Wel- of nietstand? Een metaforisch onderzoek
De blob is opgetrokken uit een een stalen constructie met glas. Fotograaf Rob 't Hart
Als je op de website van de gemeente Eindhoven zoekt naar onderwerpen over de welstand, in de wetenschap dat het welstandsbeleid in Eindhoven dreigt te worden afgeschaft, dan kom je terecht op een pagina waar de ogenschijnlijk nietsvermoedende afdeling, die over esthetisch verantwoord Eindhoven gaat, diens belang toelicht met de woorden: “Het welstandsbeleid probeert de gemeente Eindhoven te zorgen voor een aangenaam en aantrekkelijk stadsbeeld.”
Dat dit een grammaticaal incorrecte zin is, zullen we maar even laten voor wat het is. Kloppende grammatica is kennelijk even belangrijk als esthetische en verantwoorde architectuur in de lichtstad. Wat mij meer opvalt is het beschermende karakter dat de welstand kennelijk nastreeft, kijkend naar de woordjes ‘zorgen’ en ‘probeert’. Ik ben geen groot fan van bescherming. Ik houd meer van een trial-and-error methode. Daar leer je veel meer en veel sneller van. Bovendien biedt ze ruimte voor actie en vrijheid! Ik ben dan ook heel benieuwd naar dit experiment van de gemeente Eindhoven en kan het niet laten om een kleine voorspelling te maken, gebaseerd op metaforisch onderzoek:
Mevrouw van Eindhoven
De gemeente Eindhoven kunnen we beschouwen als een zorgzame moeder: mevrouw Van Eindhoven. Maar ze heeft gebaard. Dochter Stadsbeeld, wat nu? Ze probeert goedschiks om het mormel te verzorgen, met de ijle hoop er nog iets aangenaams, of op zijn minst, aantrekkelijks van te maken. Het kind groeit veilig onder moeders vleugels op en wordt stilaan jongvolwassen. Maar Stadsbeeld doet niet meer precies wat mamlief voor ogen hield, ze wordt recalcitrant.
Een goede moeder
Is mevrouw Van Eindhoven wel een goede moeder? Haar dochter drijft haar tot wanhoop en de naweeën uit haar eigen jeugd borrelen weer op. Enige uitkomst lijkt een praatgroepje. Niet geheel toevallig raakt ze daar in gesprek met mevrouw Van Boekel. Deze legt uit dat ze het niet meer aankan met haar dochter, genaamd Dorpsgezicht. Ze vertelt uitvoerig over haar. Een tijdje geleden had ze de hoop opgegeven, en haar laten uitvliegen. Mevrouw Van Boekel vreest dat haar dochter binnen de kortste keren onder de tatoeages en piercings zal zitten en vast en zeker zo’n rare pet met ongebogen klep gaat dragen! Met de stickers er nog op (schijnt mode te zijn)! Moeder Van Eindhoven rilt van de gedachte, maar merkt dat ze veel verontrustende overeenkomsten heeft met Van Boekel. Ze laat haar hormonen even de vrije loop en in een handeling van impulsiviteit beslist ze dat haar dochter ook maar op eigen benen moet. Nee, ze komt er thuis niet meer in!
Burgelijkheid
Terug naar de dag van vandaag en de kwestie Wel- of Nietstand: het wel of niet op eigen benen staan van het stadsbeeld. We kunnen allerlei toetsingsmethoden en parallellen op dit onderwerp loslaten, of we laten het lekker gebeuren en zullen dan proefondervindelijk te weten komen waar het naar toe gaat met de aangenaamheid, de aantrekkelijkheid en de daarmee gepaard gaande status en financiële waarde van de stad. Want na de rebelse adolescentenfase beginnen we aan de metaforische studententijd van het stadsbeeld. Een tijd waar menigeen buitengewoon fantastische herinneringen aan heeft. Aan die prachtige tijd konden zelfs de krappe portemonnee en de schrale studentenkamertjes met hun dubieuze grootte en prijs-/kwaliteitverhouding geen afbreuk doen! Er wacht het stadsbeeld van Eindhoven een tijd van vorming, bewustwording, een schat aan ervaringen en vele vrijheden waar ze mijn inziens kei hard van moet gaan genieten. En, geloof me, de burgerlijkheid sluipt er op termijn toch wel weer in!
Reacties
- Martijn Oosterhuis | 07/07/2011, 20:31
- Zo jong en nu al zo veel frustraties ?! Hopelijk schrijf je een volgende keer op basis van ervaringen en onderzoek.
- Rob Velthuis | 05/07/2011, 17:11
- Zowel met de column als met de reacties kan ik het wel eens zijn. Ik vind zelf welstandstoezicht best relevant, zeker om de uitwassen van al te zuinige projectontwikkelaars te beteugelen. Het probleem is alleen dat een goed welstandsbeleid afhankelijk is van een goede welstandsnota en of een goede welstandscommissie. Een welstandsnota die alleen een globale beschrijving geeft van de bestaande toestand in de omgeving voorkomt alleen uitschieters, naar beneden, maar helaas ook uitschieters naar boven.
- Erik van Dreven | 05/07/2011, 16:18
- Uitgangspunt zou de kwaliteit van de gebouwde omgeving moeten zijn. Een gemeente dient de moed op te brengen om daar voor te staan. Halt aan te zuinige ontwikkelaars, halt aan onvoldoend doordachte voorstellen en halt aan initiatieven zonder oog voor het algemeen belang. Als welstandsvrij bouwen een bijdrage kan leveren, prima. In de meeste gevallen zullen we echter meer baat hebben bij een doortimmerd welstandsbeleid. Dom en spijtig om dit verstandige kindje met het badwater van de borrelpraat weg te gooien.
- Hugo van Velzen | 05/07/2011, 15:00
- Ik word moe van deze gratuite verhaaltjes. Zeker gezien het feit dat het vaak Welstand is die architecten (en de stad) redt van de schrale investeringswil van de Nederlandse opdrachtgevers. Een gegeven dat van groot belang is tijdens een economische crisis lijkt me. Volwassen architecten - die de prachtige vrijheid blijheid periode van hun studie achter zich hebben liggen - kunnen hierover meepraten. Ik zou het kunnen waarderen als het blad de Architect eens wat aandacht zou schenken aan het nut en de noodzaak van welstandsbeleid en regie tav stadsbeeld in plaats van hun columnisten mee te laten blaten met de waan van de dag.
- Rob Besselink | 05/07/2011, 14:16
- Het is altijd gevaarlijk een opmerking te maken over taalgebruik, je moet dan wel zorgen dat je zelf geen grammaticale, stijl- en/of spelfouten maakt ("proberen om", "ijle hoop"). Met de strekking van de column ben ik het volledig eens.

