nieuws

Ode aan het ankerbalk gebint

Geen categorie

Aan de zuidoost kant van Veghel verrijst tussen 2012 en 2025 een nieuw woongebied: Veghels Buiten. Totdat de bouw van start gaat, is er een landkunst-tentoonstelling die iets vertelt over het landschap en de veranderingen die zich zullen voltrekken. Frank Havermans brengt hier een ode aan het ankerbalk gebint.

Ode aan het ankerbalk gebint

 

Frank Havermans over KAPKAR/ GBT-3S:

‘Bij de jarenlange bestudering van de boerderijen kwam ik er gaandeweg achter dat de ankerbalk gebinten eigenlijk vaak de enige nog echt originele elementen zijn die vanaf de eerste bouw, vaak eeuwen geleden, zijn blijven bestaan. En het zijn juist deze elementen die sinds ik in het buitengebied woon massaal uit de boerderijen zijn verdwenen. Boerderijen worden als ze zijn verkocht vaak verbouwd of afgebroken en zonder dit ankerbalk gebint weer opgebouwd. Het gehele karakter is dan zowel binnen als buiten helemaal veranderd.

 

Ik beschouw het ankerbalk gebint als een zeer ondergewaardeerd maar erg belangrijk cultuurhistorisch element dat aandacht verdient. In het gebied Veghels Buiten staan nog meerdere oude Brabantse langgevel boerderijen. Deze boerderijen zijn de ankerpunten in het landschap. Het landschap is hieromheen ontstaan en ze zijn dan ook erg belangrijk in de beleving van het gebied. Opvallend zijn de verschillende staten van onderhoud. Variërend van mooi en goed onderhouden tot geheel afgebroken en opnieuw opgebouwd en tot nog enkele originele exemplaren. Althans wat wij op dit moment als origineel ervaren. Want ook dit beeld is aan verandering en mode onderhevig. Zowel de inrichting als buitenkant zijn door de eeuwen heen vele malen veranderd afhankelijk van bedrijfseconomische overwegingen en beschikbare materialen en technieken. Het mooie was dat het gebint altijd bleef staan. Het was de basis van het gebouw. Vanaf de jaren 70 met een hoogtepunt eind jaren 90 en begin 2000 zijn de boerderijen deze basis veelal kwijtgeraakt. De ziel is eruit. En dit is onomkeerbaar.

 

Op een plek in het landschap van Veghels Buiten naast een voormalige boerderij die nu in gebruik is als schuur, heb ik op de akker een nieuw eigentijds gebint laten verschijnen dat zich verhoudt tot het landschap en de omliggende gebouwen. Het bestaat uit een hedendaags materiaal, constructiemultiplex, en is gemaakt met hedendaagse technieken. De nieuwe constructie kan gezien worden als zowel een verwijzing naar het verleden als naar de toekomst. Met deze constructie vraag ik hernieuwde aandacht voor het gebint als constructie en bouwmiddel. Zowel voor restauratiedoelen als voor het maken van nieuwe architectuur. Vooral ook het tweede aspect is van belang omdat het gebruik van lokale bouwkunst op een nieuwe hedendaagse manier kan bijdragen aan de karaktervorming van het gebied. Het is een middel om je te onderscheiden.

Door erin en eromheen wordt de bijzondere kwaliteit van het naakte gebint ervaren. Op deze manier hoop ik een bewustwording op gang te brengen van het belang van dit belangrijke element in het Brabants landschap dat normaal gesproken niet waarneembaar is omdat het zich binnen in boerderijen bevindt, maar wel afkomstig is uit dit landschap. Een volgende stap zou kunnen zijn, en dat is een stap die ik ook ambieer, om een gebint te ontwikkelen dat ingezet kan worden als architectonisch element. Ik kan me voorstellen dat op diverse niveaus mensen worden gestimuleerd om het gebint ook daadwerkelijk te gaan gebruiken als constructie van hun woning of bijgebouw. Nieuwe interpretaties bieden nieuwe mogelijkheden en nieuwe kansen. Op deze manier hoop ik via dit eerste beeldend element aan het begin te staan van een duurzame hernieuwde ontwikkeling van deze boeiende manier van construeren/ bouwen. Als meerdere partijen, overheid, particulieren, architecten hierbij aanhaken kan het zelfs stedenbouwkundig van invloed zijn op het ontwikkelen van het gebied.’

De andere deelnemende Land Art-kunstenaars zijn Simon Kentgens, Hester Pilz, Florentijn Hofman, Elsbeth Doorenbos Helène Rosenmüller, Hans van Lunteren, Frank Tjepkema Leonie Jansse, Rob Plattel, Andreas Hetfeld en Ralf Withaus.

Kunstroute

De kunstwerken veranderen Veghels Buiten in een groene expositieruimte met de lucht als plafond en het landschap als wanden. Een speciale kunstroute voert de bezoeker langs de tien kunstwerken.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels