blog

Van een kleine naar een grote brug

Business

Als bewoner een brug realiseren in eigen stad? Niet gemakkelijk. Zelfs niet als je architect, planoloog en journalist bent. Als je je als bewoner-met-relevante-kennis begeeft op het terrein van de traditionele bouwpartijen, schrikken projectontwikkelaars en met name gemeenteambtenaren daar behoorlijk van. Omdat de invloed opeisende eindgebruiker een duurzame trend blijkt, die echter nog niet overal tussen de oren zit, ben ik maar een grotere brug aan het bouwen: die tussen bewoners, projectontwikkelaars en overheid.

Van een kleine naar een grote brug

Hoe maken we een snelle en fijne verbinding naar het groen en de voorzieningen bij onze overburen? Die gedachte was het startsein voor de Rotsoordbrug. Met dit bewonersinitiatief wilden twee buurtgenoten en ik de haalbaarheid onderzoeken van een fysieke brug over de Vaartse Rijn, tussen Rivierenwijk en Rotsoord. Met onze kennis van ruimtelijke ordening, ontwerpen en social media moest zo’n klus toch te klaren zijn? We verzamelden een groep enthousiaste buurtbewoners om ons heen en bouwden twee tijdelijke versies van de Rotsoordbrug, om te laten zien wat zo’n verbinding zou opleveren voor de omliggende wijken.


Bewonersinitiatief Rotsoordbrug. Van links naar rechts: Ron Buiting, Richèl Lubbers en Marit Overbeek. Onderaan de kinderen van Richèl: Pleun en Gert.

De toenmalige wethouder vond ons initiatief zo leuk dat hij ambtelijke ondersteuning toezegde om de haalbaarheid van een definitieve versie te onderzoeken. Dat ambtelijk apparaat was daar echter niet op voorbereid. Waarom begaven we ons ineens op hun terrein? Ons idee werd voorgelegd aan allerlei afdelingen, die een batterij aan regels en beperkingen teruggaf. Enkele enthousiaste ambtenaren uitgezonderd, stond men niet echt in de meedenkstand.

We werden wel vaak door de gemeente uitgenodigd te vertellen over ons initiatief, als voorbeeld, maar boter bij de vis doen bleek lastig. Ook maakten we tegengestelde belangen binnen de gemeente zichtbaar: terwijl de afdeling mobiliteit ons idee voor een fietsverbinding juichend ontving als een extra knooppunt in de toekomstige stadsroutes, zag de havenmeester er liever niet nog een brug bij. Al deze partijen zijn voor de zomer door de actieve nieuwe wijkregisseur Zuid Martine Sluijter bij elkaar gebracht, om tot een soort programma van eisen te komen voor de Rotsoordbrug, waardoor er nu eindelijk schot in de zaak zit.

  Wethouder Frits Lintmeijer opende de tijdelijke versie van de Rotsoordbrug in juni vorig jaar.

Maar tijdens de pogingen ons bewonersinitiatief te realiseren, waren we steeds meer lokale ondernemers en initiatiefnemers tegengekomen die tegen dezelfde muren opliepen. Enthousiaste, hardwerkende Utrechters in alle soorten en maten. Na een spontaan georganiseerde bijeenkomst was het duidelijk: we kunnen onze kennis, netwerken en krachten bundelen om zo een partij te worden waar gemeente en ontwikkelaars niet omheen kunnen. De Utrechtse Ruimtemakers waren geboren.

Grote zwerm

Ons doel? Meer ruimte, invloed en verantwoordelijkheid voor inwoners van Utrecht en meer betrokkenheid bij de ontwikkelingen in onze stad. De groep van de eerste bijeenkomst groeide uit tot een zwerm van meer dan 60 mensen. In een jaar tijd kregen we meer voor elkaar dan ik voor mogelijk had gehouden: we schreven een paragraaf voor het collegeakkoord, waarvan de geest ‘Samen maken we de stad’ door het nieuwe stadsbestuur werd overgenomen.

Als eerste Stadmakersdialoog zetten we ambtenaren en ruimtemakers samen te werk aan handiger financiële instrumenten voor initiatieven. Tussendoor gaven we de gemeente input voor hun Kompas voor initiatieven, voor de Stadsmakelaar en lieten we ons horen tijdens de Stadsgesprekken van het nieuwe college. Pakhuis de Zwijger vroeg ons de Utrechtse Stadsambassade te vertegenwoordigen in het landelijke en internationale netwerk. 

Samen maken we de stad?

Deze maand bouwen we een brug tussen vastgoedsector, ambtenaren en lokale ondernemers en bewoners die ruimtelijke initiatieven opstarten. We organiseren als Utrechtse Ruimtemakers het enige echte Utrechtse Vastgoeddiner op 27 oktober. Waarom? Omdat de gemeente begin oktober op de vastgoedbeurs EXPO Real in München het Utrecht Diner organiseerde, waar ze een bidbook presenteerde dat internationale beleggers moet verleiden vrije sectorhuurwoningen te bouwen op lege plekken in de stad.

Nou ja, leeg, op die plekken gebeurt al van alles, maar dat komt niet door de traditionele partijen. Bewoners en (creatieve) ondernemers maken daar al jaren programma en brengen levendigheid en energie op die lastige’ plekken. Maar die mensen vind je niet op een vastgoedbeurs.


De Vriendinnen van Cartesius, Lara Simons en Marleen Lavermans, brengen al jaren levendigheid en energie in onder andere de Werkspoorkathedraal in het Cartesiusgebied in Utrecht. 

Vandaar dat we zelf een vastgoeddiner organiseren waar projectontwikkelaars, ambtenaren en initiatiefnemers samen aan tafel zitten om over de inrichting van de stad te praten. Zo gezegd, zo gedaa: op 27 oktober schuiven in de monumentale Werkspoorkathedraal in het Cartesiusgebied allerlei smaakmakers aan op het gebied van vastgoed, bestuur en stadmaken. Van ontwikkelaars ‘nieuwe stijl’ tot ‘community builders’, van innovatoren in de bouw tot locatiemarketeers, van zelfbenoemde winkelstraatdokters tot creatieve ondernemers.

Met tafelheren en -dames als Yvonne van Mierlo van ontwikkelaar Blauwhoed, Egbert Fransen van Pakhuis de Zwijger en Aldo van Kleef van de Fenixloodsen in Rotterdam, plus onze eigen Ruimtemakers Marco Redeman, Emilie Vlieger en Jelte Glas, serveren we geen liflafjes, maar stevige kost.

Thema’s aan de tafels zijn onder andere ‘Voorbij het cliché van de vastgoedcowboy’, ‘Het verduurzamen van tijdelijke initiatieven’ en ‘De nieuwe tafelschikking in nieuw Nederland’. Ons initiatief kon op veel enthousiasme rekenen, niet alleen bij mede-ruimtemakers maar ook bij traditionele bouwpartijen. De ene na de andere ontwikkelaar meldt zich aan. De gemeente Utrecht zorgde er snel voor dat een flinke groep relevante ambtenaren en wethouders aan de tafels aanschuift.

Duurzame verbindingen?

Spannend wordt of de verbindingen die we die avond gaan bouwen, duurzaam blijken te zijn. Want lokale intiatiefnemers willen graag samenwerken met de andere spelers in de stad. Misschien zijn er nieuwe coalities te smeden? Natuurlijk, wij beschikken niet over hetzelfde kapitaal, spreken een andere taal en werken op een ander schaalniveau. Maar waarom niet ons maatschappelijke en sociale kapitaal combineren met de financiën van de grote jongens?

Want of je nou lid bent van de Ruimtevolk-community of niet, zeker is dat de wereld van het vastgoed en bouw rekening moet houden met een nieuwe realiteit. De bouw is verworden tot een vechtmarkt, waar het weinige werk bedrijven uit elkaar trekt. Een derde economische dip dreigt, vaste financiers trekken zich terug en de bouw weet nog steeds niet te reageren op de veranderde samenleving en de veeleisende eindgebruiker. Tegelijkertijd zorgt de stijgende woningvraag in de grote steden voor een nieuwe huizenmarktzeepbel, dat de oude machtsverhoudingen in stand houdt. Zoals Yvonne van Mierlo tegen me zei: ‘Partijen met macht hoeven niet zo nodig samen te werken’. Het is dus een uitdaging om onze vastgoedgasten ervan te overtuigen dat er bij ons wat te halen valt.

Of dat is gelukt, vertel ik volgende week op deze plek.

Kijk voor meer informatie over het Utrechts Vastgoeddiner op de website van de Utrechtse Ruimtemakers of volg @Ruimtemakers030 op Twitter.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels