blog

Retrobouw nep, leeg en treurig

Business

Ik fotografeer met enige regelmaat vanuit de lucht. Vliegen relativeert. Ik heb een vergunning van het Ministerie van Defensie. Wapperend uit het raam van een degelijk 180 pk Cessna vliegtuigje.

Retrobouw nep, leeg en treurig

In mijn geboorte-, woon- en werkstad Rotterdam is het stil om 21.00 uur ´s avonds, zodra de Mediamarkt op het Binnenwegplein sluit. Gezellig volgens Jules Deelder die vandaag jarig is en 65 jaar is geworden. Goed grapt Rem Koolhaas in een interview, want “dan werken mijn medewerkers harder door”. Ik zag laatst een film over de wederopbouw van Rotterdam uit 1968, waarin van Traa vertelde dat Rotterdam trots is op het feit dat men in het centrum een bewonersdichtheid van maximaal 10.000 personen heeft kunnen realiseren. En dus die kale stad, zonder Dudoks Bijenkorf maar wel met de in eeuwige restauratie verkerende Grote of Sint Laurenskerk. Achteraf was het beter geweest de kerk als ruïne te laten staan. Een Gedächtniskirche met in haar dakloze midden een 200 jaar oude Germaanse eik en een bankje, vol berouw aangeboden door Duitsland 10 jaar na het bombardement.

Rotterdam wil er 50.0000 inwoners bij in het veel te lege centrum. Dat betekent torens bouwen en ruimtes stapelen. De zandput op de openingsfoto, midden onder, is de plek waar MVRDV de Markthal bouwt en KCAP er pal naast. Rechts midden onder de toren van Kollhoff. Mooi van schaal, dan kan hij goed. Zoals de schitterende Wohnbebauung op KNSM-Eiland in Amsterdam uit 1994. Deze Rotterdamse Kollhoff-toren is erg marktgericht en de markt wil Retro. Willen we dit?

De kabouter Retro zegt: ze staan er nog honderd jaar die gezellige gebouwen. Foto Leica r6.2 35 mm Summicron op Kodachrome diafilm juli 2009 te Rotterdam

In een interview met Anton Pieck las ik dat hij zijn beelden entte op middeleeuwse prenten. Het boek ‘In de Zoete Suikerbol’ is een eeuwenoud mengsel van nostalgie en kinderlijk verlangen naar geborgenheid, de kolenkachel en de zachte, mollige bloembestoven armen van moeder. Volgens mijn bescheiden mening is de Retrobouw geïnspireerd op Anton Pieck, weekblad Libelles Marjolein Bastin, het magazine House Garden en de Zeeuwse gemeenschapszin van Jan Peter Balkenende. Ik vind Retrobouw nep, leeg en treurig. Het heeft geen ziel. De Hollandse ansichtkaart windmolen was ook eens innovatief, nieuw , horizon vervuilend en briljant.

Tijdens een bezoek aan Luxemburg bekeek ik dit jaar het werk van de meester retro architect Krier. Als je de stad binnenrijdt, krijg je aan je linkerhand een grote boogbrug over een ravijn waaronder de treinen rijden.


In Luxemburg drijft de architectuur de mens tot wanhoop? Februari 2009

Luxemburg heeft het hoogste zelfmoordpercentage van heel Europa en juist deze brug was erg geliefd om af te springen. Nu is ze afgeschermd met hekwerk. Na deze treurige entree viel me het centrum van de stad erg zwaar. De Luxemburgse hedendaagse architectuur in relatie tot ’s lands zelfmoordcijfer lijkt mij een goed afstudeerproject voor een socioloog of urbanist. Frank Lloyd Wright is het voorbeeld van de Retrobeweging. De markt citeert te pas en te onpas deze architect wiens werk ik in Chicago goed heb bekeken. Frank is not amused, denk ik. Is Retro een antwoord als je een hekel hebt aan Mies van der Rohe of Rem Koolhaas? “Mijn man en ik houden niet zo van modern “, hoor ik in de Vinex waar nu al de kilowatts aan kerstverlichting worden aangesleept.

Ik droomde dat het oorlog was.
Ik doolde door verkoolde straten in een regen van granaten.
Rook verduisterde de dag.
In de Maas kookte het water.
Ik beklom de Euromast.
Rondom stond de stad in brand.
Godallemachtig!
Vanuit de lucht gezien was zo’n oorlog prachtig!Foto Rotterdam vanaf Nationale Nederlanden op 14 mei 2007. Gedicht van de jarige “samaritaan” Julius Deelder

300 meter boven Rotterdam. Lager vliegen mag niet. Plaatje van het Manhattan aan de Maas vanuit de Cessna. Geen bedrijvigheid. Geen bootjes. De ontwikkeling aan de markt overgelaten want dan ‘regelt het zich vanzelf’. De markttorens zijn op een paar uitzonderingen na lelijk, maar dat mag ik van mijn eindredacteur niet zeggen. Woontorens met veel kleine dure woningen, jaren tachtig sociale woningbouw maten, en bijna altijd een goedkope Oost-Duitse plattenbau.


Met de Picknickboot in oranje blauwe VVD kleuren wordt het ook niet levendig.

Als er eenmaal een goed en algemeen aanvaard landmark gebouw staat, zoals Quist aan de rivier, dan komt er dankzij de markt een tig meter lang Ugg buitenreclamedoek tegenaan. Ugg is een overpriced Australisch laarsje van overleden schaapjeshuid en een status symbool in Rotterdam.


Overleden schaapjeshuid is reuze hip in Rotterdam. Ugg!

Over huid gesproken: Dames en heren opdrachtgevers met bloedend hart voor de stad Rotterdam: mag het allemaal wat doordachter? En niet de goedkoopste betonnen ossie huid uit de Bouwmaat? Waar is uw verantwoordelijkheid naar de stad behalve huizen bouwen? Het staat er 100 jaar dat vergt een visie.

Waar is het kwaliteitsteam dat bijvoorbeeld de stad Almere zoveel goed heeft gedaan? Wat is Retro? Waar refereert het aan? En mogen dan tenminste de vachtjes van de te bouwen gebouwen op zijn Rotterdams mooierdur? . Ik kan die beton platen torens moeilijk verdragen.

Rotterdam heeft in de traditie van haar eigen superlatieven de meeste vierkante meters in de wind klapperende buitenreclame van heel Nederland op haar gebouwen.

Boeken suggesties

In de Zoete Suiker Bol – Anton Pieck
Saar loop weg – Marjolein Bastin
Kasteel NeuSwanstein van koning Ludwig de II te Bavaria – diverse publicaties
Dialoog met mensen en plekken – Sjoerd Soeters, 2009
Le Corbusier: Architect, Painter, Poet – Harry N. Abrams, 1996

En als u weer eens geïnspireerd wilt raken volg dan deze link. Ik word hier erg blij van.
http://www.ted.com/talks/bjarke_ingels_3_warp_speed_architecture_tales.html

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels