blog

De groene bouwketen: architect en aannemer samen

Business

Een architectenbureau dat een bouwdivisie van de grond tilt om de eigen ontwerpen efficiënt te realiseren lijkt een unicum. “Vreemd dat niemand anders dit doet”, zei Daan Bruggink onlangs tegen dagblad Cobouw. Hij voegt de divisie ORGA Bouw toe aan zijn bureau, geleid door nieuwe partner Patrick Schreven. Deze start ‘een aannemerij nieuwe stijl’. Hieronder legt Daan uit hoe hij tot deze beslissing kwam.

De groene bouwketen: architect en aannemer samen

“We weten allemaal dat de bouw verantwoordelijk is voor 35% van de Nederlandse afvalproductie en 50% van het grondstoffenverbruik; de gebouwde omgeving voor 20% van de CO2 uitstoot en voor 30% van het totale energieverbruik. Dat het anders moet snapt iedereen wel, zelfs de meest conservatieve uitvoerende partij. Waarom gebeurt dat dan niet? Eigenlijk is dat antwoord vrij eenvoudig.

Als dienstverlenende architect is het belang van de opdrachtgever ook mijn belang. Samen kom je tot het beste gebouw. Het belang van de aannemer is echter heel anders, namelijk risico mijden, kosten besparen, snel bouwen, etc. Overigens is dat wat generaliserend, dat lijkt me helder. Er zijn veel aannemers die wel degelijk het belang van de opdrachtgever oog in het vaandel hebben. Ook ben ik altijd blij met hun praktische input.

Groen bouwen in strijd met risicomijding

Dus het echte groene bouwen strandt in de traditionele bouwwereld door te hoge kosten, inefficiëntie en conservatisme. Daar lopen we dagelijks tegenaan met ons bureau. Vreemd dat het zo geremd wordt, want niemand is er bij gebaat om dat tegen te houden: de opdrachtgever krijgt niet zijn volledige groene gebouw, het kost hem ook nog meer geld en hij draagt ongewild bij aan een vervuilde wereld voor zijn kinderen. Een ecologische architect als ik ziet innovatieve bouwmethoden en zijn ecologische architectuur sneuvelen gedurende de uitvoering. De risicomijdende aannemer probeert risico’s te mijden, maar creëert daardoor een projectlang durende strijd en onduidelijkheden.

ScoutingArk in uitvoering, een ontwerp voor de St. Franciscus scouting in Wijchen. 

Een paar voorbeelden: in mijn blog over Assemblage Architectuur beschreef ik het ‘stekkersysteem’. Vanuit ecologisch oogpunt een uitstekende innovatieve bouwmethode: geen PVC, bijzonder flexibel en aanpasbaar, een uitstekende LCA (levenscyclusanalyse; het kan na zoveel jaar namelijk zonder hak- en breekwerk worden verwijderd, aangepast of hergebruikt) en binnen een dag zit het hele elektrasysteem erin. Dat scheelt nogal wat uur! De hoofdaannemer zegt echter: “mijn vaste elektricien wil niet stekkeren, dat vertrouwt hij niet… Bij een ander moet ik risico incalculeren…”

Geen garantie

Ander voorbeeld: op drukvaste houtvezelplaten, die wij aan de binnenzijde van gevels toepassen, kan je rechtstreeks stuken. Maar: smeren en niet spuiten, conform de productinformatie. Dat had de aannemer niet gelezen. Had hij dat wel gedaan, dan deed hij dat niet, want daar kan hij geen garantie op geven, beweerde hij. Dus meerkosten voor de opdrachtgever… volgens hem. Drie weken en vijf gesprekken verder gingen we akkoord met het plaatsen van gipswanden op de houtvezel op zijn kosten, zodat hij daar op kan spuiten. Extra materiaal, extra kosten, extra uren en extra veel gezeik.

Dat moet toch anders kunnen? Vervolgens zagen we dat de hoofdaannemer ‘krimpt’, hij heeft geen 40 man meer in dienst, maar onderaannemers en zzp’ers. Die hebben geen probleem met innovatieve producten. Die jongens willen wel, sterker nog: als die een keer met vlasisolatie of houtvezel hebben gewerkt, willen ze er niet meer mee werken.


Daan met het eco-bijenpaleis dat het bureau op eigen initiatief heeft ontworpen, onder de naam BEEING GREEN.

Tot de laatste schroef

Tenslotte wil ik als modern ecologisch architect ook echt groene architectuur maken. Dat moet, inclusief het biobased bouwen, verder ontwikkeld, opgeschaald en betaalbaar gemaakt worden. De modern ecologische architectuur, die wij pogen te maken, moet tot op de laatste schroef ook zo worden gebouwd. Zoals ik al zei: de praktische input is zeer waardevol. Graag zie ik die dan wel op ecologisch gebied.

Dat kan alleen als je een bouwer vindt die duurzaamheid, MVO en groen bouwen als core business heeft. Niet af en toe een duurzaam project of her en der een zonnepaneeltje, maar gewoon 100%. Al vrij snel werd me duidelijk dat geen aannemer dat doet, of hij te klein is. Dus was de enige conclusie zelf een aannemerij op te starten: ORGA bouw. De hoofdaannemer knippen we eruit en daar voor in de plaats komt een bouwcoördinator. De opzet is eenvoudig en door intensieve samenwerking werken we efficiënter en daardoor meteen goedkoper.

Bouwen wat we willen

De samenwerking gaat natuurlijk twee kanten op. Patrick Schreven, die ORGA bouw zal runnen, leert het ecologisch bouwen van ons, wij leren van hem de praktische kanten. Dat is gunstig voor de opschaling van ecologische, echt groene architectuur. Gunstig voor de opdrachtgever, want naast kostenbesparing krijgt hij ook nog een prettige bouwervaring. Gunstig voor ons als architect, want we zijn beter in staat om dat te bouwen wat we willen. En gunstig voor de aannemer ‘nieuwe stijl’. Patrick zei dat aannemers zelf verantwoordelijk zijn voor het negatieve imago dat om hun beroepsgroep hangt: “Je hebt onbetrouwbare aannemers en je hebt zeer onbetrouwbare aannemers.” Alles in het nieuws over aannemers is negatief.


Daan Bruggink en zijn nieuwe partner Patrick Schreven die ORGA Bouw gaat leiden.

Is er dan wel markt voor een groen bouwbedrijf? Hoogleraar Transitiekunde Jan Rotmans schrijft in zijn boek ‘In het oog van de orkaan‘ dat 2,5 miljoen mensen in Nederland een duurzamere maatschappij propaganderen. Deze mensen van generatie C of de ´cultural creatives´ bevinden zich overal in de maatschappij, zijn 40% HBO/WO geschoold, tussen de 20-70 jaar. Deze mensen zijn de oorzaak van de enorme groei in omzet van biologische voedingsproducten, groene stroom, hybride auto’s, zonnepanelen en duurzame aandelen.

Bouwketen vergroenen

Daarnaast zie ik de opkomst van bedrijven en overheden die vanuit marketingtechnisch of bedrijfsidealistisch oogpunt een groene omgeving stimuleren. Zij zijn op zoek naar oplossingen en manieren om dit te realiseren. Voor deze opdrachtgevers zal het een verademing zijn: een transparante bouwwereld, open communicatie, ketenpartners die samenwerken en verantwoordelijkheid nemen, korte lijnen, geen faalkosten en duurzame innovaties worden doorgevoerd.

In navolging van de intensieve samenwerking tussen architect en aannemer willen we de bouwketen nog verder vergroenen. Niet alleen het gebouw, maar ook de bouw en bouwplaats: van afvalvrij tot groene bouwstroom, van ledbouwlampen tot zzp’ers in elektrische busjes. Een fundamentele groene architectuur met haar volledig groene bouwketen, efficiënt en kostenbesparend voor de opdrachtgever. Werk genoeg zou ik zeggen!

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels