blog

Drie manieren om je gezag als architect opnieuw te vestigen

Business

De crisis is nu zo’n twee jaar aan de gang en het einde is nog lang niet in zicht. Toch denken velen dat na afloop van de crisis alles weer wordt zoals het was en dat het een kwestie van uitzitten is. De kans dat straks veel, zo niet alles, anders is, is echter groter. Zo is het altijd gegaan en zo zal het ook nu gaan. Afgelopen vrijdag werd bijvoorbeeld bekend dat de laatste erfenis van de jaren zeventig dreigt te verdwijnen. Deze tijd werd gekleurd door disco, Watergate, autovrije zondagen en carpooling. Van al dit fraais is niet veel meer over. En als we de New York Times van afgelopen vrijdag mogen geloven, is nu ook carpooling in hoog tempo een relict uit het verleden aan het worden.

Drie manieren om je gezag als architect opnieuw te vestigen

  

Wil de architectuur weer maatschappelijke betekenis krijgen, dan zal het nodige moeten veranderen. Aan de veelgeroemde successen van Superdutch hebben we daarbij niet veel. Dat is immers vooral het succes van een paar architecten. Het is niet onmogelijk dat dit succes de broodnodige vernieuwing van het vak onnodig vertraagt, sterker nog: het is zelfs denkbaar dat de maatschappelijke onverschilligheid jegens architectuur een direct gevolg is van het succes van Superdutch. De laatste had immers een programma gericht op de beleveniseconomie en de bijbehorende ‘delirious’ stad. Ze heeft geen antwoord op de huidige urgente vraag.

Onder architecten is de onzekerheid flink toegenomen. Zij worden geconfronteerd met de vraag hoe ze opnieuw relevant kunnen worden, maar op dit moment ontbreken de opdrachten om dit te demonstreren. Zijn deze opdrachten er wel , dan zou het er niet gemakkelijker op worden. Als de crisis in 2015 voorbij is, zal er weer volop werk zijn, zij het niet zoveel als tot 2008 en van een geheel andere orde. Veel belangrijker is dan of en in welke mate de architect erin slaagt zijn gezag weer te vestigen. Ik zie drie wegen.

  

1.Toegevoegde waarde

Door de economische crisis staat architectuur flink onder druk. Er wordt steeds ’meer voor minder’ verlangd. Het risico bestaat dat de architectuur meer gaat beloven dan ze kan brengen. Architecten lopen het gevaar pure dienstverleners te worden, tenzij ze erin slagen om hun ambities te vergroten en ’iets’ toe te voegen aan een gegeven opdracht. Het betekent dat gebouwen op zo’n manier moeten worden ontworpen, dat ze een toegevoegde waarde hebben voor de opdrachtgever en voor de samenleving in brede zin. In het maartnummer van de Architect zullen we verder op deze thematiek ingaan en laten zien welke strategieën te kiezen zijn.

2.Ondernemerschap

Het ondernemerschap moet een issue worden in de architectuur. Alijd van Doorn stelt in het februarinummer van de Architect dat het ondernemerschap door architecten vaak nog wordt gezien als een noodzakelijk kwaad. Zij haalt Marianne Loof aan, die in de discussie op onze LinkedIn groep zegt: “Ondernemen is een manier van leven in plaats van een onderneming. De realisatie van het ontwerp is veelal voldoende beloning. Dat leidt ertoe dat wordt doorgevaren, zolang de dieselolie kan worden betaald.”

Het ondernemerschap is echter de sleutel tot het terugveroveren van een sterke positie van de beroepsgroep. Alijd meent daarom: “Een goede ondernemer investeert in zijn toekomst. Het is niet voldoende om naar de markt te kijken en daarop te reageren. Een goede ondernemer kenmerkt zich door het formuleren en najagen van ambities. Voor het realiseren hiervan is het noodzakelijk om tijd en middelen vrij te maken, bijvoorbeeld voor het ontwikkelen van nieuwe concepten als aan te bieden product.”

 

3.Primaat stedebouw

Om de economische crisis op te lossen is een nieuwe ruimtelijke ordening essentieel. Alleen de vernieuwing van de stad tot een 24/7 samenleving kan de vraag en de groei stimuleren. Anders dan de afgelopen dertig jaar is gedacht, is de stad meer dan een winkelcentrum.

Gezien de huidige versnippering (in alle opzichten) is het primaat van stedebouw aan herwaardering toe. Uitgangspunt voor stadsontwikkeling zou een strategie moeten zijn, die aangeeft waar je wat moet doen en niet alleen de te dichten gaten in de gemeentelijke grondexploitatie.

De lange duur moet terug in de stad komen, we moeten stoppen met het elkaar aftroeven op de laagste prijs. De vernieuwing van de discipline stedebouw dient gestructureerd te worden aangepakt en niet op de huidige vrijblijvende manier.

Kortom, stedebouw dient zich op te maken voor het tijdperk van klimaatverandering.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels