blog

Bestekschrijven: rechtspraak of arbitrage?

Business

Veel architecten schrijven bestekken, geven opdracht aan externe bestekschrijvers of adviseren opdrachtgevers over wat er in bestekken moet worden opgenomen. Veel bestekschrijvers gebruiken het bestek om met verantwoordelijkheden te schuiven. Verplichtingen die op grond van de UAV 2012 bij de opdrachtgever liggen, worden door middel van het bestek bij de aannemer gelegd. In een reeks blogs kijk ik wat daarin mogelijk en verstandig is. Deze keer gaat het over de bevoegdheid om geschillen te beoordelen.

Bestekschrijven: rechtspraak of arbitrage?

Volgens de wet is de rechtbank de instantie om geschillen tussen partijen te beslechten. Er zijn echter ook alternatieve manieren van geschilbeslechting. In de bouw worden geschillen veelal beslecht door de Raad van Arbitrage voor de Bouw, die haar bevoegdheid ontleent aan par. 49 UAV 2012.

Verschil tussen rechtbank en raad van arbitrage

Wat zijn nu de verschillen tussen procederen bij de rechtbank of bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw? Beide procedures beginnen met een inleidend processtuk (bij de rechtbank een dagvaarding, bij de Raad een memorie van eis). De wederpartij mag daarop reageren “bij antwoord”. Soms krijgen partijen dan nog een gelegenheid voor een schriftelijke ronde (repliek en dupliek) maar vaak vindt er aansluitend een zitting plaats.

Bij de rechtbank is de zitting een “comparitie van partijen”: een zitting ter verkrijging van informatie en om te bezien of een minnelijke regeling mogelijk is. Een dergelijke zitting vindt op de rechtbank plaats. Slechts in uitzonderingsgevallen gaat een rechter ter plaatse kijken, alhoewel de wet die mogelijkheid wel biedt (een “descente”). Als de zitting niet tot een minnelijke regeling leidt, wijst de rechtbank vonnis. Dat kan een eindvonnis zijn, waarin het eindoordeel over het geschil wordt gegeven, of een tussenvonnis, waarin staat dat één van de partijen nog bewijs zal moeten leveren. Dat kan door het horen van getuigen of deskundigen.

Bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw heet een dergelijke zitting een “mondelinge behandeling” die meestal plaatsvindt in een zalencentrum in de buurt van de bouw. Een dergelijke mondelinge behandeling is in de regel de laatste zitting van een procedure; getuigen worden meteen meegenomen tijdens de mondelinge behandeling en bewijsaanbod ter zitting is in de regel te laat. Als het voor de zaak noodzakelijk is, gaat de arbiter met partijen op de bouw kijken. De arbiter vormt zich op die manier een oordeel over de gebreken in de bouw.

Waar kun je het beste terecht?

Waar kun je nu als rechtzoekende het beste terecht? Voor echte bouwgeschillen is de Raad van Arbitrage voor de Bouw in de regel het beste, juist omdat de arbiter altijd ter plaatse gaat kijken. Al dan niet gebrekkig stucwerk wordt op de bouw beoordeeld. Bij de rechtbank duidelijk maken waarom stucwerk niet voldoet, is aanzienlijk meer ingewikkeld.

Discussies over juridische onderwerpen zijn bij de rechtbank weer in goede handen, in het algemeen beter dan bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw. Alhoewel hierbij bedacht dient te worden dat rechtspraak mensenwerk is: er zijn zeker arbiters met meer gevoel voor het juridische, en rechters met meer gevoel voor het bouwkundige.

Het kostenplaatje

Dan dienen de kosten nog meegenomen te worden. Bij de rechtbank zijn partijen griffierecht verschuldigd. Bij de Raad van Arbitrage dient in eerste instantie een waarborgsom te worden voldaan, en vervolgens, afhankelijk van de hoogte van de vordering, een deel van of de reële kosten te worden voldaan. Die kosten zijn hier te vinden. Zeker bij hogere vorderingen lopen de kosten bij de Raad op. Een vordering van meer dan 2,5 ton kost de rechtzoekende een waarborgsom van € 20.000,00; die kosten kunnen in de praktijk nog hoger zijn. Bij de rechtbank is het griffierecht € 3.864,00 (stand 2015). Behoudens als de rechtbank een deskundige aanwijst, worden die kosten niet hoger.

Naar een standaard afhandeling

Juridische geschillen bij de rechtbank, bouwkundige geschillen bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw. Dat zou de makkelijkste oplossing zijn. In een volgend blog zal ik nagaan hoe dit geregeld kan worden.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels