blog

De grote verlosser

Business

Afgelopen week was er dan eindelijk goed nieuws voor architecten. De tijdelijke btw-verlaging uit het woonakkoord van minister Blok mag ook op werkzaamheden van architecten worden toegepast. De BNA heeft succes gehad met haar lobby en moet zich voor een moment de grote verlosser hebben gevoeld.

De grote verlosser

Architectendiensten kunnen komend jaar het btw-tarief van zes procent hanteren bij de renovatie van woningen. In haar terechte enthousiasme meldde de BNA, dat deze btw-verlaging voor renovatie en onderhoud de branche 15 miljoen voordeel oplevert. Maar dat is natuurlijk niet waar. Dit voordeel gaat in de eerste plaats naar opdrachtgevers.

Alleen bij bouwbegeleiding

De btw-verlaging is een opsteker voor de branche. De BNA liet weten, dat deze maatregel met name vooraan in de keten effectief is. Dit is op zichzelf juist, maar is hier niet van toepassing. Architecten mogen immers het tarief van zes procent voor onderhoud en renovatie alleen rekenen, als ze de bouwbegeleiding doen. Anders gezegd: als je je opdrachtgever niet weet te verleiden tot een honderd procent opdracht, is het tarief gewoon 21 procent en is het effect van deze regeling averechts.

Deze btw-maatregel zal het verschil dus vermoedelijk niet maken. Maar terwijl het volume aan opdrachten in Nederland blijft krimpen, neemt het succes van Dutch Design in het buitenland almaar toe. Het bevestigt het inzicht van die architecten die hun activiteiten verplaatsen naar landen als Turkije, China en Brazilië. Ook in landen als Duitsland en Groot-Brittannië doen Nederlandse architecten goede zaken. Als ik in dit verband een advies mag doen, dan zou ik zeggen: ga ook eens kijken in Afrika.

Kansen voor selecte club

In Nederland liggen kansen, maar alleen voor bureaus die zich specialiseren of voor architecten die op tijd zijn ingestapt bij DBFMO-projecten. De laatste maken deel uit van een selecte club van bureaus die heel goed zijn in het doen van tenders en minimaal iedere derde aanbesteding winnend weten af te sluiten. MVS, Claus en Kaan Architecten en UNStudio behoren tot de koplopers en zullen deze plek niet snel meer afstaan. De andere groep bestaat uit architecten die de kennis en de skills hebben voor opgaven als datacentra, schoolgebouwen en ziekenhuizen.

Opvallende overeenkomst tussen beide groepen is de enorme kracht aan digitale middelen die worden ingezet. Deze maken het mogelijk ontwerpen beter en goedkoper dan dertig jaar geleden te maken. Maar de echte omwenteling onttrekt zich aan het oog, namelijk de gewijzigde verhouding tussen architecten en aannemers. Het is nog niet eens zo heel lang geleden dat beide partijen recht tegen over elkaar stonden en niets van elkaar wilden weten. Nu hebben ze elkaar nodig.

Dezelfde taal

Onlangs werkte ik aan het scholenbouwnummer van de Architect en ook daar kwam dit duidelijk naar voren. De architect kan een aantal dingen voor elkaar krijgen, maar uiteindelijk ontkomt hij er niet aan de samenwerking met de aannemer op te zoeken. Dat heeft veel voeten in aarde, ook omdat ze elkaars taal niet spreken en elkaar daardoor vaak in het geheel niet begrijpen. De bouwbedrijven veranderen, de architectenbureaus ook. Ergens halverwege ontmoeten ze elkaar. Degenen die van deze ontmoeting een succes weten te maken, zullen het redden; de rest niet.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels