blog

De bottom-up student

Business

De student van nu draait zijn hand er niet voor om een stage te regelen, een eigen bedrijf te starten, te studeren en tegelijkertijd een breed sociaal netwerk te onderhouden. Samenwerken is hierin ontzettend belangrijk. Iets van de grond krijgen, doe je namelijk niet alleen. De architectuurstudent bereidt zich voor op de toekomst. Een bouwkundige studie moet hierbij helpen, maar vaak ontbreekt in het curriculum juist het leren samenwerken.

De bottom-up student

 

De huidige architectuurstudenten hebben geen hoogmoedige ambities. Zij zien geen heil meer in de top-down benadering en de icoongebouwen van de vorige generaties. Samen iets bereiken, met andere disciplines, in kleine stappen en met een grote keuzevrijheid is wat zij willen. Deze ‘bottom-up studenten’ luisterden dan ook met gemengde gevoelens naar de uitspraken van architect Sjoerd Soeters (Soeters van Eldonk architecten) en Nanne de Ru (mede-oprichter Powerhouse Company) tijdens de donderdagmiddag van Indesem, het tweejaarlijkse International Design Seminar op de TU Delft.

  “De architect moet niet van bovenaf het ontwerp opleggen, maar moet juist in gesprek gaan met de man op de rots.” aldus Sjoerd Soeters. Afbeelding Ledoux, L’Abri du pauvre 

Starchitect

“Don’t become a Starchitect!” waarschuwde Soeters de student in zijn lezing. Want dat is, volgens hem, waar de TU’s de studenten nog steeds naar opleidt. Een goede waarschuwing, maar ook een loze. De huidige student is namelijk al een stap verder. Zij gaan een nieuwe avant-garde uit de weg*. Een terechte vraag vanuit het publiek was dan ook of de bijna geforceerde ontwerphouding van Soeters in het masterplan van Zaanstad geen topdown benadering is. Vooral omdat hij deze in zijn voorafgaande pleidooi sterk afkeurde. De groene gevels in het project zijn karakteristiek voor de lokale architectuur van Zaandam en zijn tegelijkertijd een commercieel succes en een toeristische trekpleister. Maar vertegenwoordigen deze gebouwen de wensen van de betrokken partijen nu en in de toekomst? Of is mijn weifelende houding het resultaat van mijn Starchitect beoogde architectuuropleiding?

  De karakteristieke groene gevels van Zaanstad: bottom-up of top-down?  Afbeelding bmconsultants.com

Samenwerken

Samenwerken is geen sinecure. Hoe breng je al die verschillende wensen samen, zonder dat het een chaotisch geheel wordt en zonder dat de essentie van het project verloren gaat? Dáár zouden de architectuuropleidingen zich eens op moeten richten. Het multidisciplinair project is een ontwerpopgave voor een gebouwencomplex, waar een groep van zeven personen met een verschillende bouwkundige achtegrond samen een half jaar aan werkt op de Technische Universiteit Eindhoven. Dit is een goede oefening en zou vaker in het onderwijs terug moeten komen. Ook de Indesemweek op de TU Delft toont het goede voorbeeld met de ontwerpwedstrijd, waar (internationale) studenten een week met elkaar samenwerken. De problemen die opspelen bij dit proces (zoals verschillende doelstellingen, onenigheden en keuzestress) tonen aan dat meer oefening gewenst is.

Gelikte plaatjes

Het onderwijs is echter hoofdzakelijk nog steeds gericht op het individuele ontwerp. Het concept staat centraal en jij maakt zelf en alleen de keuzes. De persoon die de meeste tijd heeft en het leuk vindt om dagen achter de computer op een stoel vast geclusterd te zitten – en dus de mooiste en meest gelikte renders heeft geproduceerd, krijgt de hoogste waardering. Daarin sluit ik mij weldegelijk aan bij Sjoerd Soeters: “The architectural magazines (lees: gelikte renders) are pornography, they should be forbidden.”

Rol van de architect

Het onderwijs moet meer gaan over het ontwerp zelf en over het proces naar het ontwerp toe. Wat is de rol van de architect hierin? Nanne de Ru, medeoprichter van Powerhouse Company benadrukte tijdens dezelfde middag van Indesem wat deze rol kan inhouden. “Als architect ben je de moderator en de kwaliteitsbewaker. Je bemiddelt tussen verschillende partijen, zorgt dat de neuzen dezelfde kant op staan en hebt de verantwoordelijk kwaliteit toe te voegen voor nu en in de toekomst.”

Sjoerd Soeters druk gebarend in gesprek met de moderator van de middag: Thijs Asselberg. Foto Indesem 2013

Beroemdheid

Als stagiaire bij de Architect zijn mijn ogen geopend. Architectuur is meer dan een goed concept: het gaat ook om de totstandkoming en de samenwerking. TU’s, neem Sjoerd Soeters eens serieus en leidt de student niet op tot iets wat ze zelf niet willen zijn: een beroemdheid in de architectuur. Leer de student samen te werken en te communiceren met verschillende disciplines, opdat ze in de toekomst voor iets minder verrassingen komen te staan. Daarnaast hoop ik dat de student hier een bevlogen houding in neemt. Ik pleit voor de bottom-up student!

* Lees mijn blog “Avant-garde!?

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels