nieuws

De Muur, 1989-2009

Geen categorie

Vandaag is het 20 jaar geleden dat het gehate symbool van het communische regime in Berlijn werd neergehaald door de bevolking van Oost en West Berlijn. De Berlijnse muur scheidde sinds 1961 beide stadsdelen van elkaar.

De Muur, 1989-2009

West-Duitsland en West-Berlijn waren volgens de communistische leiders onder invloed van de westerse bezetters een vrije markteconomie geworden. De Oost-Duitsers wilden met de muur de ‘kapitalistische facisten’ tegen houden. Het westen dacht daar anders over: zij waren van mening dat de muur juist was bedoeld om de eigen bevolking vast te houden en op te sluiten.

Van sperzone tot souvenir

Op 9 november 1989 maakte de regering bekend dat ze had besloten om Oost-Duitse burgers toe te staan om vrij te reizen naar het westen. Direct na de uitzending gingen duizenden mensen in Oost-Berlijn naar de grensovergangen met West-Berlijn. Zonder geweld werd de Berlijnse Muur door de een jubelende mensenmassa afgebroken. Iedereen hakte een stuk beton uit het bouwwerk dat voor zo veel ellende had gezorgd. Een jaar na de val van de muur was de hereniging van Duitsland een feit. In 1991 werd de betonnen muur echt afgebroken en werden brokken als souvenir verkocht. Hier en daar in Berlijn zijn stukken van de muur bewaard gebleven.

Berlijn anno 2009
De Berlijnse Muur anno 2009. Foto Alwin de Wilde

Koolhaas en Berlijn

Koolhaas nam na de val van de muur zitting in een jury die zocht naar nieuwe invullingen voor de Postdammer Platz. Ook realiseerde hij de Nederlandse ambassade in Berlijn. Koolhaas suggereerde over de muur dat de schoonheid van architectuur recht evenredig is met haar weerzinwekkendheid. Louter als object geanalyseerd heeft de Muur immers een onmiskenbare kracht en schoonheid. De omsingeling van West-Berlijn door een lineaire constellatie van dichtgezette panden, betonnen muurdelen, mijnenvelden en prikkeldraadconstructies leek een uitermate geslaagd voorbeeld van land art, dat een onuitwisbare indruk maakte als architectonische, beeldende interventie in de stedelijke ruimte. Het is deze paradoxale gegevenheid die Koolhaas tot uitgangspunt maakte van zijn denken over architectuur.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels