blog

Overlevingsgids voor Chinese architectenbureaus

Business

Een nieuw bureau is wennen en elke nieuwe baan is een ervaring rijker. Toen ik, Tatjana, naar Amsterdam kwam wist ik ongeveer wat ik kon verwachten, aangezien de organisatiestructuur van een architectenbureau in Nederland niet veel verschilt met die in Servië. China is echter een heel ander verhaal. Voordat we naar Sjanghai kwamen hebben we verschillende bureaus bekeken en hun projecten onderling vergeleken, maar we waren niet voorbereid op de manier van werken en de algehele werksfeer op een kantoor in China. Gebrek aan communicatie en een totale andere werkcultuur zijn frustraties waar je dagelijks mee te maken hebt.

Overlevingsgids voor Chinese architectenbureaus

De eerste paar weken op een nieuw bureau in Sjanghai was behoorlijk confronterend. Ik (Tatjana) was zeer verbaasd over de gang van zaken. De telefoon gaat bijna nooit over en niemand gebruikt zijn email. Alle communicatie verloopt op indirecte manier via qq, een chat programma. In Nederland zijn we gewend om op een directe manier met elkaar te communiceren, maar dat wordt hier als veel te confronterend gezien. Een algemene kantooragenda bestaat niet en vaak weet je niet waar je team is. In China geeft men de voorkeur aan laat doorwerken en laat beginnen. De deadlines voor projecten zijn kort en de klanten verwachten meestal minimaal drie opties. Wat vaak resulteert in veel overuren.

Middag dutje in China Power nap op kantoor, een heel normaal verschijnsel in China

Gewoon doen

Over het algemeen klaagt niemand als er in het weekend moet worden doorgewerkt en ziet men dit als een gelegenheid om je werkgever te laten zien hoe gemotiveerd je bent. Ik kreeg haast de indruk dat naast het werken, de meeste mensen geen ander leven hebben. Op veel bureaus laat de organisatie van projecten en de planning te wensen over en in combinatie met de hoge tijdsdruk zorgt dit voor een lagere ontwerpkwaliteit. De eerste paar weken is echt wennen. Als Nederlandse architect moet je veel compromissen sluiten en je overgeven aan het chaotische ontwerpproces. Je proberen te verzetten tegen de manier van werken heeft geen enkele zin en lijdt vaak alleen maar tot frustraties. Uiteindelijk moet je zelf je weg vinden door het ontwerpmijnenveld dat China is.

Gamen als ontspanning in China
Gamen als ontspanning

Communicatie met Chinese collega-architecten verloopt moeizaam. Dit is een gevolg van de taalbarrière, maar ligt ook aan de vertrouwensband die je eerst moet opbouwen. Het duurt langer voordat men je accepteert als een onderdeel van het team. Verder zijn we in het Westen als architecten gewend te discussiëren over een ontwerp. We denken in abstracte concepten en willen graag weten hoe en waarom we bepaalde beslissingen nemen. Mijn Chinese collega’s vinden over het algemeen dat buitenlandse architecten veel te veel praten over het ontwerp. Voor ons is dit een manier om alle mogelijkheden te overwegen en alle onbruikbare ideeën uit te sluiten. Zelfverzekerd gaan we dan aan de slag en komen we tot één ontwerp. Hier gaat men liever meteen aan de slag en maakt men zoveel mogelijk ontwerpen, onder het motto van gewoon doen.

Respect versus angst

Een ander aspect dat mij in eerste instantie zeer verbaasde, is de verhouding tussen de Chinese werknemer en de werkgever. In China heeft het woord baas echt inhoud, terwijl we in Nederland gewend zijn aan een horizontale organisatiestructuur waar binnen je kunt zeggen wat je wilt, kritiek kunt leveren en een andere mening kunt hebben. De meeste Chinese architecten zullen hun baas nooit als gelijke zien. Ze zullen denken dat het onbeschoft en respectloos is om op een directe manier met je baas te communiceren. Hier volg je zonder discussie de instructies van je werkgever op, zelfs als je weet dat hij of zij ongelijk heeft.

Tijdens een ontwerpvergadering met mijn werkgever merkte ik dat een van mijn collega’s ontwijkende antwoorden gaf op de vragen die hem werden gesteld. Toen ik hem na de vergadering vroeg waarom hij dat deed antwoordde hij: ‘Het is geen liegen, maar ik vertel de baas gewoon wat hij wil horen’. Is dit een kwestie van respect of klinkt hier ontzag voor de baas in door?

Power Nap 

Middagdutje

Naast al dat werk is er ook ontspanning op de werkvloer in China. In tegenstelling tot Nederland gaat men hier meestal uit eten voor de lunch, gevolgd door een power nap op kantoor. Wees dus niet verrast als je terug komt op kantoor en je collega’s het zich comfortabel maken en voor een half uurtje een dutje doen. In het begin komt dit op ons heel vreemd over. Iedereen heeft zijn eigen manier voor dit ritueel. De een heeft alleen een kussen op het bureau, sommige slapen onder hun tafel en er zijn er zelfs bij die een compleet veldbed uitklappen in de lunchpauze. De meeste westerse collega’s vinden dit in het begin vreemd, maar al snel nemen ze deze gewoonte over.

Karaoke

Ontspannen met je collega’s na het werk is belangrijk. Met westerse collega’s betekent dit meestal een drankje in een plaatselijk café. Dit zal echter niet werken met je Chinese collega’s. Ze willen georganiseerd ontspannen in plaats van een spontaan bezoek aan de kroeg. Van te voren wil men graag weten waarom, waar, wanneer en vooral wat voor activiteiten zullen worden ondernomen. Ironisch genoeg hebben de vragen ‘waarom’ en ‘hoe’ betrekking op het organiseren van ontspanning en niet op het ontwerpproces.

Dineren in China Ontspannen is niet spontaan wat gaan drinken, maar juist een serieus geplande middag.

Uitgaan met je collega’s

Nog niet zolang geleden nodigde ik mijn collega’s op een vrijdagmiddag uit om na het werk wat te gaan drinken in een café om de hoek. Zij vroegen mij wat we daar dan gingen doen. Zeer verbaasd antwoordde ik dat we gewoon wat gingen drinken en praten. Op hun beurt verbaasd vroegen ze wat het onderwerp van het gesprek zou zijn. Na uitgelegd te hebben dat er geen specifiek onderwerp was ging uiteindelijk bijna niemand mee. Ontspannen is niet spontaan wat gaan drinken, maar juist een serieus geplande middag.

Meestal ga je eerst naar een Chinees restaurant en daarna beginnen de activiteiten. Dit betekent een speciale ruimte die wordt afgehuurd voor bordspellen of karaoke. De karaokebar is totaal iets anders dan wat wij hadden verwacht. Ik dacht aan een bar waar mensen enigszins aangeschoten oubollige liedjes zingen en waar wordt veel gelachen. Het tegenovergestelde is waar. Mijn collega’s zijn zeer serieus. Er wordt een afzonderlijke kamer gehuurd en iedereen zit rond het scherm. Het ziet er allemaal heel professioneel uit en de meeste zijn echt heel goed. Zingen is voor de Chinezen een manier om plezier te maken en te ontspannen. Niet praten maar zingen is wat hier wordt gezien als een sociale activiteit.

Gamen China
Gameroom

Chinees Nieuwjaar

Chinees Nieuwjaar viel dit jaar op 30 januari. Op dat moment is het echt een tijd voor vakantie en familie. De meeste mensen nemen één tot twee weken vakantie en reizen terug naar hun geboortestad of -dorp. In deze tijd zijn ongeveer 300 miljoen mensen op pad. Alleen al in Sjanghai verlaten negen miljoen mensen de stad. Voor de meeste werknemers is het de tijd van promoties en bonussen.

Migratie Chinees nieuwjaar
De migratie in beeld tijdens het Chinees Nieuwjaar

Veel bedrijven organiseren een diner in een goed restaurant en de werknemers bereiden optredens voor. Er wordt gezongen, gedanst, er is cabaret en de avond wordt afgesloten met een loterij. De grootste prijs wordt aan het eind van de avond weggegeven. Wanneer de hoofdprijs is vergeven is het feest voor de meeste Chinezen meteen afgelopen. Een klein groepje blijft met de westerse collega’s om de rest van de avond te dansen en te drinken op het nieuwe jaar.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels