blog

Opdrachtgevers

Business

Een tijdje geleden woonde ik een discussie bij over het veranderende economische tij en wat dat voor de architect kan betekenen. Op zich niets bijzonders, want welke discussie gaat daar tegenwoordig niet over? Deze sprong eruit omdat een van de aanwezige bobo’s zich keerde tegen het idee dat de architectuur een dienstbaar vak is.

Opdrachtgevers

 

 

Mijn gedachten gingen direct uit naar de jaren tachtig van de vorige eeuw toen een architect als Thom Mayne van Morphosis beweerde dat hij niet werd ingehuurd door opdrachtgevers, maar dat hij degene was die opdrachtgevers aannam of als ze hem niet bevielen de laan uitstuurde. Of naar Peter Eisenman die in de jaren zeventig een reeks huizen bouwde die zich onderscheiden door hun architectonische kwaliteiten, maar die niet altijd even leefbaar waren.

Een criticus schreef over Eisenman’s House VI dat dit huis door zijn ongebruikelijke kenmerken niet door een gezin kon worden bewoond en schreef dit toe aan de passieve rol van de opdrachtgever. Hij concludeerde dat Eisenman’s huizen veel sterker waren wanneer ze waren gemaakt in opdracht van een goede en sterke opdrachtgever.

Opdrachtgevers doen er dus toe, ook de conceptuele architecten zijn daar door schade en schande achtergekomen. Anders dan de advocatuur of de geneeskunde, is architectuur ‘service driven’ en ‘client seeking’. Architectuur is gewoon een dienstbaar vak. Maar wie moet de architectuur dienen?

 Blog_Huis_VIHouse VI door Peter Eisenman. Ill. www.eisenmanarchitects.com

De vraag is actueel nu door de economische crisis een aantal van de gebruikelijke opdrachtgevers is weggevallen, maar speelt in feite al veel langer. Tal van architectonische diensten zijn in de afgelopen periode immers overgenomen door niet ontwerpende sectoren van de bouwindustrie, zoals bouwmanagement, geprefabriceerde bouwsystemen en onroerend goed ontwikkeling. De architect wordt bovendien slecht betaald en zijn potentieel wordt onderbenut. Het valt niet te ontkennen dat het een met het ander samenhangt.

Mijn stelling is, dat de architectuur haar diensten weer zou moeten uitbreiden en wel zo actief mogelijk. Door zijn praktijk te vernieuwen kan de maatschappelijke relevantie van architectuur worden versterkt.

Op dit moment verschijnen architecten als vormgevers laat in het proces (nadat het programma van eisen al is geschreven) en verlaten ze dat proces vaak ook weer in een vroeg stadium (na het DO of erger nog na het VO). Waar op dit moment behoefte aan is, is precies het omgekeerde; namelijk architecten die vroeg in het proces opduiken en zich bemoeien met het programma en die pas in een heel laat stadium weer hun biezen pakken.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels