blog

Architecten sluiten allianties met toeleveranciers

Business

De omzet van architecten is in 2012 harder gedaald dan in de bouwsector als geheel. Een belangrijke oorzaak van deze omzetdaling zijn de dalende tarieven die architecten in rekening (kunnen) brengen.

Architecten sluiten allianties met toeleveranciers

 

 

 

 

Klachten rond aanbestedingen zijn niet van de lucht. Maar al te vaak komt het voor dat architecten een prijsvraag winnen, maar dat de opdracht vervolgens wordt afgeblazen, niet doorgaat of aan een ander bureau wordt gegund. Een beruchte case is de Cool Tower in Rotterdam. Casanova + Hernandez won de door de gemeente uitgeschreven prijsvraag. De opdrachtgever wilde op enig moment niet verder met deze architect en huurde een bouwbureau in voor de technische uitwerking. 

Uitgekleed vak

Helena Casanova meent dat daar het architectenvak door wordt uitgekleed. Alleen al economisch gezien heeft ze gelijk. Voor het winnende ontwerp kreeg de architect destijds een schamele vergoeding van 2.500 euro, een fractie van de gemaakte ontwerpkosten. Maar het bureau was de zekerheid geboden dat ze het winnende ontwerp verder mocht uitwerken. Zo konden de in de ideefase gemaakte kosten weer worden terugverdiend.

Plagiaat

Tot zover niets aan de hand. Dat veranderde toen na enige tijd de architect terzijde werd geschoven, maar de opdrachtgever door bleef gaan met het winnende ontwerp. Bij de technische uitwerking ervan betrok hij een ander bureau. Een fout, erkent ook nu de opdrachtgever. Plagiaat, meent de architect. Ze startte om deze reden een bodemprocedure.

Op dit moment werkt architect Robert Winkel die de tweede prijs won, aan een nieuw ontwerp. Het principiële probleem blijft echter bestaan. Architecten ontwikkelen ideeën en krijgen daar amper voor betaald, terwijl de uitwerking en de bouwbegeleiding in handen van gespecialiseerde bureaus worden gelegd. Van oudsher de fasen waarin ook architecten traditioneel het geld konden verdienen.

Onder kostprijs

Het zou echter onterecht zijn de deplorabele staat van de discipline alleen aan opdrachtgevers te wijten. Veel bureaus verkeren in een zodanig hoge nood, dat ze bereid zijn hun werk onder de kostprijs aan te bieden. Ook dit komt de architectuur niet ten goede. De mogelijkheden om kwaliteit of toegevoegde waarde te leveren, zijn zo immers tot een minimum gereduceerd.

In geen verhouding

Echter ook als de architect de eerste fase wel overleeft, zijn de problemen niet van de lucht. Hier volgt het verhaal van een architect die samen met vier collega’s participeerde in een aanbesteding voor een school. Deze architect investeerde 30.000 euro in de prijsvraag, volgens zijn inschatting deden zijn collega’s dat ook. Dit betekent dat in totaal 150.00 euro maatschappelijk kapitaal is geïnvesteerd in een opgave waarvoor het totale honorarium 230.000 euro is. Dit staat in geen verhouding tot elkaar.

Tendensen

•    Architecten zorgen ervoor dat ze fatsoenlijk worden betaald voor hun ideeën, los van wat ze eventueel in volgende fasen voor werkzaamheden ontplooien.

•    Wanneer architecten inzetten op een langere betrokkenheid bij een proces, is ervaring opdoen met BIM cruciaal.

•    Architecten doen bij projecten aan productontwikkeling en gaan hier allianties voor aan, in het bijzonder met toeleverende bedrijven.

•    Tot slot lijkt het aanbevelenswaardig transparantie te betrachten bij prijsvragen en aanbestedingen. Het is eigenlijk van de gekke dat de resultaten van tenders niet worden gepubliceerd.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels