijd voor de eerste fietstocht! De eerste stadsklas heeft als locatie Amsterdam-Noord. Dit gebied is een van de meest in opkomst zijnde locaties Amsterdam. Tal van initiatieven en kleinschalige ondernemingen timmeren al jaren aan de weg voor een levendig en eigentijds Amsterdam Noord. NDSM-werf, de IJ-kantine, Noorderlicht en Hotel de Goudfazant zijn al enige tijd aantrekkelijke plekken voor een kop koffie of een lunch. Luc Harings, oprichter van de blog Ilovenoord leidt de groep per fiets rond door ‘zijn’ Noord. Ilovenoord zet door tal van initiatieven Amsterdam-Noord letterlijk op de kaart. Ze voeren een actieve campagne om Noord meer bekendheid te geven en het een aantrekkelijke wijk te maken en te houden. De Ilovenoord vlag wappert op diverse plekken in het stadsdeel en overal is de sticker met het logo te vinden. Luc neemt de groep mee naar enkele interessante plekken, onder andere het café De Pont, de paviljoens in het Noorderpark, de boekwinkel in de Van der Pekbuurt en natuurlijk de bakker waar het jaren geleden allemaal begon voor Ilovenoord. Op zoek naar lekker brood kwam Harings na enkele jaren in Noord te hebben gewoond, eindelijk op het spoor van de bakkerij op de hoek van Latherusstraat. Hier kun je, net zoals vroeger, 3 broden voor 5 euro kopen en krijgen kinderen zelfs een krentenbol cadeau. Deze persoonlijke benadering maakt dat Luc zijn ervaringen wilde delen. Nog dezelfde nacht was Ilovenoord geboren. Nu maakt de blogsite zich sterk voor de buurt en haar buurtbewoners en probeert het initiatieven uit de buurt actief te agenderen bij de gemeente.

 
Van der Pekbuurt: Amsterdam-Noord in ontwikkeling.

Door en voor de buurt

Weer terug gefietst naar de Tolhuistuin, wacht een bescheiden lunch en doet ondertussen Lex de Jong zijn verhaal. Hij richtte het communityblog BoLoBoost op voor het stadsdeel Bos en Lommer. Als een betrokken bewoner van de buurt zag hij mogelijkheden om de gemeenschapszin in de wijk te versterken. Zo organiseerde hij met minimale middelen en met hulp van de hele buurt, het Straatdiner West op 5 mei. Maar liefst 250 wijkbewoners, kookten en aten samen ter ere van onze vrijheid. Een mooi idee wat hopelijk volgend jaar weer navolging krijgt. Voortvloeiend uit zijn werkzaamheden voor BoLoBoost, is richtte De Jong het bedrijf UrbanBoost op, gespecialiseerd in het creëren van online gemeenschappen bij coöperatieve gebiedsontwikkeling.

 
Noordepark: ontspannen in de ligstoelen

Community-blogs

Beide presentaties werden gegeven door gedreven individuen die vanuit hun idealistische motivatie iets willen betekenen voor hun medebewoners en hun stadsdeel. Ze zagen een noodzaak en speelden daarop in door een online platform te creëren waarop verhalen uit de buurt worden samengebracht. Gezegd moet worden dat deze beide platformen, niet financieel gesteund worden door de gemeente. Ze zijn van budget afhankelijk van donaties of opbrengsten uit evenementen. De beide oprichters krijgen niet betaald en moeten hun werkzaamheden voor de blogs verrichten naast hun baan. Deze community-blogs doen het vaak beter dan de overheid, doordat zij weten wat er speelt in de buurt en kunnen sneller meningen peilen bij hun achterban. Er werd daarom geopperd dat gemeentes er goed aan doen dergelijke initiatieven te ondersteunen door ze bijvoorbeeld in te huren vanwege hun kennis. De opbrengst zou dan weer kunnen gaan naar het realiseren van nieuwe initiatieven.

 
Van der Pekbuurt in Amsterdam

City-branding

Tot nu toe is er gesproken over de noodzaak van zichtbaar zijn, maar hoe zet je nu een merk goed neer? Tijd voor een tweede fietstocht, ditmaal naar de overkant, naar het centrum van Amsterdam. Aan de Reguliersdwarsstraat zit daar Vandejong creative Agency. Dit creatieve bureau al 25 jaar zogeheten New formats voor steeds veranderende wereld. Vooral conceptontwikkeling is hierbij een speerpunt. Alles draait om communicatie en de vraag wat mensen bindt. Wat is je verhaal? Van hieruit kun je merk creëren waarbij je verhaal de drijvende kracht is. Een sterke naam is essentieel. Als voorbeeld nam Franklin de Bekker van Vandejong het ambitiedocument voor WOW (Windows On the World), een hotel met ateliers voor internatonale kunstenaars. Het document focust op de lifestyle die achter het product zit. Het concept WOW wordt neer gezet als een sterk merk met een verhaal waarmee het zich onderscheidt van andere hotels in Amsterdam. Branding is het kernwoord.


Vandejong uit Amsterdam

The Five Points

Na deze laatste inspirerende lezing, volgt de terugweg. Toch was de eerste schooldag nog niet voorbij. Weer terug in de beschutting van de Tolhuistuin is het tijd voor een afrondend gesprek, een resumé van de dag. De aanwezige deelnemers spreken over wat ze gezien hebben en hoe ze de dag hebben ervaren. Hieruit komen de vijf P’s van activistisch agenderen naar voren: Place, Partnership (netwerk en bewoners), Programming (bv. Het Noorderpark met cultuur en koffie), Patience, Picture (imago en branding). Daar hoort in mijn ogen nog een 6de P bij: Passion. De nood kan nog zo hoog zijn, maar zonder bevlogenheid van buurtbewoners gebeurt er niets. De initiatieven Ilovenoord en BoLoBoost maar Pop-up City zouden er niet zijn zonder de gedrevenheid van de initiatiefnemers. Stadsklas 1 was geslaagd, op naar les 2 op  22 mei.

 
Afsluitend gesprek en borrel

 

Het programma van de Stadsklas:

Dag 2 / 22 mei / Rotterdam / Plek maken – Plek zijn

Dag 3 / 26 mei / Den Haag / Resource City

Dag 4 / 1 oktober / Arnhem / Hard kijken

Dag 5 / 9 oktober / Antwerpen / De opdracht voor de verandering

Dag 6 / 31 oktober / Den Haag / Wat doet het onderwijs?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels