blog

Architecten van de toekomst

Business

Ze studeerden in de afgelopen vijf jaar af en begonnen een eigen bureau. Dapper, gedreven of toch vooral gedwongen door een ongunstig economisch klimaat? Soms worden ze de crisisgeneratie genoemd. Zijn ze slachtoffer van de crisis, of doen ze er juist hun voordeel mee? Welke uitdagingen komen ze tegen? Myrthe Buijs spreekt om maand met de architecten van de toekomst. Deze keer: Lilith Ronner van Hooijdonk.

Architecten van de toekomst

Voor deze aflevering reisde ik af naar Rotterdam. Terwijl Lilith (van Assem) de wacht houdt in het kantoor, neem ik met (Elsbeth) Ronner en (Lieke) van Hooijdonk plaats in een vergaderruimte in het Schieblock. Lilith Ronner van Hooijdonk is met een leeftijd van 4,5 jaar nog jong, maar toch twee keer zo oud als de vorige bureaus die ik sprak. Desondanks zijn er veel overeenkomsten.

Samen

Zo begonnen ook de drie vrouwen van Lilith Ronner van Hooijdonk hun samenwerking in hun afstudeeratelier. De meeste studio’s van de Delftse TU durfden het niet aan het groepje als collectief te laten afstuderen, maar in het ExploreLab vonden ze hun plek.

De samenwerking beviel goed, en de drie gingen samen verder. Ze begonnen direct een eigen bureau. Lieke: ‘Ik dacht: wat een kans, die je krijgt, als je voor jezelf begint. Dat je alles wat in je hoofd zit ook gewoon kunt doen, zonder dat je daar dan in de avonduren aan moet gaan werken naast je kantoorbaan.’

Dat ze het met z’n drieën zouden doen, heeft nooit ter discussie gestaan: ‘Je kunt nooit zulke krachtige ontwerpen realiseren als je dat alleen doet. Je hebt met elkaar allemaal een andere invalshoek, dus je creëert meer kennis, meer daadkracht, en meer rijkdom.’

Enthousiasme

Het enthousiasme om te beginnen was groot. ‘We zijn er totaal naïef in begonnen,’ geeft Elsbeth lachend toe. ‘We hebben niet getwijfeld.’ Ondanks de crisis. Al zijn de dames het er over eens dat de economische situatie het ze niet gemakkelijker maakte.

Lieke: ‘Als jonge ondernemer ben je gebaat bij een flow van opdrachten, geld en interesse. Dan kun je daarin meegaan. Maar die is er gewoon niet. Je moet ontzettend zoeken: waar de opdrachten liggen, waar een beetje geld is. En dan moet je dat zien vast te houden. De crisis is een nadeel. Maar daar zijn we niet negatief in. We gaan nog steeds steady door. Het weerhoudt ons er niet van om als architectenbureau ons bestaansrecht te verwerven.’

Mentor

Wat het in de moeizame tijd ook niet eenvoudiger maakt, is de concurrentie met bureaus met veel meer ervaring. Lilith Ronner van Hooijdonk werkt daarom in bijvoorbeeld prijsvragen samen met meer ervaren bureaus, maar de samenwerking met andere partijen heeft ook een ander doel.

Elsbeth: ‘We werken bij bijna alle projecten samen met andere partijen. Omdat we dat leuk vinden, maar vooral omdat het waardevol is in het creatieve proces.’ Vaak krijgt een samenwerkingspartner in zo’n project een speciale rol. Lieke: ‘We zoeken in de samenwerkingen die we regelmatig doen, naar iemand die een mentorrol kan spelen. Iemand met specifieke kennis, die ons iets bij kan brengen.’

Zo vullen de drie vrouwen hun eigen kennis aan met de ervaring en kunde van anderen. Voor een nieuwbouwwoning in Amsterdam bijvoorbeeld, werken ze samen met een bureau voor inkoop en realisatie. Dat staat ze onder andere bij in de calculatie van de ontwerpen en de aansturing van de onderaannemers.

 

 

 Fotograaf Lisa van Wieringen

Eigen initiatief

In de serie ‘Herbergen’ werkt Lilith Ronner van Hooijdonk met kunstenaars samen in wat uiteindelijk een stichting is geworden. Drie keer – in 2010, 2011 en 2012 – maakten ze een tijdelijk object in een weiland in Bergen (NH). Onlangs deden ze een project in de Noordoostpolder. Het zijn projecten waar ze op eigen initiatief, samen met vrijwilligers, veel tijd in steken.

Dergelijke projecten die met hun eigen initiatief beginnen, willen ze blijven doen. Elsbeth: ‘We zien kansen en dan proberen we andere mensen te vinden die er op dezelfde manier in staan en er met ons aan willen werken.’

Sommigen zullen zich misschien afvragen of ze er niet stiekem toch mee zullen stoppen als de opdrachten straks binnenstromen. Lieke: ‘Dit is wat we het liefste doen, dit is precies wat we willen. Als we zo’n publieke ruimte of prachtig landschap zien, dan beginnen onze vingers te jeuken. Andersom is het ook zo dat als we een interessante opdracht krijgen, dat we die dan niet zouden laten liggen omdat we het liever zelf bedenken. Het is het mooiste als het naast elkaar kan bestaan.’

 

Fotograaf Marius Grootveld

Verantwoordelijkheid

De dames voelen zich dus niet door de situatie gedwongen zelf hun opdrachten uit te vinden. De veranderende vakwereld dwingt ze echter wel tot iets anders. Elsbeth: ‘Door de terugtrekkende overheid worden we er wel toe gedwongen zelf kritisch naar onze omgeving te kijken en in te grijpen als dat nodig is.’

Lieke: ‘Wij proberen, in welke opdracht dan ook, de vraag om te draaien, en nog een keer om te draaien, en nog een keer. We voelen een verantwoordelijkheid om niet zomaar te doen wat er van ons wordt gevraagd, maar om zelf duidelijk stelling te nemen, en kritisch te blijven op de vraag die we krijgen voorgelegd.’

Ik vraag ze waar die kritische houding uiteindelijk toe leidt. Elsbeth: ‘Een belangrijk aspect van ons werk is dat de kijker een perceptieverandering ondergaat. Dat mensen zich kunnen verwonderen over de mogelijkheden die een ingreep heeft geschapen, door het toedoen van de architectuur. Daarbij is het belangrijk dat het niet bij papieren architectuur blijft, maar dat het ook gebouwd wordt.’

Toekomst

Lilith Ronner van Hooijdonk kan terugkijken op een niet altijd gemakkelijke, maar zeker succesvolle start. Elsbeth: ‘Wensen die we aan begin hebben geformuleerd, zijn uitgekomen: een aantal verbouwingen doen, van ons werk kunnen leven, een aantal stagairs hebben, een keer publiceren in OASE.’

Lieke: ‘Dus nu moeten we maar weer een nieuw lijstje opstellen.’ Wat daar dan op staat? Elsbeth: ‘Beide peilers die we in ons werk herkennen, die van woningbouw en publieke ruimte, willen we tot bloei laten komen. We willen meer ervaring in opdoen en nog beter worden in wat we doen.’

Lieke sluit af: ‘Ons bestaansrecht versterken. Dat is waar we aan werken. Laten zien dat we het waard zijn om een zelfstandig bureau te zijn. En dat we in staat zijn om ons eigen verhaal te vertellen.’

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels