blog

Wat verkoopt de architect?

Business

De architect moet zelf initiatief nemen en zich opstellen als een ondernemer in plaats van afwachten tot een opdrachtgever langs komt. Dit zou dé oplossing zijn voor de branche om er weer bovenop te krabbelen. Maar hoe moet dat? En wat verkoopt hij dan? Voor de handliggende vragen, maar de antwoorden zijn ingewikkelder. Wat volgens mij hierbij kan helpen, is om het kunstje af te kijken bij andere ontwerpers.

Wat verkoopt de architect?

 

De belabberde positie van de architect werd op de Bouwbeurs2011 door Douwe Kiestra weer even pijnlijk naar voren gebracht: “De architect is nodig om van de buitenkant iets unieks te maken. Mensen willen niet in hetzelfde huis wonen. Ze willen andere voorkant dan de buren.” Zoals Kiestra het omschrijft, is de architect alleen nog maar goed voor het ontwerpen van een leuk geveltje. Nu zijn de meeste architecten ervan overtuigd dat ze veel meer kunnen, maar dat is helaas voor de markt niet goed zichtbaar. Door meer als een initiator en ondernemer te werk te gaan, kan dit veranderen, hoor ik vaak.

Hoe dit precies in zijn werk gaat, is mij echter onduidelijk. Dit betekent immers dat de architect iets aan de markt moet aanbieden in plaats van af te wachten tot er een opdrachtgever met een vraag komt, zoals nu vaak het geval is. Maar wat kan hij verkopen? Voor een goed idee krijgt een architect niets, kijk maar naar al die prijsvragen waar (bijna) belangeloos aan wordt meegedaan. Pas wanneer bij een opdracht verdient hij geld. Dit moet dus anders.

 

Leren van productontwerpers

Productontwerpers hebben helderder voor ogen wat ze verkopen: het ontwerp, het product of zelfs het hele bedrijfsconcept rond een product. Zo heeft Huibert Groenendijk het concept Floatlands – een drijvend terras – bedacht, uitgewerkt en houdt hij zich nu ook bezig met de verkoop en promotie ervan. De bewoners van de waterwoningen in IJburg, ontworpen door Marlies Rohmer, zijn er weg van. Een ander voorbeeld is Susan Bijl die er zelf voor heeft gezorgd dat de door haar ontworpen boodschappentas grote aantallen in China wordt geproduceerd en over de hele wereld verkrijgbaar is, van museumwinkels tot warenhuizen.

Het kantoor dat Paul de Ruiter heeft ontworpen en ontwikkeld

De architect als ontwikkelaar

Architecten zouden het ook zo aan kunnen pakken. Kijk maar naar het kantoorpand Valschermkade 36, ontworpen én ontwikkeld door Paul de Ruiter. Hij heeft een voormalige staalwerkplaats volledig gerenoveerd en omgebouwd tot een bedrijfsverzamelgebouw waarin verschillende creatieve bedrijven – waaronder zijn eigen architectenbureau – zich hebben gevestigd.

Is het alleen wel een goed idee is dat de architect als ontwikkelaar aan de slag gaat? Ineens moet hij zich bezighouden met locatieontwikkeling, grondaankoop, vergunningen, sloop, bouw, nazorg, beheer, gebruikers en hij loopt financieel een groot risico. Tegelijkertijd is het organiseren van een dergelijk proces als het vervolg op een ontwerp in de designwereld wel voor de handliggend.

De Susan Bijl Bags zijn in veel verschillende kleuren en kleursamenstellingen verkrijgbaar.

Industrieel bouwen als kans

Maar goed, het ontwikkelen van een gebouw is iets anders dan een product. Veel meer belangen spelen daarbij een rol. Dit is echter niet aan de orde bij het ontwikkelen van een industrieel bouwsysteem. Nu worden er vaak alleen nog maar delen van een gebouw geprefabriceerd, maar als ik Paul van Pelt mag geloven, bouwen we in de toekomst alleen nog maar met industrieel vervaardigde producten. Voordat IKEA deze markt verovert, zouden architecten hier kun kans moeten grijpen.

Leren ondernemen

Maar hoe word je als architect een succesvol ondernemer? Hiervoor heb je niet alleen creatieve vaardigheden nodig, maar ook zakelijke en communicatieve. Dit kun je onder andere leren bij de BNA academie, maar wat mij betreft zou het reguliere onderwijs het ook moeten aanbieden. Productontwerpers kunnen al ergens terecht: vanaf september start de Hogeschool van Rotterdam met een master Product Design. De opleiding richt zich op professionele ontwerpers die minimaal twee jaar aan het werk zijn en zich willen ontwikkelen van designer naar design-entrepeneur.

Luisteren

De eerste stap naar succesvol ondernemerschap is echter volgens mij: luisteren. Architecten zijn uiteindelijk probleemoplossers. Wat niet betekent dat ze één op één moet leveren wat wordt gevraagd, want “mensen wensen wat ze kennen”, aldus Anke van Hal. Architecten zijn juist de aangewezen professionals om nieuwe antwoorden te vinden op bestaande problemen in een veranderende samenleving. Als ze deze antwoorden nu eens op een aantrekkelijk, heldere en consistente manier aanbieden aan de markt, dan zijn ze weer helemaal ‘back into business’.

Boek tip ‘Just Listen’  door Mark Goulston

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels