blog

Intrapreneurschap, oftewel de ondernemende werknemer

Business

Nieuwe tijden vragen om nieuwe omgangsvormen. Dat geldt zeker voor de arbeidsverhoudingen in de architectenbranche. Wij horen regelmatig klachten dat de bestaande afspraken, vastgelegd in de cao, als knellend en inflexibel worden ervaren. Na de omzetdalingen en ontslaggolven van de afgelopen jaren ontwikkelen architectenbureaus nieuwe businessmodellen, waarin inhoud, werkwijze en organisatie ingrijpend moeten veranderen. De arbeidsvoorwaarden zijn toe aan aanpassingen aan die nieuwe realiteit.

Intrapreneurschap, oftewel de ondernemende werknemer

Als ik daar met architectenbureaus over praat dan ondersteunen vele deze analyse. Maar als het erop aankomt om uit te vinden hoe dat er in de praktijk uit zou moeten zien, blijkt de bereidheid opeens een stuk minder. Er is altijd nog een opdracht of een acquisitie die voor gaat, er is nog steeds het wegdenken. Liever houden wat er is dan ruimte maken voor wat er komt, want dat ‘kost dan tijd die er niet is’. Een fundamenteel misverstand wat mij betreft. De tijd die het later kost is vele malen meer, blijkt elke keer weer in de praktijk. Werknemers die de kans krijgen meer van zichzelf te maken, blijven vasthouden aan wat er is, zoeken zekerheid die de wetgeving niet biedt. Werkgevers zouden het zichzelf moeten gunnen om ruimte te maken om zich te verdiepen in alternatieve vormen van samenwerken, co-creatie, met medewerkers en zzp’ers bijvoorbeeld.

Stichting Fonds Architectenbureaus (SFA) is daarom begonnen met een serie pilots om uit te vinden hoe de verhoudingen tussen werkgevers en werknemers er in de toekomst uit zou kunnen zien. Bureaus krijgen daarin de kans te experimenteren met nieuwe spelregels. De deelnemende partijen – werkgevers en werknemers – hebben voor de duur van het onderzoek ingestemd met de mogelijkheid om daarbij tijdelijk van de cao af te wijken met de afspraak dat de uitkomsten worden gedeeld met de branche. Het Europees Sociaal Fonds ondersteunt deze verkenning met een subsidie.

Ik ben daar nu druk mee, nadenken en uitzoeken hoe een cao eruit kan zien die werkgevers en werknemers, maar ook zzp’ers faciliteert, een cao met een brede paraplufunctie die aansluit op de nieuwe werkelijkheid. En ik nodig alle bureaus uit om eraan mee te doen, zodat we samen de goede weg kunnen inslaan.

Intrapreneurschap

Een van die nieuwe vormen waarmee we in de pilots experimenteren is het intrapreneurschap, de ondernemende werknemer. Een werknemer die niet alleen opdrachten uitvoert, maar zelf meedenkt over de beste manier om dat te doen, of die zelf binnenhaalt (mede-eigenaarschap), maar ook inzicht krijgt in het spanningsveld tussen ondernemen en risico’s. Of zoals een deelnemer het verwoordde: “Het is ons gezamenlijk belang om het bedrijf te dragen”. Gevolg daarvan kan zijn dat een deel van het salaris variabel wordt, een relatie krijgt met de mate van intrapreneurschap die de werknemer realiseert.

Uit de ervaringen tot nu toe blijkt dat veranderen eigenlijk alleen kan als de deelnemende partijen elkaar vertrouwen. Het psychologisch contract zogezegd is super belangrijk. Bestaande verhoudingen en gebeurtenissen uit het verleden staan goede bedoelingen soms in de weg. Mislukte functioneringsgesprekken, veronderstelde miskenning, een ‘ten onrechte’ geweigerde salarisverhoging zweren nog lang door. Belangrijk is dat werkgever en werknemer(s) open kaart spelen en het verleden op orde brengen. Een interessante bijvangst die positief uitwerkt op de verhoudingen binnen een bureau.

Bouwstenen

Het intrapreneurschap is een van de bouwstenen van een nieuwe cao, waarvoor eind dit jaar de gesprekken tussen de sociale partners beginnen. Er komen ook pilots over I-deals, arbeidsomstandigheden voor zelfstandig professionals en andere thema’s die verband houden met arbeidsrelaties in de architectenbranche. Daarover meer in de volgende blogs op deze plek.

Als je mee wilt doen, dan kan dat. Meld je dan bij Stichting Fonds Architectenbureaus, info@sfa-architecten.nl. De pioniers verkennen nu het terrein, doe mee en pluk de voordelen van de early adaptors. Meer informatie op www.sfa-architecten.nl. Reacties kun je sturen naar: info@sfa-architecten.nl. Via twitter blijf je op de hoogte van de nieuwe ontwikkelingen: @sfarchitecten

Actie abonnement de Architect

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels