blog

Eén of vijf Bouwmeesters?

Business

Geert Sels liet in De Standaard verschillende personen aan het woord uit de sector van het vastgoed en de architectuur. De verenigingen die in Vlaanderen de belangen van de architecten verdedigen, zijn voor het behoud van de Vlaamse Bouwmeester en vragen gelijktijdig om een evaluatie. Het voorstel van de Vlaamse Overheid om het ambt te schrappen zonder het eerst te evalueren, is in hun ogen niet correct.

Eén of vijf Bouwmeesters?

De vastgoedontwikkelaars van hun kant vinden dat men best de Vlaamse Bouwmeester kan afschaffen en vervangen door een college van experts. Had men iets anders kunnen verwachten vanuit deze sector? Sels laat Gaetan Hannecart aan het woord, de CEO van de in Waregem gevestigde projectontwikkelaar Matexi: “De bouwmeester heeft zich te eenzijdig gefocust op architectuur, op het design. Dat is maar één aspect. Bouwen gaat ook over de inpassing in de omgeving. We zijn voorstanders van een harmonieuze bebouwing, niet van gebouwen die eruit springen. Parameters als functionaliteit, duurzaamheid en de kostprijs spelen ook mee.”

Golf van verkavelingen

Stellen dat de projecten die zijn ontstaan via de Open Oproep geen rekening houden met de omgeving is klinkklare onzin. Ik stel voor dat Hannecart met het recent verschenen Blauwe boekje van de Vlaamse Bouwmeester eens door Vlaanderen reist en de resultaten ter plaatse gaat bekijken en evalueren. In dit boek staan ook gesprekken met opdrachtgevers die vermoedelijk Hannecart kunnen inspireren. Hij pleit voor een “harmonieuze bebouwing”. De vraag is of de honderden Matexi verkavelingen in Vlaanderen en Wallonië hier een uitdrukking van zijn. Matexi bouwt wat de bouwheer of bouwvrouw vraagt, zo glashelder is deze wijze van zaken doen. Een bedrijf dat Vlaanderen op een massale schaal heeft verkaveld en onze open ruimte heeft verkwanseld, hoort natuurlijk niet graag het pleidooi van de Vlaamse Bouwmeester die in de media herhaaldelijk heeft benadrukt dat het gedaan moet zijn met de verkavelinggolf.

Koppelverkoop

Dat wij vanuit ecologisch standpunt verplicht zijn om meer compact te gaan bouwen, dichter bij een netwerk van openbaar vervoer, ligt voor de hand. Dat een bedrijf als Matexi met zijn massale voorraad aan bouwgronden voor individuele woningen deze stelling van de Vlaamse Bouwmeester afkeurt valt te begrijpen. Het bedrijf wil nog eens duizenden percelen op de markt zetten, waarbij gebruik wordt gemaakt van koppelverkoop, een praktijk die wettelijk is verboden. Natuurlijk zal dit bedrijf stellen dat deze bewering niet juist is. Ga maar even naar Matexi en vraag om grond te kopen om daarna zelf een woning te bouwen! Een dergelijk bedrijf en nog vele anderen willen de Vlaming een villa aansmeren en het ideaal beeld van de individuele woning als opperste vorm van geluk in stand houden.


Justitiegebouw in Antwerpen.

Grijze middelmaat

Wat Matexi onder harmonie verstaat, kan men goed aantreffen in de Matexi verkaveling in Knokke. Rustieke huisjes geordend rond een schrale publieke ruimte, een troosteloze lege vlakte. De woonomgeving omvat echter meer dan enkel huizen, het is ook de inrichting van de publieke ruimte. Dat er een vraag is naar dergelijke architectuur zal wel juist zijn en door marktonderzoek zijn bepaald. Wie de architect is van deze nederzetting is van geen belang, het gaat er om, zoals Hannecart het formuleert, om wat niet hoeft op te vallen. De grijze middelmaat is de standaard. Het gaat niet over mooi of lelijk, over modern of rustiek. Wie kiest voor klassieke architectuur moet wel weten dat het gaat om verhoudingen en de juiste positionering van de openingen in de gevel. De verschijning in Knokke is zelfs een aanfluiting van wat klassieke of mooie landelijke architectuur kan zijn.

Justitiegebouw te Antwerpen

Tot slot verwijst Hannecart in De Standaard naar het Justitiegebouw in Antwerpen, een project dat zwak scoort op het vlak van onderhoud en duurzaamheid. Het is duidelijk dat hij niets afweet van het dossier in Antwerpen. De internationale architectuurprijsvraag voor dit gebouw is in 1998 georganiseerd door de Regie der Gebouwen, een federale instelling. Het ambt van de Vlaamse Bouwmeester is pas in 1999 opgestart. Verwijzen naar dit gebouw in Antwerpen om de Vlaamse Bouwmeester in diskrediet te brengen, is oneerlijk en getuigt van een groot gebrek aan kennis.

Publieke bouwwerken

Maar er is meer aan de hand. Een bedrijf als Matexi groeit en wil zich gaan richten op het ontwikkelen van publieke bouwwerken op basis van de PPP formule. Dat men in dit proces liever geen “lastige” Vlaamse Bouwmeester op zijn weg vindt, is duidelijk. Aan iemand die pleit voor architectonische en stedebouwkundige kwaliteiten. hebben projectontwikkelaars blijkbaar geen behoefte.

Zwijgplicht

Een regering die voor besparing is en streeft naar administratieve vereenvoudiging, kiest nu voor vijf personen in plaats van één; dit valt niet te begrijpen. Misschien is Hannecart reeds gepolst om één van de vijf expert- bouwmeesters te zijn die Vlaanderen verder zal vormgeven? Zoals ik al eerder stelde, is het elimineren van het ambt van Vlaamse Bouwmeester er op gericht om het spreekrecht dat deze nu heeft af te nemen. Het onderbrengen van de Vlaamse Bouwmeester bij de administratie van Ruimtelijke Ordening heeft tot gevolg dat van een kritische reflectie geen sprake meer kan zijn. Elke bedenking die de Vlaamse Bouwmeester of één van de experts zal uiten, zal men direct interpreteren als een ongewenste uitspraak. Een ambtenaar heeft zwijgplicht, de Vlaamse Bouwmeester heeft tot het voorjaar 2015 spreekrecht! Zo glashelder is deze strategie!

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels