nieuws

Bij de dood van Carlo Aymonino

Geen categorie

Onlangs, op 3 juli 2010 is de Romeinse architect Carlo Aymonino gestorven. Daarmee is een boegbeeld van de Italiaanse architectuurwereld verdwenen.

Bij de dood van Carlo Aymonino

Auteur: Herman van Bergeijk,architectuurhistoricus en universitair hoofddocent aan de TU Delft

De op 18 juli 1926 geboren Aymonino was een neef van de eveneens Romeinse architect Marcello Piacentini, die er vooral tijdens het fascistische bewind in Italië vrolijk op los kon bouwen in een ‘antikiserende’* stijl. Aymonino nam afstand, niet alleen van de bouwkundige richting van zijn oom maar ook van diens politieke voorkeur. Aymonino, die weliswaar dezelfde aspiraties had, zocht het in de moderne hoek. Hij gaf les op vele universiteiten, beginnend op die van Palermo, maar zijn meest belangrijke periode beleefde hij als hoogleraar architectonisch ontwerpen (Composizione architettonica) eerst te Venetië en daarna te Rome. Van de architectuuruniversiteit in Venetië was hij een van meest representatieve figuren en enige tijd was hij ook decaan van diezelfde faculteit. In die jaren werkte hij samen met andere grootheden als Carlo Scarpa, Manfredo Tafuri en Aldo Rossi om maar enkele te noemen.

 

Boeken

Als auteur heeft Aymonino verschillende boeken op zijn naam staan. In 1965 publiceerde hij Origini e sviluppo della città moderna (Padua 1965). Hiermee positioneerde hij zich vooral als een meer links georiënteerde denker ten opzichte van het twee jaar eerder verschenen boek van Leonardo Benevolo Le origini dell’urbanistica moderna (Bari 1963). Vele boeken over de stad en de wijze waarop de stedelijke problemen kunnen worden bestudeerd, zouden nog volgen. In 1976 verscheen Il significato delle città (Bari 1976) en in 1977 in een door Manfredo Tafuri uitgegeven reeks Lo studio dei fenomeni urbani (Rome 1977). Samen met Rossi hield hij een pleidooi voor de morfologische studie van de stad ook al had hij ook aandacht voor typologische aspecten. Toch kwam Aymonino op het menu van buitenlandse universiteiten veel minder voor dan zijn ‘meer beroemde’ collega. Waarschijnlijk omdat Aymonino meer experimenteerde in zowel zijn architectuur als in zijn geschreven werk. Opvallend is dat in het ‘calvinistische’ Nederland bijna helemaal geen aandacht was voor de ‘epicurist’ Aymonino.

 

Wethouder

Enige tijd was Aymonino als wethouder ook verantwoordelijk voor het historisch centrum van Rome. Met veel elan begon hij voorstellen te doen om het oude centrum van de stad te renoveren en de glorie van de rol als hoofdstad te herstellen, maar uiteindelijk werd maar bar weinig gerealiseerd. Dit had vooral te maken met de vele politieke valkuilen die het terrein in Rome (en ook in geheel Italië) kent. Ondanks zijn goede komaf stonden zijn politieke affiliaties de verwerkelijking van zijn ontwerpen in de weg. Toch heeft Aymonino een indrukwekkend oeuvre aan gebouwde en ongebouwde projecten weten op te bouwen.

 

Gallaratese

Het meest bekend geworden is hij door het wooncomplex in Milaan, de Gallaratese (1967/70). Hij bood daar aan Aldo Rossi de mogelijkheid om tegenover zijn rijk gearticuleerd woonblok een veel strenger blok te zetten. Beide blokken behoren nu tot de hoogtepunten van de naoorlogse Italiaanse architectuur. Ook in vele andere Italiaanse steden zal Aymonino zijn expressieve sporen achterlaten, maar waarschijnlijk zal Aymonino vooral worden herinnerd door zijn tekeningen waarin hij weinig moeite doet om aan te geven dat hij uit een antieke traditie stamt. Hierin ligt een zekere ironie. Tussen zijn aandacht voor de stad en zijn carrière als architect ligt zijn werk als onirische tekenaar. De droom was constant en overwon alles.

Lange tijd stond in de culturele wereld van Italië Aymonino als een baken van hoop dat de verzoening tussen verschillende richtingen mogelijk was en dat steeds een dialoog moest worden gezocht. Zijn leven, hoe rijk gekleurd ook, was steeds een gevecht tegen de Italiaanse realiteit die op het bestaan van autonome bona- en malafide systemen berust. Aan dat gevecht is definitief een einde gekomen.

* verwijzend naar de klassieke oudheid

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels