blog

Blog – Nieuwe vorm van rechtspraak

Business

Een voorbeeld uit de praktijk. Halverwege de bouw komen partijen met elkaar in discussie. Opdrachtgever vindt dat een bepaalde wijze van uitvoering is overeengekomen want past binnen het bestek. De aannemer vindt echter dat er sprake is van een bestekswijziging en maakt om die reden aanspraak op betaling van meerwerk. Hij dreigt meteen dat hij verder gaat met het werk, als de opdrachtgever akkoord geeft op de wijze van uitvoering en de daarbij horende meerprijs. De opdrachtgever wil dat de aannemer verder gaat met zijn werk, en wil geen cent extra betalen.

Blog – Nieuwe vorm van rechtspraak

Hoe nu om te gaan met zo’n status quo? De situatie waarin geen van beide partijen wil toegeven maar wat ten koste gaat van iedereen, ook van de bouw? Dat is nog niet zo eenvoudig te zeggen; het is afhankelijk van omstandigheden zoals de persoon van partijen, de fase in de bouw waarin de discussie speelt en de mogelijkheden om een discussie te ‘parkeren’ tot na de oplevering. Kan een discussie worden uitgevochten na de oplevering, dan heeft dat in de regel de voorkeur. Bijvoorbeeld het staken van de bouw om het geschil via een kort geding uit te vechten leidt tot veel schade (dubbele vestigingslasten voor de opdrachtgever, bouwkosten voor de aannemer).

Geschilbeslechting
Komen partijen er niet uit, dan is er een aantal mogelijkheden. Partijen kunnen uit elkaar gaan (overeenkomst ontbinden) maar dat is in de regel niet te prefereren. Hoe ga je immers om met garanties? En aannemers die een werk overnemen rekenen in de regel een hogere prijs. Partijen kunnen een bindend adviseur vragen om een oordeel. In dat geval wijzen partijen een onafhankelijke deskundige aan die het geschil moet beslechten. Wat hij adviseert, heeft tussen partijen dan de kracht van een overeenkomst. Ook mogelijk is een kort geding bij de rechtbank of een spoedarbitrage (kort geding bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw). Dergelijke procedures kennen enkele nadelen, onder andere dat het in dergelijke kwesties dan vooral om de juridische en niet om de bouwkundige kant gaat. Andere nadeel is, dat een kort geding of spoedarbitrage de verhoudingen tussen partijen vaak verder verscherpt. Zeker als de bouw nog even verder moet (het geschil gaat bijvoorbeeld over de fundering) is het van belang dat de relatie op de bouw niet al te zeer verslechterd.

Nieuwe manier van geschilbeslechting
Afgelopen november heeft de Raad van Arbitrage voor de Bouw een nieuwe wijze van geschilbeslechting geïntroduceerd: de Fast Track Bindend Advies procedure. Het idee is dat de arbiter tijdens de bouw een voorlopig oordeel geeft, op basis van door partijen ingediende stukken (beperkter dan in een normale procedure) dat voor dat moment geldt als een bindend advies. Degene die het niet eens is met de uitkomst van het bindend advies, kan binnen twee weken nadien bezwaar maken en zo de mogelijkheid open houden om in een eventuele procedure na de bouw het bindend advies aan te vechten. Maar tot het moment dat een arbiter of rechter na de oplevering een ander oordeel geeft, geldt het bindend advies tussen partijen. Voordeel is dat partijen dan in ieder geval verder kunnen en de bouw kunnen afronden.

Is dit nu een manier van geschilbeslechting die voor iedere bouw een oplossing? Dat lijkt het niet. Een dergelijk Fast Track Bindend Advies is best prijzig (€ 7.500 voor één arbiter, € 12.500 voor drie arbiters, aantal arbiters door partijen te bepalen). En het is een redelijk korte procedure, maar ook weer niet zó kort. Mondelinge uitspraak binnen maximaal zeven weken na start procedure. Maar bij een bouwtijd van 150 werkbare werkdagen is zeven weken opeens best een lange periode.

Of het een veel gebruikte methode van geschilbeslechting zal worden, moet de toekomst uitwijzen. Maar voor de wat grotere bouwen, met flinke tussentijdse geschillen, kan een dergelijke procedure zeker werken.

Positie van de architect
De architect zal niet snel in dergelijke procedures terecht komen. Dergelijke geschillen vinden eerder plaats tussen aannemer en opdrachtgever. Veel architecten zijn echter wel de vertrouwenspersoon van de opdrachtgever. Voor de architect is het dan ook zaak om zich in deze wijze van geschilbeslechting te verdiepen, voor het geval een bouw niet zo lekker loopt als partijen van te voren hadden gehoopt en de opdrachtgever geadviseerd moet worden hoe uit de status quo te komen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels