blog

Datazucht

Business

Laatst mochten wij getuige zijn van een gevalletje expertmeeting. De experts waren projectleiders en aanverwanten rondom een groot infrastructuurproject. Zonder enige vorm van verbazing over hun eigen doen en laten trachtten zij in onderzoeks- en managementstaal een ontwerpvraagstuk te benaderen.

Datazucht

 

 

Fascinerend, des te meer omdat zij niet voor de eerste keer bij elkaar zaten en er nog steeds geen ontwerpvoorstel op tafel lag. Je zou wel gek zijn als je zo een belangrijk vraagstuk aan een creatieveling zou overlaten, toch?

Een voorbeeld dat niet op zichzelf staat. Want om ons heen zien we steeds vaker dat het nut van een stedenbouwkundig ontwerp niet meer wordt onderkend. In deze onzekere tijden is het spenderen van geld aan een ‘creatieve uitspatting’ nou eenmaal moeilijk te verdedigen. Onderzoeken, het liefst met cijfers en data: dat is wat wordt gevraagd! Om risico’s uit te sluiten moet eerst ‘objectief aangetoond zijn dat’, anders wordt er niet aan begonnen. Terwijl menig vraagstuk in handen van een ontwerper binnen twee uur tot een eerste analyse zou leiden, binnen een dag tot twee valide modellen en een week later, desgewenst, tot een uitgewerkt schetsvoorstel.

Maar zo werkt de wereld even niet meer. Ontwerpen is niet meer sexy. De onderzoeks- en managementbranche vaart er wel bij.

Angst

De rapporten vliegen ons om de oren. En zitten daar open eindjes of tegenstrijdige adviezen in, zoals onlangs bij de volstrekt tegengestelde adviezen over verduurzaming van Nederland door CPB en PBL, dan wordt het toch gewoon dunnetjes overgedaan? Vreemd genoeg is daar nog steeds veel geld voor beschikbaar. De angst voor verkeerde beslissingen zit diep, heel diep. Met databases vol van onder andere verkeersstromen, criminaliteitscijfers, duurzaamheidscoëfficiënten en woonmilieurapportcijfers wordt die angst uit gebannen. Als konijnen op de weg staren opdrachtgevers zich blind in de felle koplampen van de datastromen; onbeweeglijk.

Stroop

Al die datazucht leidt tot een herverdeling van geld en middelen van ontwerp en uitvoering naar onderzoek en management. Ze leidt ook tot stroperigheid in de besluitvorming. Is er eindelijk een project op gang gebracht, dan leidt angst om flexibel met de complexe wet- en regelgeving om te gaan vaak tot de volgende tussenstop of zelfs tot een eindhalte.

Het ontbreekt in de ruimtelijke ordening – en in bredere zin: in onze samenleving – aan de durf om beslissingen te nemen op basis van gezond verstand en vertrouwen op een goede afloop. Onderzoeken en de discussie over de juistheid van conclusies vreten tijd, leiden tot wantrouwen en verlammen uiteindelijk processen.

Loslaten?

Een pleidooi voor het achterwege laten van data zal waarschijnlijk nergens landen. Het is te rigoureus, want afwegingen blijven noodzakelijk en data kunnen aanzetten tot gefundeerde beslissingen. Maar het is van groot belang hernieuwd vertrouwen te hebben in vakmanschap en ervaring, inventiviteit en een portie lef. Geef ontwerpers weer een plek voorin het traject en laat ons adviseren welke data relevant zijn. Durf knopen door te hakken en processen in gang te brengen. Angst is een slechte raadgever.

Waar Nederland, vooral in deze crisistijd, baat bij heeft: opdrachtgevers met durf en vertrouwen die de koplampen van de datastromen inkijken en de weg oversteken. Ga je met ons mee?

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels