blog

Subsidiestops bedreigen publieke ruimtes

Business

De crisis doet niet alleen rare dingen met architecten, ook zaken die architecten na aan het hart liggen, krijgen er flink van langs. Zo las ik in mijn lokale krant dat de instelling die zich de enige echte publieke ruimte van Delft kan noemen, de komende jaren flink wordt gekort op subsidie. Zozeer dat het in zijn voortbestaan wordt bedreigd. Het betreft de openbare bibliotheek DOK, die is herontworpen en ingericht door Liesbeth van der Pol en Aat Vos.

Subsidiestops bedreigen publieke ruimtes

DOK opende haar deuren in 2006 maar het duurde tot 2009 voordat ik er een voet over de drempel zette. De ervaring leert dat ik niet in staat ben boeken op tijd te retourneren, waardoor ik in het verleden aanzienlijke bedragen aan boetes heb betaald. Bibliotheken zijn daarom niet helemaal mijn ding. Eenmaal binnen was ik echter zeer onder de indruk. Hier gebeurde meer dan alleen maar boeken uitlenen! Binnen het casco dat Ernest Groosman naliet, was niet alleen een licht interieur gerealiseerd waarbinnen verschillende sferen in elkaar overliepen, ook de functionaliteit van het gebouw verraste mij.

Democratische ruimte

DOK heeft een demografie die grotendeels overeenkomt met die van de stad Delft zelf. En in het licht van wat een publieke ruimte idealiter zou moeten zijn, is dit de grootste verdienste van het gebouw. Alle afdelingen zijn vrij toegankelijk en vormen samen een schoolvoorbeeld van een democratische ruimte, waarbinnen je gemakkelijk je plek vindt en die je in contact brengt met mensen en zaken die je niet direct zou opzoeken, maar die je horizon op een prettige manier verbreden.

Kinderkopjes

Sinds mijn eerste kennismaking ben ik een regelmatige bezoeker van DOK. Het gebouw combineert een zee aan ruimte met een goed uitgeruste kinderafdeling en een koffiebar, waar ze naast sandwiches en brownies geweldige koffie schenken. Daarom is DOK voor menig jong gezin (ik maak deel uit van deze doelgroep) een favoriete bestemming. Op een regenachtige dag kun je er over de kinderkopjes lopen, en dan doel ik niet op die pittoreske steentjes die je in de historische binnenstad aantreft.

 

Droomopdracht voor architecten

De situatie waarin DOK zich op dit moment bevindt, is tekenend voor soortgelijke instellingen door heel Nederland. Het ontwerpen van een bibliotheek en haar interieur is voor architecten een droomopdracht, waarin ideeën gestalte krijgen over hoe openbare ruimtes moeten functioneren, hoe de ontsluiting zo horizontaal en laagdrempelig kan worden vormgegeven, en hoe de stad in een gebouw kan worden voortgezet. Openbare bibliotheken zijn bij uitstek gebouwen die functioneren op het niveau van de stad en die een belangrijke bijdrage leveren aan haar leefbaarheid, zonder daarbij te vervallen in cultureel elitarisme.

Dreiging

In het huidige politieke klimaat, gecombineerd met de financiële crisis die menig gemeente teistert, lijkt het logisch een bibliotheek te bestempelen als een linkse hobby en vervolgens terug te snoeien tot een kale stam. Maar met het terugwerpen van een openbare bibliotheek op zijn (door politieke partijen veronderstelde) core-business van boeken uitlenen, elimineer je een belangrijke extensie van het leven in de stad. En hoe kan een instelling zijn functie als huiskamer voor de stad vervullen als ze slechts vier dagen per week open is? Met name dat laatste scenario dreigt realiteit te worden.

Een telefoon kopen in de bieb

Het bestuur van DOK zint op maatregelen. Een van de reddingsmogelijkheden bestaat uit het zoeken naar commerciële partners die zich aan de bibliotheek willen verbinden. Dit lijkt mij een geweldige kans. Want hoe je het ook wendt of keert, commercie is een vast onderdeel geworden van ons dagelijks leven. Een openbare ruimte zal haar functie beter vervullen als mensen vanuit een zakelijk perspectief het maatschappelijk functioneren ervan ondersteunen. Waarom zou je geen telefoon kopen in een bibliotheek? Of een leuk cadeau voor je nichtje?

Nieuwe opgave

Daarnaast maakt DOK haar naam als meest innovatieve bibliotheek waar, door haar multimedia-afdeling grondig te herzien en te zinnen op een alternatief voor muziek- en filmuitleen. Ze omarmt hierbij bijvoorbeeld online streaming muziekdiensten als Spotify. De vierkante meters die vrijkomen doordat (delen van) de cd’s en dvd’s uit de schappen verdwijnen, biedt de mogelijkheid om andere diensten of bedrijven in de bibliotheek te incorpereren. Het zou mooi zijn als een architect zich over deze opgave zou mogen ontfermen zodat DOK zich in de toekomst weer eens de beste bibliotheek kan noemen. Maar dan moet er wel worden geïnvesteerd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels