blog

Restyling van de Architect

Business

Afgelopen weekeind las ik in de trein op weg naar Parijs in de Belgische krant De Standaard het opmerkelijke bericht dat Louis Tobback zich verzet tegen dure architectuur in sociale woonwijken. Een opmerkelijke uitspraak voor een politicus die in een eerdere fase achter de plannen voor het Spoorweggebied te Leuven van Marcel Smets stond. Tobback pleit er voor woningen in de eerste plaats goedkoop te maken. ” Een sociale woning moet geen architectuurprijs winnen,” laat hij optekenen in de krant.

Restyling van de Architect

In Frankrijk is de situatie niet veel beter. Ook daar zit de architectuur in de hoek waar de klappen vallen. Mijn vriend Dominique Boudet met wie ik zaterdag avond dineer, wijt het aan het groeiende overwicht van de politieke besluitvorming in de Franse steden, het zo goed als wegvallen van de stedebouw en het achterblijven van de architectuuropleidingen. Dominique wijst op het net verschenen jaarboek van AMC: van de honderd opgenomen projecten kunnen volgens hem met moeite vijftien de toets der kritiek doorstaan. Daarvan is een aanzienlijk deel nog eens door buitenlandse architecten gebouwd.

Architectuurkritiek

Wat ernstig is, meent Dominique, is dat de architectuurkritiek in Frankrijk zo goed als verdwenen is. In de grote Franse kranten schrijven geen critici meer, zoals bij ons of in Engeland wel het geval is. Ook de architectuurbladen hebben het moeilijk in Frankrijk. Het roemruchte tijdschrift l’Architecture d’Aujourd’hui ging enkele jaren geleden failliet. Het blad AMC publiceert alleen nog projecten zonder enige kritische begeleiding. Overigens is dat laatste Europees gezien een trend. Het Italiaanse Domus heeft de architectuurkritiek zelfs geheel afgeschaft. In dit ooit zo gezaghebbende blad worden de projecten alleen gepubliceerd met een toelichting van de architect.

Expo Perret Parijs _ Blog Restyling de Architect _ Harm Tilman 

Communicerende vaten

Naarmate het gesprek vordert, krijg ik steeds meer het gevoel dat dit met elkaar communicerende vaten zijn. Zonder een stevige architectuur geen goede critici, zonder kritiek kan ook de architectuur wegzakken in het commerciële moeras. Dominique is overigens opmerkelijk positief over de Nederlandse architectuur en kritiek. Hij schat de veerkracht van beide hoog in. Daarmee houdt hij ons een interessante spiegel voor.

Driedubbele crisis

Ook de Architect heeft het immers niet gemakkelijk. De driedubbele crisis van 2008 – economisch, bouw, collegiaal – heeft zijn weerslag gehad op het blad. Sinds een jaar of twee heeft de verschuiving van print naar online een grote vlucht genomen. Alle uitgeverijen worden daar mee geconfronteerd, zie en volg de berichten over Sanoma en Weekbladpers.

Verantwoordelijkheid architect

Wat doen jullie daaraan, vraagt Dominique. Een aantal dingen, antwoord ik. De belangrijkste wellicht is dat we de dienende functie van het blad willen versterken. Wat we brengen willen we laten aansluiten op wat de verantwoordelijkheid van de architect is. Architecten zijn ondernemende architecten geworden, ze nemen zelf initiatieven en we hoeven ze echt niet meer te vertellen wat ze moeten doen. Maar we kunnen deze ondernemender architecten wel ondersteunen in hun vakuitoefening.

Expo Perret Parijs _ Blog Restyling de Architect _ Harm Tilman 

Verdieping

Dit gaat verder dan het brengen van nieuws over projecten, producten en ideeën waar onze website in uitblinkt. Op dit vlak liggen kansen voor print, naast online waar we vanaf dit jaar een dagelijkse dosis nieuws brengen. Wij denken dat we die kansen kunnen benutten door unverfroren voor verdieping te kiezen. De behoefte aan analyse, geschiedenis, achtergrond is groot onder architecten, weten wij. Dat bleek ook uit de panelgesprekken die we het afgelopen jaar met lezers hebben georganiseerd.

Proces, strategie, ontwerp

Op basis van deze veronderstellingen hebben we de restyling van het magazine aangepakt. Het eerste nummer ligt begin februari in de brievenbus van de abonnees. Waar gaat het om? We willen onze lezers op hoofdzakelijk drie gebieden ondersteunen: die van proces, strategie en ontwerp. De laatste ingang is wellicht de meest vanzelfsprekende. Het goed documenteren van relevante projecten, vergezeld van een rake architectuurkritiek, is wat de Architect sinds haar oprichting in 1970 heeft gedaan en nastreeft.

Over architectuur

Ieder gebouw vertelt een verhaal of speelt een rol in een verhaal dat bijvoorbeeld gaat over huisvesting, economie of symboliek. Ons interesseren vooral de gebouwen die over architectuur gaan. Gebouwen die een verbetering inhouden ten opzichte van hun voorgangers. Gebouwen die de manier veranderen waarop we in de stad wonen of de publieke ruimte gebruiken. Gebouwen die iets toevoegen aan de articulatie van ruimte, gebruik en vorm.

Proces

Dit blijven we doen, maar we denken dat we meer moeten doen. Zo willen we ook aandacht besteden aan de maatschappelijke opgaven die zich aandienen en daaraan de vraag koppelen tot welke architectonische articulaties dit leidt. Veel maatschappelijke opgaven worden op dit moment vernieuwd of anders aangezet. Denk bijvoorbeeld aan het proces van de aanstormende vergrijzing en de activiteiten die architecten op dit gebied kunnen ontplooien.

Strategie

Daarnaast willen we de rollen uitdiepen die architecten zijn gaan spelen. Het vak van architect is de laatste jaren ‘footloose’ geworden. Zo hebben sommige architecten van de begeleiding van PO en CPO hun vak gemaakt, terwijl anderen juist mikken op een rol in een aanbestedingstraject. Maar ook zie je architecten die zich opstellen als ontwikkelaar; dus zelf op pad gaan en initiatieven ontplooien. Welke zijn kansvol, wat is belangrijk? Trefwoorden zijn ondernemerschap en samenwerking.

Uitdaging

Op deze manier willen we alles brengen wat architecten nodig hebben bij het ondernemen, in termen van aanpak, benadering en verdienmodellen. Dat is de grote uitdaging waaraan we nu werken. De komende weken zal ik laten zien hoe we hier aan hebben gewerkt en hoe dit vervolgens is uitgewerkt in de restyling van de Architect.

Wil je reageren? Mail naar h.tilman@dearchitect.nl of twitter naar @HarmTilman

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels