nieuws

Interview Abel Blom: herbouw Speelhuis is haalbaar

Geen categorie

De bewoners van Helmond eisen dat het Speelhuis wordt herbouwd. Volgens Abel Blom, de zoon van Piet Blom en sinds 2004 zelfstandig werkzaam in de architectuur, lijkt dat geen probleem. Los van de tekeningen is er genoeg know how bewaard om dat voor elkaar te krijgen. In een telefonisch interview vertelt Abel Blom hoe hij als 10-jarige betrokken werd bij het project en over zijn visie op een eventuele herbouw.

Van onze verslaggever Sander Woertman

“Afgelopen vrijdag ben ik direct gaan kijken bij het Speelhuis. Naar aanleiding van de beelden op het nieuws, verwachtte ik dat het gebouw tot de grond toe zou zijn afgebrand. Dat viel mij uiteindelijk enorm mee. De brandcompartimentering heeft zijn werk voorbeeldig gedaan. De brand heeft de grote zaal en het toneel verwoest. Maar de brand heeft vooral in verticale richting gewoed en sloeg door de ramen in de nok naar buiten. In het horizontale vlak heeft de brand zich nauwelijks kunnen uitbreiden. De omliggende kleinere kubussen, waar zich onder andere de foyer bevindt, zijn daardoor minder aangetast dan ik verwachtte.”

Haalbaarheidsstudie

“Zodra het gebouw vrijgegeven wordt, ga ik polshoogte nemen met aannemer Adriaans en constructeur Beltman, beide betrokken bij de bouw van het Speelhuis in de jaren zeventig. Het idee is, dat we een inventarisatie gaan doen naar de herbouwmogelijkheden.“

Spelen op de bouwplaats

“Mijn vader kreeg in 1972 de opdracht van de gemeente Helmond om een cultuurcentrum te ontwerpen. Hij bedacht daarop zelf het idee van een woud van 182 paalwoningen, waar het cultuurcentrum deel van moest uitmaken. Uiteindelijk zijn er achttien paalwoningen gerealiseerd, die nauw verweven zijn met het speelhuis. Het was een belangrijk project voor mijn vader, waar hij hard voor heeft moeten strijden. De bouw heb ik als klein jongetje van dichtbij meegemaakt. Ik herinner me goed hoe ik door mijn vader van straat werd geplukt om tekeningen te maken en in te kleuren. In de biografie die ik over mijn vader schreef, noemde ik het schertsend kinderarbeid, maar ik deed het graag. Ik ging vaak mee naar bouwvergaderingen. Ik speelde dan op de bouwplaats. Ik heb daar heel wat tijd doorgebracht.”

Paalwoningen en Speelhuis onlosmakelijk met elkaar verbonden

“Het idee achter het project in Helmond was, om hoge cultuur naadloos te laten opgaan in een woonomgeving. Aan de reacties in de media te zien, en de petitie die inwoners van Helmond zijn begonnen voor herbouw van het Speelhuis, is dat ideaal gerealiseerd. Daarom zijn de woningen niet los van het Speelhuis te zien. Samen vertegenwoordigen ze de maatschappelijke ontwerpvisie van mijn vader. Nieuwbouw zou deze visie teniet doen en zou mijns inziens dan ook niet passen in deze context. De achttien paalwoningen zouden dan een compleet geïsoleerd rudiment zijn.”

Ontwerpvisie

“Ik heb zelf als architect reeds de nodige ervaring opgedaan bij diverse gerenommeerde architectenbureaus, waaronder dat van Aldo van Eyck, maar de wijze waarop mijn vader omging met zijn gebouwen en zijn visie wist te verwezenlijken, heeft het meeste indruk op mij gemaakt. Bij de kubuswoningen bijvoorbeeld, is door critici en andere media altijd veel nadruk gelegd op de uitzonderlijke vorm, terwijl dat voor mijn vader een bijkomstigheid was. Het gemeenschapsideaal – het meervoudig grondgebruik en de verwevenheid van wonen en diverse functies – dat hij hier wilde realiseren, was belangrijker.”

Nieuwbouw versus herbouw

“Ik hoop van harte dat de gemeente de verleiding zal kunnen weerstaan om het Speelhuis te slopen en er een iconische nieuwbouw voor in de plaats te zetten. De afgelopen jaren heeft de gemeente Helmond het centrumgebied flink aangepakt. Veel nieuwbouwplannen zijn door de crisis echter uitgesteld en ook het centrumplan is bescheidener geworden. Het is dus afwachten wat de gemeente zal beslissen. Naast de emotionele overwegingen van de inwoners van Helmond, is er ook nog het kostenplaatje: herbouw of restauratie zal aanzienlijk goedkoper zijn dan nieuwbouw. Als er wordt besloten om voor herbouw te gaan, dan zou het voor de hand liggen als ik daarvoor de plannen maak, in samenwerking met de oorspronkelijke bouwpartners.”

In de Architect nr 8 uit 1977 wordt het Speelhuis uitgebreid besproken. Een ingescande versie van dit artikel vindt u hier.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels