blog

Blog – Terugkeer naar Nederland

Business

Na drie jaar als architect te hebben gewerkt in China, ben ik sinds eind vorig jaar weer terug in Nederland. Bij mijn terugkomst was ik aangenaam verrast door de ontwikkelingen die de architectenbranche heeft doorgemaakt.

Blog – Terugkeer naar Nederland

Net voor de crisis kon je de architectenbureaus in Nederland grofweg opdelen in kleine, gemiddelde en grote. De grote en middelgrote bureaus hadden een monopolie binnen hun eigen specialisme. De kleine sprokkelden alle overgebleven opdrachten bij elkaar. Na mijn terugkeer constateer ik een tweedeling tussen de rebellen en het reguliere leger aan architecten. Middelgrote bureaus lijken bijna totaal verdwenen.

Opinie reijer pielkenrood

Opinie Reijer Pielkenrood vvm light festival
Veni Vidi Multiplex (VVM) in 2013

Rebellen

Met rebellen doel ik op de bureaus opgezet door architecten die tijdens de crisis hun baan zijn kwijtgeraakt of de gekrompen middenmoot. Vanuit een wanhopige situatie hebben zij geleerd om te overleven. Zij zijn veel flexibeler dan de grote bureaus en kunnen zich als geen ander bij ontwerpopgaven op een andere manier onderscheiden. Zij zijn gespecialiseerd in slimme transformaties en het ontwikkelen op eigen initiatief. Zij springen van opdracht naar opdracht zonder gehinderd te worden door een logge organisatie of een vast kantoorpand. Vergeleken met het internationale toneel, laten zij een frisse en unieke manier van ontwerpen zien.

Hoppen van plek naar plek

Een van deze rebellen is Veni Vidi Multiplex. Een groep jonge architecten werkt onder deze naam samen aan kortlopende projecten. Daarnaast doen zij individueel hun eigen opdrachten of freelance klussen. De groep richt zich op festivals of tijdelijke installaties. Veni Vidi Multiplex heeft geen vast kantoor en hopt van plek naar plek. Net waar iets leegstaat en een tijdelijke gebruiker is gevraagd. Zij zijn zeer succesvol geweest bij de light battle tijdens het lichtfestival in Amsterdam. Afgelopen jaar verzorgden zij op dit festival een spektakelstuk op de steiger voor de Hermitage te Amsterdam.

VVM 

VVM Light festival 2015 Opinie Reijer Pielkenrood
VVM in 2015

Je door de crisis slaan

Het reguliere leger van grote bureaus heeft zich door de crisis geslagen door in te krimpen, door internationale projecten in landen als China of Rusland te ondernemen of door het risico te spreiden en wankelende bureaus onder de vleugels te nemen. Deze mogen dan acquireren met de imposante portfolio van het gerenommeerde bureau. In ruil daarvoor werkt het grote bureau, met een vaak speciaal hiervoor opgezet technisch bureau, de projecten in een latere fase uit. De grote architectenbureaus buiten nu hun monopolypositie in de Europese aanbestedingen uit om met behulp van de oude netwerken van aannemers en ontwikkelaars gewoon weer door te gaan op dezelfde weg als voor de crisis.

 Noahh school brussel opinie reijer pielkenrood
De school van NOAHH in Brussel is een aanbesteding uit 2015. Het bureau uit Amsterdam sleepte de opdracht dit jaar binnen.

Netwerkend ontwerpen

Een frisse uitzondering is het bureau NOAHH te Amsterdam. Een spin-off van het oude HH (Hertzberger). Zij houden zich bezig met zoals ze het zelf noemen netwerkend ontwerpen. Om de kansen te vergroten bij aanbestedingen werken ze samen met partijen die de juiste portfolio hebben voor een specifieke opdracht. Ze omringen zich vervolgens met enthousiaste zzp’ers, freelancers en rebellen met de juiste talenten om voor de duur van het project samen te werken. NOAHH bied een platform voor zelfstandige architecten, kleine bureaus en freelancers om samen te werken en zich te ontwikkelen.

Onorthodoxe aanpak

Nu de economie weer wat aantrekt staat een heel leger kleine rebellen klaar om door te stoten en het gat van het middelgrote bureau op te vullen. Nu maar hopen dat zij de onorthodoxe ontwerpaanpak van de crisis niet zijn vergeten en dat zij niet uitgroeien tot gemiddelde bureaus. Stiekem zou je dus eigenlijk willen dat de crisis nog wat langer had geduurd om de aandacht van de wereld op deze rebellen te vestigen en de Nederlandse architectuur weer net als in de jaren negentig op de kaart te zetten.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels