blog

Waarom architecten niet kunnen staken

Business

Vorige week las ik op deArchitect.nl het relaas van Willem-Hein Schenk over de huidige aanbestedingspraktijk. Hij staat niet alleen in zijn kritiek. In het meinummer van de Architect schreef ik zelf een uitgebreid artikel, op basis van een enquête door Rudy Uytenhaak over de aanbestedingservaringen onder zo’n veertig architecten. De resultaten leveren ontluisterende diagrammen op.

Waarom architecten niet kunnen staken

In discussies over dit onderwerp vallen de woorden ‘uitbuiting’ en ‘gijzeling’ alsof het de arbeidsomstandigheden van kledingmakers in Bangladesh betreft. Laatst vroeg ik aan een architect waarom hij en zijn collega’s niet massaal gaan staken als dit allemaal waar is. Dat leek mij de enige logische reactie vanuit de branche. Buschauffeurs, politieagenten en onderwijzers doen het voor minder. Zijn antwoord was schokkend eerlijk: ”Ik ben bang dat het niemand wat uitmaakt.”

 Opinie Alijd van Doorn

Ik denk dat hij wel eens gelijk kan hebben. Want goed beschouwd is er voor opdrachtgevers geen enkele prikkel om de procedures anders in te richten dan ze nu doen. Er zijn meer dan voldoende architecten in Nederland (en daarbuiten) te vinden die feitelijk geschikt zijn voor de opdrachten die voorhanden zijn, dus de verkeerde keuze maken is nauwelijks aan de orde. De benepen referentie-eisen zijn voor een deel zelfs bittere noodzaak om tot een selectie van vijf te kunnen komen.

 Opinie Alijd van Doorn Waarom Architecten niet staken

Verder kunnen opdrachtgevers in de gunningfase aan architecten vragen wat ze willen aan ontwerpproducten, want de meesten leveren toch wel. Nog sterker: als je ze het niet uitdrukkelijk verbiedt doen ze meer dan gevraagd, zoals bijna de helft van de door Rudy Uytenhaak bevraagde architecten zelf ook toegeeft. Als de procedures voor de opdrachtgevers te kostbaar zouden zijn, zouden ze het anders doen. En juridisch staan ze in hun handelen meestal ook nog in hun recht, of ze komen ermee weg.

Opinie Alijd van Doorn waarom architecten niet staken 

Zoals Willem-Hein Schenk schrijft: architecten moeten de hand in eigen boezem steken. Solidair zijn met elkaar, het aanbestedingsspel zelf volgens de regels spelen (misschien een idee voor de BNA gedragscode?) en naar de Commissie van Aanbestedingsexperts stappen bij misstanden dus. Bovendien zouden opdrachtgevers actief bevraagd moeten worden over hun belangen, angsten en positieve verwachtingen bij het inrichten van de procedures. Zo kunnen architecten met voorstellen komen die niet zoals nu puur defensief zijn, maar leiden tot een situatie die ook voor opdrachtgevers aantoonbare verbeteringen oplevert.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels