nieuws

Zorg vraagt om sterke concepten

Geen categorie

De nieuwe ordening in de zorg komt eraan en biedt volop kansen aan architecten. Ze dienen zich echter wel terug te vechten in het proces. Hiervoor zijn sterke concepten nodig. Vooralsnog lijkt een verlichte opdrachtgever onontbeerlijk om architecten in staat te stellen hun vernieuwende ideeën te realiseren. Dat is kort samengevat de conclusie van het zorgcongres dat de Architect op 13 oktober organiseerde.

Zorg vraagt om sterke concepten

Tijdens het zorgcongres stond tegenover elke praktiserende architect die aan het woord kwam, een spreker uit een aanpalend vakgebied geprogrammeerd. Dit zorgde ervoor dat de ontwerpopgave in de zorg in al zijn complexiteit werd blootgelegd. Weinig mooie plaatjes en veel harde realiteit passeerden de revue. Een terugkerend thema betrof de marges waarbinnen architecten excellente architectuur moeten realiseren. Deze zijn minimaal dankzij omslachtige processen en investeringsbelangen van partijen die ver van de gebruikers af staan. Wat dit betreft was Hans Vos van ZZG Zorggroep de eerste die de spijker op zijn kop sloeg met zijn oproep aan architecten om vooral de moed te hebben om de opgave te overdenken. Hij vroeg hun te blijven komen met wenkende perspectieven die de focus verleggen van budgetten naar een visie op zorg die middenin de samenleving staat.

Generieke architectuur

Huidige financieringsvormen zorgen ervoor dat architectuur niet altijd de kans krijgt en door ontwikkelaars zelfs met argusogen wordt bekeken. Dit bleek tijdens het slotdebat, toen Rob Goossens van ZorgID de door de aanwezigen bejubelde congreslocatie typeerde als een mooi gebouw dat helaas niet generiek genoeg is om een ander programma te herbergen. Eerder op de dag konden de aanwezigen tijdens zijn lezing al kennis nemen van zijn pleidooi voor generieke gebouwen. Zijn argumentatie is, dat dit zorgt voor waardebehoud en waardecreatie omdat er zicht is op een restwaarde na de afschrijvingsperiode en omdat er mogelijkheden zijn voor meervoudig gebruik.

Zorgcongres 

Specifieke architectuur

Matthijs Bouw van ONE architecture nuanceerde de kille benadering van Goossens enigszins. Hij overdonderde zijn toehoorders met prachtige beelden van twee herontwikkelprojecten in Deventer – het St. Jozef Gezondheidscentrum en de St. Geertruidentuin. Terwijl het eerste gebouw werd voorzien van een zeer specifieke invulling en daarmee de tweede plaats veroverde in de Hedy d’ Anconaprijs voor excellente zorgarchitectuur, veronderstelde het plan voor de St. Geertruidentuin een indeling van de locatie met meerdere bouwvolumes die kopieën zijn van het reeds aanwezige ziekenhuisvolume, maar dan met een generieke opzet waardoor ze verschillende doelgroepen kunnen accommoderen zonder daarbij de identiteit van het gebied uit het oog te verliezen. Door deze flexibele opzet in combinatie met verdichting steeg de waarde van dit vastgoed enorm, wat het in dat opzicht het meest succesvolle ontwikkelproject van 2009 maakte.

Sterke concepten

En daarmee belichaamde de aanpak van Bouw de nieuwe zorgopgave voor architecten zoals die door hoofdredacteur Harm Tilman aan het einde van de dag werd verwoord: architecten moeten nadenken over de aanpak en de methoden om de opbrengst van een project inzichtelijk te maken. Ze moeten werken aan concepten en zich verdiepen in de vakgebieden waarmee ze aan tafel zitten, zodat er wisselwerking kan ontstaan. Dagvoorzitter Colette Niemeijer vult aan dat architecten als geen ander in staat zijn om op veel niveaus schakelen en dat zij als rots in de branding toegevoegde waarde hebben als het gaat om het beheersen van de kosten en het proces.

Strategie

De vraag hoe de architect zich deze rol eigen kan maken werd tijdens deze congresdag niet beantwoord. Alleen Matthijs Bouw kwam enigszins in de buurt met zijn opmerking dat je een verlichte opdrachtgever nodig hebt die je concept omarmt en durft af te wijken van standaard financierings- en totstandkomingsmodellen. Maar dergelijke opdrachtgevers zijn dun gezaaid en zullen geen oplossing bieden voor de immense taak die de zorg staat te wachten. Als architecten in de toekomst als serieuze bouwpartner willen worden aangemerkt, zullen ze zich moeten bezinnen op een strategie waarmee hun vakgebied naar voren komt in zorgontwikkelingsprocessen.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels